Bệnh sùi mào gà hay còn gọi mồng gà, có tên khoa là Genital Warts hay Condylomata Acuminata, lây truyền do tiếp xúc trực tiếp qua đường tình dục và từ mẹ sang con trong lúc sinh.

Khi xâm nhập vào cơ thể qua tiếp xúc trực tiếp với da hay niêm mạc, virút khu trú ở tế bào cận đáy, có thời gian ủ bệnh từ 1 - 8 tháng, sau đó kích thích tăng sinh tế bào đáy dẫn đến sự hình thành những tổn thương ở biểu mô có hình dạng sùi lên như hoa súp lơ hay cái mào gà, gặp nhiều nhất ở người có bộ phận sinh dục thường ẩm ướt, viêm âm hộ - âm đạo, suy giảm miễn dịch hoặc đi kèm bệnh hoa liễu khác.

Về triệu chứng, sùi mào gà thường không biểu hiện gì đặc biệt, không đau, không ngứa, biểu hiện với sang thương kích thước 1mm đến vài chục milimét, thậm chí đến hàng trăm milimét, bề mặt sần sùi, màu hồng hoặc đỏ, mềm, ẩm ướt, có thể có cuống, sờ vào không đau, nhưng dễ chảy máu.

Vị trí thường gặp ở âm hộ - âm đạo, cổ tử cung, quanh lỗ tiểu, bẹn, tầng sinh môn, hậu môn; trẻ em có thể bị lây từ mẹ trong lúc sinh, có thể gặp ở niêm mạc ngoài cơ quan sinh dục như mắt - mũi - miệng. Các nhà khoa học thấy rằng, sau khi nhập vào bộ gen tế bào ký chủ thì vùng gen E6, E7 điều khiển tổng hợp protein E6, E7; các protein này gắn kết và vô hiệu hóa chức năng của protein điều hoà tăng trưởng tế bào pRb dẫn đến sự phân chia tế bào liên tục một cách bất thường và hậu quả là phát sinh ung thư.

Về điều trị, giải pháp tốt cho điều trị hiện nay là đốt các sang thương bằng laser CO2. Việc loại các sang thương bằng điều trị bằng laser CO2 hay đốt điện chỉ loại bỏ được các nốt sùi chứ không tiêu diệt được virút, sau đó các sang thương cũng dễ phát triển trở lại. Vì vậy, vẫn phải tiếp tục theo dõi và điều trị cho đến khi hết hẳn.

Cần nhớ rằng, do thời gian ủ bệnh của virút kéo dài đến 8 tháng, nên nhất thiết phải theo dõi đến hết thời gian ủ bệnh mới xác định bệnh khỏi hẳn, tức là sau 8 tháng. Ngoài phương pháp trên, đối với các tổn thương sùi mào gà ở âm hộ hay ở quy đầu thân dương vật có thể chấm dung dịch Trichloactic axít hay Podophylline.

Trichloactic axít được Bệnh viện Da liễu TP.HCM pha chế với tên biệt dược là AT, thường dùng nồng độ 50%, thuốc được sử dụng chỉ định và hướng dẫn của thầy thuốc chuyên khoa, vì nếu không dùng đúng chỉ định sẽ để lại hậu quả khó lường. Tuyệt đối không được nghe người không có chuyên môn truyền miệng nhau mua về để sử dụng, vì sang thương mào gà mỗi người có mức độ khác nhau, vị trí mọc cũng khác nhau, nên chỉ định dùng thuốc cũng khác nhau.

Cách sử dụng bằng cách dùng tăm bông chấm gọn, không để thuốc lan ra vùng da niêm lành, chấm đến khi nốt sùi chuyển màu trắng là được, ngày chấm một lần là đủ; với nữ tuyệt đối không chấm dung dịch Trichloactic axít lên những nốt sùi ở cổ tử cung hay trong lỗ hậu môn, vì không kiểm soát được mức độ tổn thương loét niêm mạc do thuốc.

Podophylline có xuất xứ Thái Lan; điều chế với nồng độ 25%, là thành phần trong cao khô là podophylotoxin và một số dẫn chất khác, từ đó có tác dụng làm hoại tử các sùi mào gà. Thuốc chỉ dùng để bôi lên những nốt sùi nhỏ lẻ ở âm hộ, hay ở nam giới bôi ở quy đầu, thân dương vật. Sử dụng thuốc bôi để từ 1 - 3 giờ, rồi rửa sạch để tránh loét xuống phần da lành, tuần bôi 1 lần; thuốc này cũng không được bôi vào các sang thương ở trong âm đạo, cổ tử cung và vùng hậu môn.

Bệnh sùi mào không đáng sợ như nhiều người lầm tưởng, bệnh dễ trị, bằng đốt laser hay chấm thuốc, vì bệnh hay tái phát, thời gian mắc bệnh kéo dài, người bệnh cần kiên trì, theo dõi sau 8 tháng hết thời ủ bệnh của virút mới được cho là khỏi bệnh, chỉ ung thư cổ tử cung khi người bệnh điều trị không dứt điểm, kéo dài. Hàng năm cần kiểm tra sức khỏe tầm soát HPV bởi bác sĩ chuyên khoa da liễu hay phụ khoa, ở đó sẽ được phủ lên bề mặt dung dịch axít acetic 3% sẽ dễ dàng chẩn đoán, đặc biệt là những sùi mào gà mới và sang thương còn nhỏ.

Việc điều trị bằng thuốc bôi như AT hay Podophylline nhất thiết phải được chỉ định điều trị; kỹ thuật thoa thuốc phải được hướng dẫn bởi bác sĩ chuyên khoa da liễu, tuyệt không được tự ý mua để sử dụng. Nhất là nữ giới, mào gà ngoài sang thương ở bên ngoài âm hộ người bệnh nhìn thấy, thường kèm theo mọc ở bên trong âm đạo hay cổ tử cung nên nhất thiết phải được điều trị và kiểm soát bệnh bởi thầy thuốc chuyên khoa.

BS.CKI. TRẦN QUỐC LONG

Xem tiếp…

Theo số liệu của viện nghiên cứu phòng chống Ung thư - Bệnh viện K Trung ương, mỗi năm có khoảng 12.000 trường hợp mới mắc ung thư vú. Việc tự kiểm tra vú có vai trò rất lớn để phát hiện sớm ung thư vú. Nếu phát hiện ở giai đoạn 1, cơ hội chữa khỏi lên tới 90%. Tuy nhiên, chỉ có 22% phụ nữ tự thực hiện tự khám vú.

Trên đây là những thông tin được đưa ra tại hội thảo “Tiếp cận toàn diện trong kiểm soát ung thư vú” do Quỹ hỗ trợ bệnh nhân ung thư – Ngày mai tươi sáng tổ chức ngày 26/3 tại Hà Nội. Chương trình có sự tham gia của 200 chuyên gia trong lĩnh vực điều trị ung thư trong nước và Quốc tế. 

Theo GS.TS Nguyễn Bá Đức – Phó Chủ tịch Hội ung thư Việt Nam, Nguyên Giám đốc Bệnh viện K, ở phụ nữ, nguy cơ mắc ung thư vú trung bình là khoảng 1/8 trong suốt cuộc đời. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới ung thư vú như do gen, do các tác động của môi trường, do thức ăn. Tuy nhiên, theo nghiên cứu, nguyên nhân khiến phụ nữ Việt Nam bi ung thư vú do gen chỉ chiếm chưa tới 1% còn ở các nước khác chiếm tỷ lệ cao hơn, khoảng 30%. 

Có nhiều biện pháp điều trị ung thư vú như phẫu thuật, xạ trị, hóa chất và kết hợp với các phương pháp điều trị khác như: liệu pháp nội tiết tố, liệu pháp sinh học (điều trị nhắ trúng đích) và thực tế đã cải thiện đáng kể chất lượng điều trị ung thư vú. Tuy nhiên, yếu tố then chốt vẫn là việc điều trị tầm soát và phát hiện sớm ung thư vú. 

Nếu phát hiện ở giai đoạn 1 thì cơ hội chữa khỏi lên tới 90%, phát hiện ở giai đoạn 2 thì cơ hội chữa khỏi bệnh là 80%; ở giai đoạn 3 là 60%. Còn nếu ở giai đoạn muộn thì chỉ có thể chăm sóc giảm nhẹ. 

Chỉ có 22% phụ nữ thực hiện tự khám vú 

Tuy nhiên, số phụ nữ thực hiện tự kiểm tra vú chưa nhiều. GS.Antonio Lombart, người chuyên nghiên cứu về điều trị ung thư vú cho biết, qua nghiên cứu khảo sát, hiện mới chỉ có 22% phụ nữ tự khám vú và 65% phụ nữ không tự khám vú. 30% phụ nữ cho biết, không thích tự khám vú, 22% nói là quên. 

Theo GS. Nguyễn Bá Đức, Mỗi tháng, chị em chỉ cần bỏ ra 5 phút, tự khám vú mỗi tháng 1 lần, sau khi sạch kinh 5 ngày sẽ giúp chị em có tác dụng trong việc phát hiện sớm những biểu hiện của ung thư vú. 

Dưới đây là các bước tự kiểm tra vú mỗi ngày do Quỹ ung thư Vì ngày mai Tươi sáng khuyến cáo 

 

Bước 1: Đầu tiên hãy đứng thẳng người, chống hai tay vào hông và nhìn vào ngực của bạn trong gương. Bạn nên kiểm tra: Kích thước, hình dạng và màu sắc bầu ngực Bầu ngực tròn đều hay không, có những chỗ sưng nào bất thường 

- Có nếp nhăn hoặc phồng da trên ngực hay không, cần lưu ý nếu một núm vú tụt ngược vào trong 

- Da bị đỏ, đau nhức, nổi mẩn hoặc sưng bất thường tại khu vực bầu ngực Nếu bạn thấy bất kỳ dấu hiệu nào trên đây thì bạn nên đi khám để có những hướng kiểm tra và chuẩn đoán chính xác hơn. 

Bước 2: Nâng hai cánh tay của bạn lên cao và nhìn từ nhiều hướng khác nhau để kiểm tra xem ngực có sự thay đổi so với lần trước không.

Bước 3: Hãy kiểm tra xem có dịch rỉ ra từ núm vú hay không, bao gồm cả nước, sữa, dịch vàng và máu? 

Bước 4: Nằm ngửa trên giường, kê 1 chiếc gói mỏng hay 1 chiếc chăn vào vai trái. Đưa tay trái ra sau gáy. Dùng tay phải kiểm tra vú trái. Hãy day tròn tay phải trên ngực để cảm nhận tất cả các mô từ phía trước đến phía sau ngực của bạn. Ấn nhẹ nhàng nhưng dứt khoát để tìm kiếm khối u hay mảng dày hoặc bất cứ khác thường nào. 

Dùng ngón tay cái và ngón trỏ bóp nhẹ đầu vú xem có rỉ dịch hay không? Dùng ngón tay để tìm các u hạch dưới nách. Cứ tiếp tục kiểm tra các phần còn lại trên ngực và làm tương tự với phần ngực bên phải. 

Bước 5: Cuối cùng, hãy kiểm tra ngực của bạn trong khi tắm. Cách dễ nhất để cảm nhận rõ rệt về ngực là khi làn da của mình bị ướt. Do đó, hãy thực hiện bước này trong khi tắm. Kiểm tra toàn bộ vú của bạn bằng cách sử dụng các động tác tay cùng với mô tả trong bước 4.

Xem tiếp…

Bộ phận sinh dục nữ có chức năng đào thải nước tiểu và hoạt động tình dục nhưng do đặc điểm gần với hậu môn là nơi đào thải phân của bộ máy tiêu hóa ở phía sau nên dễ bị viêm nhiễm. Vì vậy, việc chăm sóc, gìn giữ vệ sinh cho bộ phận sinh dục ngay từ khi còn nhỏ đã là việc rất cần thiết. 

Đối với bé gái còn nhỏ 

Để giữ vệ sinh bộ phận sinh dục nữ cũng là việc thường xuyên rửa sạch bộ phận này. Với các bé gái còn nhỏ nên rửa ít nhất một ngày 2 lần: buổi sáng khi mới ngủ dậy và buổi tối trước khi đi ngủ. Khi rửa nên dùng gáo dội hoặc vòi nước cho chảy tại chỗ. Chỉ rửa phần ngoài bộ phận sinh dục, không bao giờ được cho ngón tay vào rửa bên trong âm đạo (ngay cả sau này khi các em có kinh). 

Khi các em đã có kinh thì mẹ và chị lớn nên hướng dẫn các em rất cụ thể các việc cần làm để giữ vệ sinh những ngày có kinh nguyệt, cụ thể là trong những ngày này cần rửa và thay băng vệ sinh ít nhất cũng 3 đến 4 lần. Cũng rửa bằng nước sạch và ấm (vào mùa lạnh), không ngâm trong chậu hoặc xịt nước vào trong âm đạo. 

Điều cần lưu ý là khi đi vệ sinh, lúc chùi các em nên chùi hậu môn theo hướng từ trước ra sau để tránh phân dính trên giấy có thể bám vào mép sau âm đạo và âm hộ ở phía trước. Khi các em còn nhỏ, gia đình không nên cho các em mặc quần thủng đít vì khi các em ngồi chơi lê la trên đất, bộ phận sinh dục có thể nhiễm bụi bặm, vi khuẩn, nấm mốc… 

Đối với tuổi dậy thì 

Từ tuổi dậy thì, việc chăm lo giữ vệ sinh bộ phận sinh dục của các em gái càng cần thiết hơn vì lúc này bộ phận sinh dục bắt đầu tiết dịch nhày từ trong cổ tử cung, âm đạo cũng như ở các tuyến quanh âm hộ. Những chất dịch tiết này thực sự không bẩn nhưng nếu không chú ý lau rửa sạch thì vi khuẩn phát triển sẽ làm các chất dịch đó có mùi hôi và khi ấy rất dễ bị nhiễm khuẩn sinh dục.

Với cấu trúc phức tạp nên khi đến tuổi dậy thì bộ phận sinh dục nữ khi có kinh và tiết dịch từ bên trong (cổ tử cung) và bên ngoài (các tuyến quanh âm hộ) khiến rất dễ bị nhiễm khuẩn. 

Vi khuẩn không chỉ gây bệnh ở ngoài âm hộ mà có thể lan vào trong âm đạo và lên cổ tử cung, tử cung…Vì thế nếu bị nhiễm khuẩn, mầm bệnh có thể lan vào tận trong ổ bụng gây viêm nhiễm tại bộ phận sinh dục nữ có thể dẫn đến tình trạng vô sinh sau này (do dính tử cung, tắc vòi trứng). 

Chính vì thế, ở tuổi vị thành niên, cần giáo dục, hướng dẫn các em cần biết cách vệ sinh thân thể, vệ sinh bộ phận sinh dục đúng cách. Ngoài ra biết cách đề phòng bị lạm dụng tình dục. 

Bác sĩ Nguyễn Đức

Xem tiếp…

Khi nào “vùng kín” gặp vấn đề sức khỏe và làm thế nào để bảo vệ bộ phận quan trọng này của người phụ nữ, là vấn đề được rất nhiều chị em quan tâm. Bất cứ phụ nữ nào cũng từng ít nhất 1 lần gặp các vấn đề về phụ khoa, nhưng không phải ai cũng quan tâm và có ý thức bảo vệ sức khỏe vùng nhạy cảm này. 

Đối với trẻ em gái, ở các nước phát triển ngay từ tuổi thiếu niên, trẻ em đã được dạy và học cách hiểu về cơ thể và bảo vệ vùng kín của mình. Vậy âm đạo là gì, làm thế nào để bảo vệ và duy trì sức khỏe cho bộ phận quan trọng này? 

Các chuyên gia sản phụ khoa cho rằng, âm đạo là khu vực có tính axit tự nhiên, thường tiết ra chất dịch có tác dụng tự làm sạch, là nơi chứa lượng lớn các vi khuẩn trong đó có nhiều vi khuẩn có lợi, bảo vệ âm đạo khỏi các bệnh nhiễm trùng, duy trì độ pH. 

Khi âm đạo có những dấu hiệu sau, bạn cần tìm gặp chuyên gia sản phụ khoa: 

- Ngứa ở âm hộ và âm đạo. 

- Ra quá nhiều chất dịch. 

- Đỏ, sưng tấy, đau, dịch đổi màu. 

- Xuất hiện tổn thương. 

- Mùi khó chịu. 

- Chảy máu bất thường. 

- Chảy máu sau khi quan hệ tình dục. 

- Âm đạo khô. 

Vậy làm thế nào để giữ cho vùng kín của bạn khỏe mạnh, hãy áp dụng một số cách sau: 

1. Bảo vệ cân bằng độ pH ở âm đạo, không thụt rửa bên trong âm đạo 

Thụt rửa âm đạo có thể làm ảnh hưởng tới độ pH của âm đạo, làm giảm độ axit của vùng này từ đó làm cho âm đạo dễ bị nhiễm khuẩn. Thông thường, pH ở âm đạo từ 3,8-4,5. Nếu âm đạo của bạn có mùi hãy đi khám ở bác sĩ chuyên khoa. Không sử dụng các chất có tính tẩy rửa mạnh ở vùng âm hộ hoặc bên trong âm đạo vì có thể ảnh hưởng một sự cân bằng pH. 

2. Không ăn thức ăn nhanh 

Theo TS Rebecca Booth, để bảo vệ sức khỏe cho “cô bé”, nên tránh đồ ăn nhanh bởi hàm lượng đường, muối cao, năng lượng nhiều trong các thực phẩm chế biến sẵn ảnh hưởng tới vùng kín, làm âm đạo dễ bị nhiễm nấm men. Nên ăn trái cây, rau quả giúp tăng cường sức khỏe cho vùng kín. 

3. Áp dụng một chế độ ăn uống lành mạnh có lợi cho sức khỏe âm đạo 

Thói quen ăn uống ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe của bạn đặc biệt là vùng âm đạo. Nên bổ sung đủ nước qua đường ăn uống để duy trì độ ẩm cho vùng kín. Nước ép nam việt quất và sữa chua giúp tăng vi khuẩn có lợi cho cơ thể, có thể làm âm đạo tránh bị nhiễm nấm men đồng thời hỗ trợ quá trình điều trị bệnh phụ khoa. 

Nếu gặp vấn đề khô âm đạo, các chuyên gia sản phụ khoa khuyên phụ nữ nên ăn nhiều các sản phẩm từ đậu nành để bổ sung estrogen sẽ cải thiện tình trạng này. 

4. Tình dục an toàn 

Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục là cách tốt nhất phòng tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục như HIV, herpes sinh dục, giang mai, lậu, mụn cóc sinh dục, và chlamydia. Có một số bệnh như HIV hiện chưa có thuốc chữa. Bao cao su còn có tác dụng ngăn lây nhiễm các loại mụn cóc sinh dục, gây viêm âm đạo ở phụ nữ. 

5. Dừng hút thuốc 

Hút thuốc lá không chỉ ảnh hưởng tới phổi mà các hóa chất trong thuốc lá như nicotine còn tác động lên hệ vi khuẩn trong cơ thể. Điều này sẽ hủy hoại phổi và cả khu vực âm đạo của phụ nữ, nơi chứa nhiều vi khuẩn có lợi. 

6. Hạn chế dùng thuốc kháng sinh 

Cũng như khói thuốc lá, kháng sinh thường diệt các vi khuẩn có lợi của cơ thể, đồng thời cũng diệt luôn cả vi khuẩn ở đường âm đạo. Từ đó người phụ nữ mất hàng rào tự nhiên bảo vệ “cô bé” khỏi bị nhiễm bệnh như nhiễm nấm. Trong trường hợp bạn phải sử dụng kháng sinh, cần bổ sung cho cơ thể sữa chua hay các loại thực phẩm lên men để duy trì khả năng kiểm soát của âm đạo. 

7. Điều trị ngay nếu phát hiện vùng kín nhiễm bệnh 

Ba loại bệnh phổ biến nhất ở vùng kín là: nhiễm nấm, nhiễm khuẩn âm đạo, và nhiễm Trichomonas. Khi phát hiện mắc bệnh ở vùng kín, bệnh nhân nên tìm đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được khám và điều trị đúng mới khỏi bệnh, tránh để bệnh kéo dài. Các bệnh phụ khoa hiện đều có thuốc điều trị. 

8. Chọn quần áo khô 

Khu vực âm đạo cực kỳ nhạy cảm. TS Rebecca Booth cho rằng, phụ nữ nên mặc quần vải mềm, hút ẩm như vải 100% cotton, các loại vải tổng hợp thường chứa chất gây dị ứng, thậm chí nhiều hóa chất, gây phản ứng cho vùng da nhạy cảm này. 

9. Khám phụ khoa định kỳ 

Nên duy trì lịch khám phụ khoa định kỳ 6 tháng 1 lần để phát hiện sớm các vấn đề ở âm đạo. Theo các chuyên gia sản phụ khoa, người phụ nữ nên bắt đầu đi khám phụ khoa từ 21 tuổi, nếu có sinh hoạt tình dục nên đi khám sớm hơn. 8 dấu hiệu cho thấy Xét nghiệm Pap được khuyến cáo nên thực hiện trong mỗi lần phụ nữ khám phụ khoa định kỳ bởi đây là một xét nghiệm tế bào đơn giản, dễ thực hiện và có khả năng phát hiện nhiều căn bệnh nguy hiểm ở phần phụ của phụ nữ. 

10. Vệ sinh vùng kín bằng nước 

Ngày nay, trên thị trường có rất nhiều nước vệ sinh phụ nữ, tuy nhiên bạn không nên lạm dụng rửa thường xuyên, liên tục và kéo dài. Các bác sĩ sản phụ khoa cho biết, nên sử dụng nước sạch để vệ sinh vùng kín là đủ. 

11. Cẩn thận với xà phòng 

Không sử dụng xà phòng để vệ sinh vùng kín bởi nó sẽ làm thay đổi độ pH ở khu vực này. Ngoài ra xà phòng còn làm khô da. Việc sử dụng xà phòng vệ sinh vùng kín dễ làm âm đạo mắc bệnh.

Xem tiếp…

Nhiễm nấm âm đạo hay nhiễm trùng đường tiết niệu là những bệnh về sinh dục - tiết niệu khá phổ biến. Tuy nhiên có hàng tá những bệnh về đường niệu dục khác khó nói hơn mà bạn có thể mắc phải, từ một vết sưng nhỏ cho đến khí hư nặng mùi và đau không rõ nguyên nhân. 

Nếu bạn đang có triệu chứng lạ nào đó, hãy lướt qua 6 vấn đề thường gặp về âm đạo dưới đây và tìm lời khuyên cho mình. 

Vấn đề 1: Đau âm hộ không rõ nguyên nhân

Đau âm hộ (vùng xung quanh âm đạo) thường xuyên trong một thời gian dài mà không phải do nhiễm trùng hay bất kì nguên nhân y khoa nào khác gọi là đau âm hộ không rõ nguyên nhân. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này đến nay vẫn chưa được làm rõ, nhưng nó có thể có liên quan đến hormon, nhiễm trùng, hoặc các vấn đề thần kinh, ví dụ như tổn thương thần kinh hoặc tăng mật độ sợi thần kinh ở âm đạo. Bạn có thể cảm thấy đau nhói, bỏng rát, ngứa hoặc chỉ chung chung là khó chịu ở vùng này. 

Đau âm hộ không rõ nguyên nhân diễn ra không tuân theo bất kì quy luật nào. Tuy nhiên nó có thể xuất hiện sau khi tập thể dục, sau quan hệ tình dục hoặc do mặc đồ lót quá chật và quần bó sát. Có 2 thể bệnh đó là đau rộng rãi, tức là đau đớn xuất hiện hầu như ở mọi vị trí của âm hộ, và hội chứng viêm nhiễm tiền đình âm hộ, nghĩa là đau chỉ khu trú ở vùng tiền cửa tiền đình (vùng ngay chỗ lối vào âm đạo). 

Lời khuyên cho bạn: hãy đi khám. Cách duy nhất để chấn đoán đau âm hộ không rõ nguyên nhân là loại trừ những nguyên nhân gây đau khác. Không có biện pháp điều trị triệt để, nhưng tránh những nguyên nhân có thể gây ra khó chịu, như mặc đồ chật hoặc ngồi lâu có thể giảm đau đớn phần nào. Sử dụng kem bôi tại chỗ theo đơn của bác sĩ có thể làm dịu ngứa. Một số phụ nữ điều trị hiệu quả bằng liệu pháp vật lí hoặc sinh học. 

Vấn đề 2: Bệnh liên quan đến trùng roi âm đạo 

Căn bệnh lây truyền qua đường tình dục này do một loài vi sinh vật có tên là Trichomonas Vaginalis gây nên. Bạn có thể nhận thấy khí hư màu vàng lẫn bọt và đau rát âm đạo, hoặc có thể không xuất hiện bất kì triệu chứng nào. Theo Trung tâm phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh Hoa Kì, trong số 3,7 triệu phụ nữ Mỹ mắc bệnh chỉ có 30% có biểu hiện các triệu chứng. 

Lời khuyên cho bạn: Hãy đi khám. Bác sĩ sẽ chỉ định bạn làm xét nghiệm khí hư để tìm bằng chứng của trùng roi âm đạo. Bệnh dễ dàng được điều trị bằng kháng sinh. Tuy nhiên, việc điều trị cần được thực hiện cho cả bạn và bạn tình. Đồng thời, trong quá trình điều trị, hai bạn nên hạn chế quan hệ tình dục. 

Vấn đề 3: Những loại vi khuẩn bên trong âm đạo (Bacterial Vaginosis – BV) 

BV khác với các dụng nhiễm trùng khác ở chỗ chúng không phải do các tác nhân từ bên ngoài mà là do sự phát triển quá mức và thay đổi bản chất của loại vi khuẩn có sẵn trong âm đạo. 

Nguyên nhân của sự mất cân bằng này chưa được làm rõ, nhưng thụt rửa âm đạo và quan hệ tình dục bừa bãi là những yếu tố nguy cơ có thể gây ra vấn đề này. Người bệnh thường bị ra khí hư màu xám, nặng mùi. BV rất phổ biến, có thể xuất hiện ngay cả khi quan hệ tình dục không thường xuyên. 

Lời khuyên cho bạn: Đầu tiên, hãy đi khám để chắc chắn rằng bạn bị nhiễm BV chứ không phải là nhiễm nấm hay nhiễm các bệnh lây qua đường tình dục khác. Mặc dù không phải là bệnh nguy hiểm và có thể tự khỏi, nhưng những người nhiễm BV sẽ tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng khác, bao gồm cả HIV. Phụ nữ mang thai bị bệnh có thể dẫn đến một số vấn đề trong thai kì, ví dụ như sinh non. 

Vấn đề 4: Sưng 

Sưng ở vùng kín có khá nhiều nguyên nhân. Nó có thể chỉ đơn giản là do một sợi lông mu mọc chìm, lúc này hãy tự hỏi xem bạn có thường cạo hay tẩy lông mu thường xuyên hay không. Hoặc cũng có thể một bệnh gọi là nang Bartholin. 

Mỗi phụ nữ có 2 tuyến Bartholin nằm ở mặt trong âm đạo, có vai trò chất nhờn âm đạo. Khi những tuyến này bị tắc lâu dần sẽ dẫn đến sưng rồi nhiễm trùng. Điều tương tự có thể diễn ra ở một tuyến khác gọi là tuyến Skene. 

Lời khuyên cho bạn: Nếu khối sưng là do lông mu mọc chìm, dùng gạc ấm ép vào vùng xung quanh để đẩy sợi lông ra ngoài. Tuy nhiên, nếu khu vực bị sưng to lên nhanh chóng, hoặc đau nhiều, đỏ và và trở nên nhạy cảm, dễ kích thích, thì hãy nhanh chóng đi khám vì đó là dấu hiệu cho thấy bạn có nguy cơ cao bị nhiễm trùng. Nếu tình trạng nặng, bác sĩ có thể sẽ tiến hành dẫn lưu mủ. 

Vấn đề 5: Giãn tĩnh mạch âm hộ. 

Triệu chứng thường gặp là tĩnh mạch ở môi lớn hoặc môi bé hoặc ở vùng phụ cận bị giãn phồng ra. Một số phụ nữ miêu tả nó có hình dạng như con sâu. Khối phồng thường có màu hơi xanh và khó chịu. Giãn tĩnh mạch âm hộ thường xảy ra ở phụ nữ có thai (và gặp nhiều hơn ở phụ nữ có thai lần thứ 2 trở đi), khi mà kích thước tử cung tăng lên, lượng máu đến tăng. Đứng lâu có thể làm nặng thêm tình trạng này. 

Lời khuyên cho bạn: nếu bạn đang mang thai, hãy gác chân cao lên và thư giãn nhiều nhất có thể. Trong đa số trường hợp, giãn tĩnh mạch âm hộ mất khi sau khi sinh. Bơi cũng là một cách tốt để giảm áp lực của tử cung lên tĩnh mạch và tăng lưu thông máu ở vùng này. Chườm lạnh cũng giúp ích phần nào. 

Tuy nhiên nếu bạn không mang thai mà bị giãn tĩnh mạch âm hộ, hoặc giãn không mất đi sau khi sinh, hãy đi khám. Tĩnh mạch giãn cũng có thể được điều trị băng liệu pháp xơ hóa, tức là tiêm dung dịch muối vào tĩnh mạch, làm cho chúp xẹp lại và chỗ giãn sẽ mất đi. 

Vấn đề 6: Co thắt âm đạo. 

Nếu chỉ nghĩ đến rằng có cái gì đó xâm nhập vào âm đạo của bạn (ví dụ như gạc, phanh y tế trong làm thủ thuật, dương vật,..) cũng làm cho bạn đau đớn, thì có thể bạn đã mắc chứng co thắt âm đạo. Đây là tình trạng xuất hiện khi có bất kì sự can thiệp nào vào âm đạo, hoặc thậm chí chỉ là nghĩ đến nó, cũng làm cho cơ ở sàn chậu co thắt gây đau. 

Hiển nhiên là nó sẽ gây ra những vấn đề nghiêm trọng khi lúc quan hệ tình dục. Với một số phụ nữ, sự co thắt và đau làm cho họ khó chịu và không thể tiếp tục quan hệ. Nguyên nhân của co thắt âm đạo chưa thực sự rõ ràng, nhưng có thể có liên quan đến thói quen làm dụng tình dục trong quá khứ hoặc đã từng bị tổn thương âm đạo. 

Lời khuyên cho bạn: gạt bỏ sự xấu hổ và cho bác sĩ của bạn biết về vấn đề mà bạn đang mắc phải. Bác sĩ phụ khoa được đào tạo để giúp phụ nữ giải quyết những vấn đề này, giúp họ có thể thoải mái trong khi quan hệ.Tuy vậy, không phải lúc nào vấn đề cũng dễ dàng giải quyết, một số phụ nữ phải kết hợp điều trị bằng cả liệu pháp vật lí và tâm lí. Những bài tập Kegel làm căng cơ sàn chậu cũng có thể có hiệu quả.

Xem tiếp…

Tôi đã sinh một con gái 6 tuổi, 2 năm nay đang cố gắng mà chưa thể có thêm em bé. Tôi đi khám được chẩn đoán tắc vòi trứng, chữa bơm thông vòi trứng. Tuy nhiên từ thời điểm chữa tôi liên tục bị viêm phần phụ và đến nay, 6 tháng trôi qua vẫn chưa thể có thai. Xin hỏi bác sĩ có phải tôi bị vô sinh không? 

Nguyễn Châu My (Ô Chợ Dừa, Đống Đa, Hà Nội) 

TS Lưu Thị Hồng, nguyên Vụ trưởng Vụ Bảo vệ sức khỏe Bà mẹ trẻ em trả lời: 

Như tình trạng bạn mô tả, được chẩn đoán tắc vòi trứng và chữa bằng phương pháp bơm thông vòi trứng, tôi cho rằng bạn cần phải thận trọng trong điều trị. Bởi từ lâu, phương pháp bơm thông vòi trứng đã không được khuyến cáo, không được phép thực hiện. Bởi khi tiến hành bơm thông vòi trứng sẽ dễ dàng bơm, đẩy vi khuẩn từ bên ngoài vào sâu bên trong gây viêm nhiễm. 

Bản thân tôi là một bác sĩ sản khoa lâu năm cũng không ủng hộ việc bơm thông với những trường hợp chẩn đoán tắc vòi trứng. Khi bị tắc vòi trứng, thường là do có tình trạng viêm nhiễm, có dịch. Khi bơm dung dịch vào vòi trứng sẽ khiến vòi trứng căng phồng như quả bóng với mục đích thông những chỗ tắc. 

Về nguyên tắc, khi can thiệp bơm thông vòi trứng sẽ được thực hiện từ đường âm đạo sẽ dễ mang vi khuẩn bên ngoài vào sâu trong vòi trứng. Kể cả thao tác bơm thuốc cũng dễ có nguy cơ này, làm tình trạng viêm còn nặng nề hơn. Vì thế, hiện nay phương pháp này đã không được khuyến cáo, không được dùng tại các cơ sở y tế. 

Vì thế, nếu bạn đã cố gắng hai năm qua mà chưa có em bé, lại gặp tình trạng tái nhiễm vùng kín liên tục sau khi can thiệp bằng bơm thông vòi trứng, bạn nên đến cơ sở y tế để được khám, kiểm tra nguyên nhân. Trong trường hợp đúng là bạn bị tắc vòi trứng gây vô sinh, hiện nay có rất nhiều phương pháp có thể can thiệp hiệu quả tình trạng này. 

Theo đó, khi chẩn đoán tắc vòi trứng bác sĩ có thể tiến hành mổ nội soi can thiệp, mổ nội soi để thăm dò xem có đúng bị tắc hay không. Trong trường hợp có tắc sẽ tiến hành gỡ dính giải phòng vùng tắc. Trong thực tế, có những trường hợp khi bác sĩ chẩn đoán tắc vòi trứng, mổ nội soi thăm dò nhưng khi mổ, hai vòi trứng thông, không bị tắc. Tuy nhiên hai vòi trứng thông nhưng ổ bụng lại bị dính, bác sĩ sẽ gỡ dính xung quanh vòi tử cung sẽ giúp cho thụ thai tốt hơn. 

Trong trường hợp xác định buồng trứng bị bó, dính bác sĩ cũng sẽ tiến hành gỡ dính giải phóng buồng trứng qua mổ nội soi. Vì thế, tôi không ủng hộ bạn tiến hành phương pháp bơm thông mà nên đi khám để xác định nguyên nhân của mình. Còn với viêm nhiễm phụ khoa là bệnh lý khá phổ biến ở chị em. 

Để hạn chế viêm nhiễm phụ khoa, chị em phải vệ sinh phụ khoa sạch sẽ, rửa vệ sinh ngày 2 lần, sau khi đi đại tiện; phơi đồ lót tại nơi có nhiều ánh nắng; quan hệ tình dục lành mạnh. Nhất là phụ nữ trong lứa tuổi sinh đẻ, không kế hoạch tốt bị dính thai, sau khi phá thai không tuân thủ điều trị theo hướng dẫn có thể gây viêm nhiễm. Vì thế, cần thực hiện các biện pháp phòng tránh thai hiệu quả, tránh để xảy ra nguy cơ có thai ngoài kế hoạch.

Xem tiếp…

Mùa nóng khiến cơ thể đổ nhiều mồ hôi, bạn lại mặc đồ lót chật, vệ sinh vùng kín không đúng cách... thì dễ mắc các bệnh phụ khoa. 

Chị Thu Loan, nhân viên văn phòng tại một chi nhánh công ty xây lắp ở Từ Liêm, Hà Nội, tâm sự, dịp nắng nóng dữ dội vừa qua, chỉ sau một tuần làm việc ở văn phòng không có điều hòa, lại mặc quần lót hơi chật, chị đã gặp tình trạng ra khí hư màu vàng xanh - điều hiếm khi xảy ra trước đây với chị. 

Chị Nguyễn Thu Hà, 35 tuổi, ở Ba Đình, Hà Nội, nghề bán hàng ở chợ phải ngồi lâu nên luôn cảm thấy khó chịu ở vùng kín. Chủ quan và bận rộn nên chị ngại đi khám. Những ngày nắng nóng vừa qua, vùng kín ngày càng ngứa rát và nổi mẩn đỏ, chị mới tới kiểm tra phụ khoa. Bác sĩ kết luận chị bị viêm âm đạo. 

Bác sĩ phụ khoa Lê Thị Kim Dung cho biết, mùa hè là thời điểm chị em hay mắc các bệnh về phụ khoa nhất. Trong đó, điển hình là các bệnh viêm âm hộ cấp tính, viêm âm hộ mãn tính, viêm lộ tuyến lộ tử cung, viêm âm đạo… 

Mặt khác, khi chị em thấy vùng kín ngứa ngáy, khó chịu thường có tâm lý ngại ngần, chủ quan nên không đến bệnh viện khám sớm mà tự ý mua thuốc về bôi hoặc điều trị bằng thuốc lá. Điều này dẫn đến bệnh trở nên nghiêm trọng hơn, vi khuẩn lây lan sang các bộ phận khác gây viêm cổ tử cung, viêm phần phụ, tắc dính vòi trứng, buồng trứng… dễ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sau này, thậm chí vô sinh. 

Bác sĩ Dung khuyến cáo, mùa hè, nếu không vệ sinh "vùng kín" sạch sẽ, nhất là trong ngày “đèn đỏ” hoặc trước và sau khi quan hệ tình dục, thì chị em rất dễ mắc bệnh phụ khoa. Vì thế cần vệ sinh vùng kín thường xuyên và sạch sẽ. 

Cụ thể, cần tuân theo các nguyên tắc sau: 

- Luôn giữ cho bộ phận sinh dục ngoài khô, sạch. Không mặc quần chật, thay quần lót thường xuyên.

- Không mặc đồ lót chật, không dùng băng vệ sinh quá 4 tiếng trong ngày hành kinh, không nhịn tiểu nhiều lần. - Không dùng xà bông hay các chất tẩy rửa mạnh để vệ sinh vùng kín. 

 - Không tự thụt rửa âm đạo khi không có chỉ định của bác sĩ điều trị. 

Bác sĩ cũng khuyên phái đẹp nên khám phụ khoa thường xuyên theo định kỳ 6 tháng một lần.

Xem tiếp…

Nếu chủ động ăn uống đúng cách, chị em có thể phòng được bệnh lạc nội mạc tử cung hoặc giảm thiểu ảnh hưởng do bệnh gây ra. 

Chế độ ăn uống là một phần quan trọng của cuộc sống. Sức khỏe của bạn cũng phụ thuộc rất nhiều vào những gì bạn ăn. Nếu chọn các thức ăn lành mạnh, bạn hoàn toàn có thể phòng được bệnh tật, bao gồm cả các bệnh liên quan đến sức khỏe sinh sản. 

Chắc chắn bạn đã từng nghe nhiều đến việc ăn uống lành mạnh, đặc biệt là ăn để giảm cân. Nhưng bạn có biết rằng bạn cũng hoàn toàn có thể phòng bệnh phụ khoa, cụ thể là bệnh lạc nội mạc tử cung nhờ ăn uống đúng cách. 

Lạc nội mạc tử cung là một rối loạn phổ biến gây ảnh hưởng không nhỏ đến nữ giới trong độ tuổi sinh sản. Nó xảy ra khi lớp mô nội mạc tử cung bình thường (lớp niêm mạc của tử cung) phát triển bên ngoài tử cung. Điều này có nghĩa là mô đặt không đúng chỗ có thể phát triển ở bất cứ nơi nào trong ổ bụng. 

Ở một số phụ nữ, lạc nội mạc tử cung có thể có chỉ là một vài mô đơn lập, không lan rộng hoặc phát triển, trong khi ở những người khác, lạc nội mạc tử cung có thể lây lan khắp xương chậu và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, thậm chí gây vô sinh nếu không được điều trị hiệu quả. 

Nhưng chị em cũng không nên lo lắng quá vì nếu chủ động trong ăn uống, chị em có thể phòng được bệnh lạc nội mạc tử cung hoặc giảm thiểu ảnh hưởng do bệnh gây ra. 

1. Uống đủ nước 

Uống đủ nước mỗi ngày là việc không thể thiếu với bất kì ai. Uống nước có tác dụng thải các tạp chất trong cơ thể ra ngoài theo đường tiểu để làm sạch hệ tiêu hóa và tuần hoàn. Bạn nên uống nhiều nước lọc và giảm các loại đồ uống có đường như nước trái cây ngọt, cà phê có đường và nước soda... 

Đây là cách đơn giản nhưng có tác dụng điều trị viêm nội mạc tử cung một cách tự nhiên. Chính nhờ nước làm sạch hệ thống và cung cấp đủ nước cho cơ thể mà các cơ quan trong cơ thể mới hoạt động tốt, tránh được tình trạng các lớp niêm mạc tử cung bị bong ra mà không tan, đóng cục và đi lạc vào ổ bụng gây lạc nội mạc tử cung. 

2. Ăn trái cây và rau quả tươi, lành mạnh 

Ăn trái cây tươi và rau quả là một cách tuyệt vời để điều trị lạc nội mạc tử cung tự nhiên. Các loại rau lá xanh và trái cây có màu sậm thường tốt hơn cả vì chúng chứa nhiều chất chống ôxy hóa và vitamin mà cơ thể cần. 

Các vitamin và chất chống ôxy hóa này có tác dụng lọc máu và thải tạp chất ra ngoài cơ thể, giữ cho máu và cơ thể khỏe mạnh. Ăn nhiều trái cây và rau quả tươi có hiệu quả trong việc làm giảm các phản ứng để tạo estrogen trong cơ thể, cân bằng hormone trong cơ thể và giảm nguy cơ bị lạc nội mạc tử cung hoặc làm cho tình trạng bệnh dễ chịu, nhanh khỏi hơn. 

3. Chọn các thực phẩm giàu protein 

Ăn ít chất béo và lựa chọn thực phẩm giàu protein như thịt cá, thịt gà... cũng là một cách để phòng bệnh lạc nội mạc tử cung. 

Protein (chất đạm) là thành phần dinh dưỡngquan trọng nhất cấu tạo nên các bộ phận của cơ thể, có tác dụng cung cấp năng lượng cho cơ thể. Chúng có mặt trong thành phần nhân và chất nguyên sinh của các tế bào. Để các tế bào trong cơ thể khỏe mạnh, việc cung cấp protein cho chúng là cần thiết. 

Các thực phẩm giàu protein còn góp phần duy trì sự cân bằng của các hormone trong cơ thể, nhờ đó giảm được tình trạng rối loạn nội tiết ở nữ giới và nguy cơ bị lạc nội mạc tử cung cũng được hạn chế. Các thực phẩm giàu protein có thể kể đến như thịt nạc, cá, thịt gia cầm, các thực phẩm chế biến từ bơ sữa, lạc, các sản phẩm chế biến từ đậu tương... 

4. Loại bỏ thực phẩm giàu chất béo 

Các loại thực phẩm chiên ran, đồ ăn nhanh... thường rất giàu chất béo và không có lợi cho sức khỏe của bạn, đặc biệt là sức khỏe sinh sản. Nếu ăn nhiều những thực phẩm này, bạn sẽ nhanh chóng tăng cân và bị béo phì. 

Béo phì hay thừa cân là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng mỡ tích trữ trong cơ thể khá lớn. Điều này có thể làm tăng estrogen trong máu, làm mất cân bằng nội tiết và tác động đến dòng chảy của kinh nguyệt. Từ đó, lượng nội mạc tử cung cũng tăng lên theo và dẫn đến triệu chứng lạc nội mạc tử cung.

Xem tiếp…

Dị dạng sinh dục là những bất thường về cấu trúc của cơ quan sinh dục, do sự rối loạn quá trình biệt hóa các bộ phận sinh dục trong thời kỳ bào thai. 

Ở bạn gái, những dị dạng sinh dục thường liên quan đến một số cơ quan như âm đạo, tử cung, vòi trứng... Bất kỳ một dị dạng nào đều có thể ảnh hưởng đến hoạt động tình dục cũng như chức năng sinh sản của bạn gái. 

Màng trinh không thủng: Bình thường màng trinh của bạn gái không kín bưng như tang trống mà thường có lỗ để máu kinh hàng tháng thoát ra. Tuy nhiên, có không ít trường hợp, màng trinh của bạn gái không có lỗ. Đây chính là một trong các nguyên nhân khiến bạn gái không thấy có kinh hàng tháng, dù vẫn có một số dấu hiệu của có kinh như đau tức bụng dưới, mỏi lưng, căng tức ngực... 

Do đó, nếu bạn gái đã 18 tuổi mà vẫn chưa thấy có kinh thì cần nghĩ đến hiện tượng này. Bác sĩ chỉ cần kiểm tra âm hộ là có thể phát hiện ra ngay và “tạo lỗ” ở màng trinh để hàng tháng kinh nguyệt có thể thoát ra ngoài. 

Dính môi sinh dục: Hai môi bé bị dính nhau ởmép, toàn bộ hoặc bán phần. Trường hợp này có thể che khuất âm đạo, khiến bạn gái khó giao hợp hoặc không thể giao hợp, cũng như ảnh hưởng đến việc sinh con. 

Dị dạng âm đạo: Âm đạo có cấu tạo hình ống,nối giữa âm hộ và tử cung. Trong một số trường hợp, âm đạo có thể có những dị dạng sau: 

Không có âm đạo: có những bạn gái khi sinh ra đã không có âm đạo, tuy nhiên, vẫn có thể có tử cung và buồng trứng như bình thường. Trường hợp này, máu kinh cũng không thể thoát ra ngoài được nên bị đọng lại trong tử cung và tràn lên sừng tử cung. Những trường hợp này khó điều trị, phải phẫu thuật tạo hình âm đạo. Sau khi được điều trị, bạn gái có thể có quan hệ tình dục và sinh con (nếu hoạt động của buồng trứng, tử cung hoàn toàn bình thường). Những trường hợp này không sinh con theo đường âm đạo mà cần được mổ đẻ. 

Teo âm đạo bẩm sinh: bạn gái vẫn có đủ 2 buồng trứng, tử cung, vòi trứng hoàn chỉnh, nhưng chỉ có phần trên âm đạo, còn phần dưới bị teo lại và bít kín. Do vậy, khi đến tuổi dậy thì, máu kinh cũng không thể thoát ra bên ngoài được, khiến bạn gái thường hay bị đau bụng, bụng dưới ngày càng to ra do bị ứ máu kinh lâu ngày. Với những trường hợp này, bác sĩ sẽ mở một đường âm đạo mới cho bạn gái. 

Âm đạo có vách ngăn: hay còn gọi là âm đạo kép. Trường hợp này có hai loại: 

- Vách ngăn ngang âm đạo:trong âm đạo có vách ngăn ngang âm đạo, có thể nằm ở 1/3 trên hay 1/3 giữa. Nếu vách ngăn không thủng thì sẽ có biểu hiện giống như trường hợp màng trinh không thủng. Nếu vách ngăn có thủng thì chỉ phát hiện được khi quan hệ tình dục dương vật - âm đạo. 

- Vách ngăn dọc âm đạo:thường có khoảng 20% trường hợp này đi kèm với dị dạng tử cung. Vách ngăn dọ câm đạo có thể hoàn toàn suốt dọc âm đạo hoặc chỉ một phần. Biểu hiện chủ yếu là đau khi giao hợp hoặc không giao hợp được. Ngoài ra, cả hai trường hợp này còn có thể ảnh hưởng đến việc sinh con sau này. Chính vì vậy, nếu nghi ngờ có vách ngăn âm đạo cần đi kiểm tra, bác sĩ có thể phẫu thuật để tạo hình dạng bình thường cho âm đạo. 

Dị dạng tử cung: 

Không có tử cung: trường hợp này bạn gái sẽ không có kinh nguyệt và không thể mang thai được. Hiện nay vẫn chưa thể thực hiện được kỹ thuật ghép tử cung nhân tạo. 

Tử cung đôi: có thể có hai tử cung trong tiểu khung. Chúng có thể chung nhau một âm đạo hoặc mỗi tử cung có một âm đạo riêng biệt. Nếu chức năng của một trong hai tử cung vẫn hoàn toàn bình thường thì bạn gái vẫn có thể mang thai. Tuy nhiên, hai tử cung này hiếm khi cùng phát triển hoàn thiện, do đó, cần khám và đánh giá chức năng của mỗi tử cung. Đa phần các trường hợp này được cắt bỏ một tử cung bị thoái hóa, chỉ giữ lại tử cung hoàn thiện. 

Tử cung có vách ngăn: loại dị dạng tử cung thường gặp nhất (chiếm khoảng 40%). Những trường hợp này có thể phát hiện nhờ siêu âm, chụp X-quang, soi ổ bụng. Hai tử cung có thể dính với nhau bằng một vách ngăn không hoàn toàn hoặc vách ngăn hoàn toàn. Những trường hợp này có thể ảnh hưởng đến việc mang thai, dễ gây sảy thai hoặc thai kém phát triển. Do đó, nếu phát hiện thấy tử cung có vách ngăn, bác sĩ thường phẫu thuật để tạo hình dáng bình thường cho tử cung. Tử cung một sừng: trường hợp này tử cung chỉ có một buồng trứng và một vòi trứng nên bạn gái có thể gặp khó khăn hơn khi mang thai. 

Tử cung nhi tính: đây là trường hợp tử cung kém phát triển, kích thước chỉ bằng tử cung của các bé gái. Có nhiều nguyên nhân có thể gây ra tình trạng này như: cơ thể phát triển không hài hòa, thiếu sự trưởng thành của nhiều chức năng, bất thường về gen, do rối loạn nội tiết (như suy tuyến giáp, suy thùy trước tuyến yên)... Những bạn gái có tử cung nhi tính thường kèm theo không có buồng trứng hay không có âm đạo do đó không mang thai được. Còn những người có buồng trứng hoạt động bình thường thì vẫn có thể có con nhờ kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm. 

Dị dạng buồng trứng: Hai buồng trứng của bạn gái có chức năng nuôi dưỡng các tế bào trứng (nang trứng), giúp các nang này phát triển và phóng noãn khi trưởng thành để sinh sản. Bên cạnh đó, buồng trứng còn có chức năng sản xuất ra hoóc-môn sinh dục, điều khiển hoạt động tình dục và hoạt động sinh sản của con người. 

Những bất thường ở buồng trứng thường gặp: 

Không có buồng trứng hoàn toàn. 

Chỉ có một bên buồng trứng: có thể có hoặc không có vòi trứng kèm theo. 

Thừa buồng trứng. 

Vị trí buồng trứng bất thường: ở thắt lưng, bẹn. 

Trong trường hợp không có cả hai buồng trứng sẽ dẫn đến hiện tượng vô sinh và những đặc điểm hình thể cũng có nhiều biến đổi. Nếu chỉ có một buồng trứng và vẫn hoạt động bình thường thì bạn gái vẫn có thể có thai. 

Dị dạng vòi trứng: Vòi trứng là cơ quan nối giữa các buồng trứng với tử cung, là nơi noãn gặp và kết hợp với tinh trùng tạo thành hợp tử và phát triển những bước đầu tiên. 

Một số dị dạng thường gặp ở vòi trứng như: 

Vòi trứng bị chít hẹp. 

Thừa vòi trứng: bình thường mỗi buồng trứng chỉ có một vòi trứng, tuy nhiên có những trường hợp bất thường có thể có hai vòi trứng ở một bên buồng trứng. 

Thừa loa vòi trứng: mỗi vòi trứng chỉ có một loa vòi, song trong một số trường hợp có thể có hai loa vòi ở một vòi trứng. 

Cơ quan sinh dục trong và ngoài không tương thích: Trong quá trình phát triển biệt hóa cơ quan sinh dục, bộ phận sinh dục trong và ngoài có thể không tương thích với nhau, ví dụ, có buồng trứng, tử cung nhưng âm vật lại phì đại gần như dương vật, môi lớn sệ xuống gần như bìu (nhưng không có tinh hoàn) hoặc bộ phận sinh dục ngoài gần giống với nữ (dương vật nhỏ, ngắn, bìu nhỏ) nhưng lại không có tử cung, buồng trứng mà lại có tinh hoàn trong bìu. 

Những dị dạng này có từ trong giai đoạn bào thai và ảnh hưởng rất lớn đến việc xác định giới tính của trẻ sau khi ra đời. Vì vậy, nếu phát hiện sớm, có thể phẫu thuật chỉnh hình để cơ quan sinh dục trong và ngoài tương ứng với nhau và bảo tồn được chức năng của các cơ quan sinh dục. 

Trong những trường hợp đã lớn, đã nhận thức được về giới tính của bản thân cũng như đã phát triển thiên về giới tính nào thì có thể được chỉnh sửa cơ quan sinh dục cho phù hợp. Tuy nhiên, hiện nay, vấn đề này vẫn còn đang được tranh cãi về mặt pháp lý. 

BS. NGUYỄN MẠNH TRÍ

Xem tiếp…

Khảo sát của các nhà khoa học tại Học viện Y khoa bang Pennsylvania mới được công bố trên tờ Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism cho thấy việc tập luyện thể dục và chế độ ăn giúp giảm cân có thể cải thiện khả năng sinh sản ở phụ nữ bị hội chứng đa nang buồng trứng (PCOS). 

PCOS xảy ra do rối loạn hormone - khi đó cơ thể người phụ nữ sản sinh nhiều hormone sinh dục nam testosterone hơn bình thường và dẫn tới sự hình thành những túi chứa dịch ở buồng trứng gọi là nang. Hậu quả là bệnh nhân cảm thấy đau vùng chậu, lông phát triển nhiều, nổi mụn, tăng cân, kinh nguyệt bất thường và vô sinh. 

Lâu nay, triệu chứng vô sinh do PCOS có thể được chữa trị bằng thuốc điều chỉnh sự tiết hormone. Lần này, nhóm nghiên cứu khảo sát trên 149 phụ nữ từ 18 đến 45 tuổi tuy bị PCOS cũng như dư cân hoặc béo phì nhưng vẫn đang có sức khỏe tương đối tốt. 

Những người được khảo sát gồm 3 nhóm: Nhóm dùng thuốc; nhóm tập thể dục đồng thời điều chỉnh chế độ ăn và nhóm kết hợp cả 2 phương pháp. Sau 4 tháng, tỉ lệ đậu thai của nhóm dùng thuốc là 4/49, của nhóm thay đổi lối sống là 13/50 và nhóm áp dụng cả 2 phương pháp là 12/50. 

Trưởng nhóm nghiên cứu, TS Richard C. Legro, khẳng định rằng cải thiện lối sống góp phần quan trọng trong việc chữa trị vô sinh ở phụ nữ bị PCOS đang dư cân hoặc béo phì.

Xem tiếp…

Âm đạo ra khí hư, ẩm ướt ngứa ngáy luôn tạo cảm giác khó chịu cho các chị em, nhiều người đã tìm đủ các loại nước vệ sinh phụ nữ đang bán trên thị trường về dùng nhưng vẫn không thể cải thiện được tình hình, sự ngứa ngáy khó chịu như một gánh nặng đeo đuổi chị em. 

Làm cách nào để giải tỏa những khó chịu mà khí hư vùng kín gây ra. Một trong những bài thuốc dân gian được người xưa hay dùng là vệ sinh vùng kín bằng lá trầu không. 

Những nghiên cứu gần đây cho thấy ngoài tinh dầu đã được nhiều người biết đến thì lá trầu không còn có một lượng lớn chất talin, đường, diatara... Những thành phần này có hoạt chất ức chế các chủng vi khuẩn, các chủng nấm, chống lại sự phát triển, gây bệnh của nấm, vi khuẩn, hạn chế tình trạng viêm ngứa vùng kín do các tác nhân này gây ra. 

Tinh dầu trong lá trầu không có khả năng chống viêm, sát khuẩn, làm lành các vết thương nhanh chóng, do vậy có thể chữa các bệnh do viêm nhiễm hiệu quả. Ở Việt Nam, lá trầu không rất phổ biến giá thành rẻ, các mẹ hoàn toàn có thể chế tạo ra một loại nước rửa vệ sinh vùng kín an toàn, hiệu quả mà rẻ tiền. 

Cách dùng: lấy một nắm lá trầu không rửa sạch dưới vòi nước đang chảy, sau đó vò nát lá rồi cho vào một cái ấm, đun nước sôi thật nóng dội vào để ủ khoảng 15 phút lấy nước đó vệ sinh bên ngoài vùng kín hàng ngày. Hoặc có thể mua một cái bô mới vò lá trầu không nát và dội nước nóng già vào chờ cho ngấm rồi ngồi xông, sau khi nước nguội có thể đựng nước vào chai để rửa ráy vệ sinh... 

Công dụng của lá trầu không trong điều trị các bệnh về viêm nhiễm âm đạo cho hiệu quả rất tốt, tuy nhiên không nên dùng nước này để thụt rửa sâu âm đạo, không ngâm âm đạo trong nước quá lâu, vì như vậy chẳng khác nào đưa thêm vi khuẩn vào vùng kín. 

Tuy nhiên, trong trường hợp viêm âm đạo kéo dài, xuất hiện khí hư có màu vàng mùi hôi thì các mẹ phải đi khám phụ khoa để tìm nguyên nhân chính xác gây ra tình trạng trên. Không được tự ý dùng thuốc điều trị. Khi đi khám bác sĩ sẽ phát hiện tình trạng bệnh cụ thể là gì rồi sẽ hướng dẫn điều trị. 

Ngoài việc dùng thuốc điều trị, mẹ vẫn nên vệ sinh sạch sẽ vùng kín bằng lá trầu không, việc này sẽ hộ trợ rất tốt trong điều trị nấm, viêm nhiễm âm đạo…Đặt biệt, vệ sinh vùng kín bằng lá trầu không với phụ nữ sau sinh nhất là trong giai đoạn còn ra sản dịch vô cùng hiệu quả, rất sạch sẽ và an toàn… 

BS. Nguyễn Thị Lương

Xem tiếp…

Trước đây, chúng ta đã biết căng thẳng có thể tăng nguy cơ bệnh tim và nhiều bệnh khác như bị trầm cảm. Hiện tại, nghiên cứu mới cho thấy căng thẳng có thể gây nên khó thụ thai đối với phụ nữ. 

Nghiên cứu này được tiến hành bởi Tiến sĩ Courtney Denning-Johnson Lynch, giám đốc của Khoa Sức Khỏe Sinh Sản tại Đại học Y tế Trung tâm bang Ohio ở Columbus, và đã được công bố trên tạp chí Human Reproduction. 

Nghiên cứu mới này được xây dựng trên kết quả của nhóm nghiên cứu trước đó về mối liên hệ giữa sự căng thẳng ở mức độ cao và tỷ lệ giảm khả năng mang thai. Đây chính là nguyên nhân khiến tăng nguy cơ vô sinh. 

Đối với những phát hiện mới, nhóm nghiên cứu đã kiểm tra dữ liệu của trên 501 cặp vợ chồng cố gắng thụ thai đã tham gia nghiên cứu Longitudinal Investigation of Fertility and the Environment (LIFE) từ năm 2005 và 2009 tại hai trung tâm nghiên cứu ở Mỹ, một ở Michigan và một ở Texas. Các cặp vợ chồng đã được theo dõi trong 12 tháng khi họ cố gắng thụ thai. 

Các thành viên tham gia nghiên cứu là nữ từ 18 đến 40 tuổi đã đưa ra mẫu nước bọt vào buổi sáng ngay sau khi họ ghi danh tham gia nghiên cứu và một buổi sáng sau giai đoạn nghiên cứu đầu tiên sau khi ghi danh. Từ những mẫu này, các nhà nghiên cứu có thể đo lường mức độ cortisol và alpha-amylase, đây là những chỉ số sinh học biểu hiện cho sự căng thẳng. 

Mức độ căng thẳng cao nhất trong mẫu nghiên cứu nước bọt cho thấy có liên hệ với việc tăng gấp đôi nguy cơ vô sinh Trong 12 tháng nghiên cứu, đã có 401 người tham gia trọn vẹn nghiên cứu, trong đó có 347 người (87%) đã có thai và 54 người (13%) thì không có thai. 

Khi phân tích các dữ liệu, các nhà nghiên cứu tìm thấy những phụ nữ có nồng độ alpha-amylase cao nhất sẽ bị giảm 29% cơ hội có thai mỗi tháng, so với những phụ nữ có nồng độ thấp nhất. Ngoài ra, những phụ nữ có mức độ căng thẳng ở mức cao nhất cho thấy tăng gấp đôi đáp ứng lâm sàng của bệnh vô sinh, có nghĩa là không thụ thai trong 12 tháng thông thường trong trường hợp giao hợp không dùng biện pháp bảo vệ. 

Các mối liên hệ này chưa tính các yếu tố điều chỉnh như tuổi tác, chủng tộc, thu nhập và sử dụng rượu, caffeine và thuốc lá trong khi cố gắng thụ thai. 

Tiến sĩ Lynch, điều tra viên chính của mảng nghiên cứu về căng thẳng trong nghiên cứu LIFE, cho biết đây là lần thứ hai họ đã cho thấy phụ nữ có dấu hiệu biểu hiện mức độ căng thẳng alpha- amylase cao sẽ có ít khả năng có thai, so với những phụ nữ có mức thấp, và cho biết thêm: "Lần đầu tiên, chúng tôi đã chỉ ra rằng hiệu ứng này là có khả năng có ý nghĩa lâm sàng, vì bằng chứng cho thấy gia tăng hơn gấp đôi nguy cơ vô sinh ở những người phụ nữ tham gia nghiên cứu." 

Cô nói rằng cô hy vọng phát hiện này sẽ thuyết phục những phụ nữ thấy khó thụ thai tìm mọi cách để giảm bớt căng thẳng thông qua các phương pháp như thiền, yoga,… Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng các cặp vợ chồng không nên tự trách mình nếu họ không thể thụ thai, vì áp lực căng thẳng chỉ là một trong nhiều lý do tiềm năng gây nên vấn đề này. 

Hoài Thanh Medical News Today

Xem tiếp…

Sa sinh dục thường gọi là sa dạ con hay sa tử cung. Nhưng thực tế không chỉ dạ con mà thường cả bàng quang và trực tràng sa vào trong âm đạo. Trường hợp nặng, các tạng trên có thể sa ra ngoài âm đạo. Do đó, người ta gọi là sa sinh dục. 

Đây là bệnh không nguy hiểm đến tính mạng nhưng ảnh hưởng rất nhiều đến sinh hoạt, lao động của phụ nữ. Chị em thường cam chịu, giấu bệnh vì căn bệnh khó nói này nên phải đối mặt với nhiều khó khăn trong cuộc sống, đặc biệt là rắc rối trong quan hệ vợ chồng. 

Tử cung là một tạng nằm sâu trong ổ bụng. Nó được giữ tại chỗ bằng lớp cơ và các tổ chức vùng đáy chậu (dàn của phần dưới khung xương chậu), bởi các thành âm đạo và các dây chằng trong bụng và chậu hông. Nếu vì một lý do nào đó, các bộ phận neo giữ tử cung bị giãn, nhão ra thì áp lực trong ổ bụng (khi thở, khi rặn, khi ho) và sức nặng của tử cung sẽ đẩy, kéo nó tụt dần xuống thấp gây nên sa sinh dục với các mức độ khác nhau. 

Nguyên nhân sa sinh dục? 

Nguyên nhân gây bệnh có thể do: đẻ sớm, đẻ dày, đỡ đẻ không đúng kỹ thuật, sau đẻ lao động sớm hoặc lao động nặng, người ốm yếu suy dinh dưỡng sau đẻ hoặc thiếu ăn, suy dinh dưỡng, cơ thể ốm yếu, tất cả các nguyên nhân trên đều dẫn đến tình trạng các dây chằng của tử cung (dây chằng tử cung cùng, dây chằng tròn, dây chằng rộng và các mô liên kết), các cơ vùng đáy chậu bị giãn mỏng, suy yếu hoặc bị rách, không đủ sức giữ tử cung ở vị trí cũ. 

Do đó, khi có một động tác nào làm cho áp lực trong ổ bụng bị tăng lên như ho liên tục, đại tiện phải rặn nặng khi táo bón… sẽ đẩy tử cung sa xuống dưới và ra ngoài âm đạo. 

Biểu hiện của sa sinh dục? 

Trên lâm sàng, sa sinh dục (vị trí sa của cổ tử cung so với âm hộ) chia làm 3 độ sa sinh dục: độ 1 (độ nhẹ), độ 2 (vừa) và độ 3 (nặng). Tùy theo từng người, tùy mức độ sa nhiều hay sa ít, mới sa hay sa từ lâu, sa đơn thuần hay còn có thương tổn phối hợp, có kèm theo sa bàng quang hay trực tràng mà xuất hiện những dấu hiệu thường gặp sau đây: khó chịu, cảm giác tức nặng vùng cửa mình, ở bụng dưới, nhất là khi đứng, nhưng khi nằm thì hết cảm giác trên. 

Đôi khi có cảm giác muốn rặn đẻ vì các tĩnh mạch ở vùng đáy chậu bị sa sung huyết, đồng thời do áp lực trong thành bụng dồn xuống vùng đáy chậu đã bị suy yếu. Hay bị đau vùng sau thắt lưng. Tùy theo mức độ sa nhiều hay ít, thời gian sa mới hay đã lâu, sa đơn thuần hay có tổn thương phối hợp. 

Khối sa lồi ở vùng âm hộ, tầng sinh môn; Ban đầu kích thước khối sa nhỏ, sa không thường xuyên, xuất hiện khi lao động nặng hoặc đi lại nhiều, nằm nghỉ thì khối sa tụt vào trong âm đạo hoặc tự đẩy lên được, càng về sau khối sa càng to, sa thường xuyên, không tự đẩy lên được nữa. 

Tức nặng bụng dưới, cảm giác vướng víu khó chịu vùng âm hộ - tầng sinh môn, ảnh hưởng đến lao động và sinh hoạt hằng ngày của bệnh nhân. Nếu kèm theo sa bàng quang thì có dấu hiệu đi đái khó, đái dắt, són đái khi cười to, khi ho mạnh hay khi bị rùng mình, thường đái không hết nước tiểu nên bàng quang dễ bị viêm gây ra đái buốt. 

Trường hợp sa bàng quang nhiều thì lúc đầu đi tiểu rất khó khăn, phải dùng ngón tay đẩy bàng quang lên trên và vào trong mới đi tiểu được. Đôi khi bệnh nhân đến viện vì bí đái cấp. Nếu kèm theo sa trực tràng thì đại tiện có cảm giác vẫn còn chưa hết phân ở trực tràng, có thể bị táo bón. 

Nhiều người sa sinh dục nhưng kinh nguyệt vẫn bình thường và vẫn có khả năng có thai. Những phụ nữ này dễ bị sẩy thai và đẻ non. Chảy máu, khí hư ra nhiều do cổ tử cung viêm nhiễm, cọ xát làm người bệnh đi lại khó khăn, hạn chế lao động… 

Điều trị sa tử cung thế nào? 

Tuỳ độ sa mà sau khi thăm khám bác sĩ sẽ có chỉ định can thiệp ngoại khoa (thường khi sa mức độ 3). Trước đây, để điều trị bệnh sa sinh dục, các bác sĩ thường dùng phương pháp cắt tử cung, khâu treo bàng quang, làm lại thành trước và sau âm đạo hoặc phẫu thuật bịt âm đạo. 

Như vậy, đồng nghĩa với việc loại bỏ người bệnh khỏi “cuộc chơi yêu đương”, chấm dứt “chuyện yêu” của người phụ nữ khiến người phụ nữ luôn mặc cảm, đánh mất đi hạnh phúc làm vợ, làm mẹ của họ và gặp nhiều biến chứng. Hiện tại, bằng phương pháp chữa bệnh mới sẽ giúp người bệnh giữ được dạ con và vẫn sinh nở bình thường với điều kiện người bệnh phải điều trị sớm. 

10% phụ nữ Việt Nam mắc bệnh sa sinh dục sau sinh. Đó là kết quả do Bộ Y tế công bố, phần lớn người bệnh nằm trong độ tuổi từ 40 – 60. Người trẻ chưa đẻ lần nào cũng có thể bị sa sinh dục. Những phụ nữ đẻ nhiều, đẻ quá sớm, lao động nặng, không được đỡ đẻ an toàn và đúng kỹ thuật đều dễ mắc bệnh sa sinh dục. Cá biệt, một số ít phụ nữ còn mắc bệnh sa sinh dục từ hồi 25 - 30 tuổi do bẩm sinh cơ yếu. 

BS. Phạm Minh Nguyệt

Xem tiếp…

Tắc vòi trứng có nguyên nhân chủ yếu là do nhiễm khuẩn âm đạo, cổ tử cung lan ngược lên trên gây viễm nhiễm phần phụ hoặc do lạc nội mạc tử cung. Em kết hôn 3 năm, đã có thai 1 lần nhưng bị thai lưu. Sau khi bỏ thai, em kế hoạch 8 tháng thì quyết định bắt đầu cố gắng để có thai trở lại. Nhưng 6 tháng sau em vẫn chưa có tin vui. 

Em đi khám thì bác sĩ nói em bị tắc vòi trứng khá nặng. Bác sĩ nói tại sao không theo dõi các triệu chứng để đi khám sớm, việc điều trị sẽ hiệu quả và nhanh hơn nhiều. Nhưng thực tế em lại không biết tắc vòi trứng có những biểu hiện nào. Mong bác sĩ tư vấn giúp em để em hiểu hơn. Em xin cảm ơn! (T. Bình)

Bác sĩ trả lời: 

Bạn T. Bình thân mến! Để nhanh có em bé, ngoài việc "quan hệ" đúng thời điểm còn cần cả hai có sức khỏe tốt. Tắc vòi trứng là một trong những nguyên nhân chính khiến chị em gặp nhiều khó khăn trong việc thụ thai, thậm chí có thể dẫn đến hiếm muộn. 

Noãn và tinh trùng sau khi thụ tinh sẽ di chuyển qua vòi trứng vào buồng tử cung và làm tổ. Tắc vòi trứng là tình trạng vòi trứng bị chít hẹp, cản trở sự di chuyển của trứng về tử cung. 

Dấu hiệu tắc vòi trứng chị em cần cảnh giác 

Tắc vòi trứng là một trong những nguyên nhân chính khiến chị em gặp nhiều khó khăn trong việc thụ thai, thậm chí có thể dẫn đến hiếm muộn. 

Tắc vòi trứng có nguyên nhân chủ yếu là do nhiễm khuẩn âm đạo, cổ tử cung lan ngược lên trên gây viễm nhiễm phần phụ hoặc do lạc nội mạc tử cung. Bệnh thường gặp ở những người có tiền sử nạo hút thai, quan hệ tình dục không an toàn, không giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, đặt dụng cụ tử cung tránh thai… 

Vòi trứng bị nhiễm khuẩn có thể để lại sẹo và tắc vòi trứng nên nhiều khi trứng đã gặp tinh trùng ở vòi trứng nhưng không thể di chuyển về tử cung để làm tổ mà phát triển ngay tại vòi trứng, gây mang thai ngoài tử cung. Chính vì vậy, việc sớm phát hiện tắc vòi trứng và chữa trị kịp thời là rất quan trọng. Nó sẽ giúp cơ hội thụ thai của bạn tăng lên đáng kể. 

Nếu bị tắc vòi trứng, một số triệu chứng mà chị em có thể gặp bao gồm: 

- Kinh nguyệt không đều: Các vấn đề ở vòi trứng có thể ảnh hưởng đến buồng trứng, do đó sẽ tác động đến chu kì kinh nguyệt . Buồng trứng không khỏe mạnh sẽ gây ra hiện tượng rối loạn kinh nguyệt, ví dụ kinh nguyệt nhanh chậm thất thường, máu kinh có tháng rất nhiều có tháng lại rất ít, thậm chí có màu đen, hôi... 

- Khó chịu ở bụng: Tắc vòi trứng có thể gây ra hiện tượng đau lưng, đau bụng với nhiều cấp độ từ âm ỉ đến quằn quại... và có thể kèm theo hiện tượng mệt mỏi, đi tiểu nhiều... 

- Triệu chứng khác: Tăng dịch tiết âm đạo, đau khi giao hợp, rối loạn chức năng tiêu hóa, mệt mỏi... cũng có thể là triệu chứng của tắc vòi trứng. 

Bạn nên đi khám ở những cơ sở y tế chuyên sản khoa để được thăm khám, chẩn đoán đúng bệnh và điều trị tích cực nhé. Việc chữa trị bệnh của bạn bây giờ rất quan trọng vì nếu để lâu có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản về sau này. Chúc bạn sớm khỏi bệnh!

Xem tiếp…

Viêm đường tiết niệu ở phụ nữ là một bệnh thường gặp, nhất là lứa tuổi trưởng thành, đã có quan hệ tình dục. Viêm đường tiết niệu gây nên tình trạng mệt mỏi và khó chịu trong đời sống hàng ngày, ảnh hưởng đến lao động, thậm chí gây biến chứng nguy hiểm nếu không chữa trị nghiêm túc. 

Những nguyên nhân viêm tiết niệu

Đường tiết niệu kéo dài từ thận đến lỗ tiểu và có nhiều nguyên nhân gây viêm đường tiết niệu, trong đó nữ giới có tỉ lệ mắc bệnh nhiều hơn nam giới, bởi cấu tạo của niệu đạo nữ giới ngắn hơn, lỗ tiểu lại gần với hậu môn dễ bị nhiễm bẩn. 

Đó là chưa kể phụ nữ trong những ngày kinh nguyệt hoặc thời kỳ mang thai nếu vệ sinh không sạch sẽ rất dễ viêm đường tiết niệu hoặc có thói quen tắm bồn là điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật gây bệnh xâm nhập đường tiết niệu. Bên cạnh đó, ở tuổi trưởng thành nếu không vệ sinh sạch sẽ trước và sau khi quan hệ tình dục hoặc quan hệ tình dục bừa bãi là một trong những nguyên nhân gây viêm đường tiết niệu. 

Một số trường hợp mắc bệnh sỏi đường tiết niệu (sỏi thận, niệu quản, bàng quang, niệu đạo) rất dễ dẫn đến viêm đường tiệt niệu. Căn nguyên gây viêm đường tiết niệu chủ yếu do vi khuẩn (chiếm tỉ lệ 70%) hoặc vi nấm. 

Vi khuẩn thường hay gặp nhất là E.coli, Proteus, Enterobacter, tụ cầu loại gặp nhiều nhất là S. epiermitidis (tụ cầu da), S. saprophyticus (tụ cầu hoại sinh). Đối với vi nấm thường gặp là Candida albicans. Ngoài ra, có một số yếu tố thuận lợi gây nguy cơ mắc bệnh viêm đường tiết niệu ở phụ nữ, đó là thói quen uống ít nước làm cho việc đào thải chất cặn bã chậm lại hoặc thói quen nhịn tiểu làm cho nước tiểu ứ đọng kéo dài tạo điều kiện cho vi khuẩn, vi nấm tồn tại và phát triển gây bệnh. 

Một số trượng hợp do đi giày cao gót thường xuyên khiến hông và xương sống bị ảnh hưởng, gây nên tiểu tiện không đều, dễ bị viêm nhiễm đường tiết niệu. Ngoài ra, một số tác giả đề cập đến vai trò di truyền trong viêm đường tiết niệu ở nữ giới, có nghĩa là do gen chỉ huy hoạt động của hệ thống tiết niệu bị lỗi. Hoặc do rối loạn thần kinh thực vật chỉ huy, điều hành hoạt động của bàng quang gây rối loạn tiểu tiện có thể gây nên viêm đường tiết niệu. 

Triệu chứng viêm tiết niệu

Viêm tiết niệu ở phụ nữ thường xuất hiện buồn tiểu và rất muốn đi tiểu, có cảm giác đau, tức ở bụng dưới (tương ứng với bàng quang), nhất là lúc đi tiểu. Người bệnh có thể đi tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu đục, có mùi khai nồng. Các triệu chứng này ngày một nặng thêm. Một số trường hợp có sốt do viêm cấp, nếu bị nhiễm trùng đường tiết niệu ở niệu quản, thận, có thể đau ê ẩm vùng thắt lưng. Nhiều trường hợp xuất hiện tiểu đêm, thậm chí tiểu dầm. 

Viêm đường tiết niệu ở phụ nữ nếu không được phát hiện, chữa trị đúng và người bệnh không thực hiện nghiêm túc do chủ quan, xem thường có thể gây biến chứng viêm đường tiết niệu lan rộng (nhiều bộ phận của đường tiết niệu bị viêm nhiễm), nguy hiểm nhất là gây viêm thận, hậu quả có thể suy thận. Từ viêm đường tiết niệu, vi sinh vật gây bệnh có thể vào máu gây nhiễm trùng huyết. 

Để chẩn đoán viêm đường tiết niệu ở phụ nữ, ngoài các triệu chứng lâm sàng, cần làm xét nghiệm nước tiểu để tìm căn nguyên gây bệnh (vi khuẩn, vi nấm). Trên cơ sở nuôi cấy vi khuẩn, phân lập được vi khuẩn, có thể thực hiện kỹ thuật kháng sinh đồ để tìm kháng sinh có tác dụng mạnh nhất đối với vi khuẩn gây bệnh. 

Bên cạnh đó, cần siêu âm hệ tiết niệu (thận, niệu quản, bàng quang) để phát hiện sự viêm nhiễm và các tác nhân gây cản trở sự lưu thông nước tiểu (sỏi, di dạng, u…). Trong trường hợp cần thiết có thể nội soi (nội soi bàng quang), chụp X-quang, hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT), tốt hơn nữa là chụp cộng hưởng từ (MRI). 

Nguyên tắc điều trị 

Nguyên tắc điều trị viêm đường tiết niệu là dùng kháng sinh, đủ liều lượng. Nếu xác định được loại vi khuẩn gì và có kết quả của kháng sinh đồ. Bác sĩ điều trị sẽ cân nhắc, xem xét nên dùng kháng sinh gì là tốt nhất, bởi vì, còn tùy thuộc vào đối tượng bị bệnh (đang mang thai, người có tuổi, thể trạng dị ứng…). Vì vậy, người bệnh không nên ngại đi khám bệnh và không được tự chẩn đoán bệnh cho mình và không tự mua thuốc kháng sinh để điều trị. 

Để phòng bệnh viêm đường tiết niệu ở phụ nữ, trước tiên cần vệ sinh vùng kín sạch sẽ hàng ngày, nhất là thời kỳ hành kinh, mang thai hoặc trước và sau quan hệ tình dục. Khi dùng nước để rửa cần phải dội từ trước ra sau để tránh nhiễm bẩn từ hậu môn và mỗi lần đi đại tiện xong, dùng giấy vệ sinh, cần lau từ trước ra sau. 

Sau khi quan hệ tình dục nên đi tiểu ngay để nước tiểu đẩy vi khuẩn ra khỏi niệu đạo, tránh viêm ngược dòng. Cần uống đủ lượng nước hàng ngày (khoảng 1,5 - 2,0 lít) bao gồm cả lượng nước có trong rau, canh, hoa quả… Căn nguyên gây viêm đường tiết niệu chủ yếu do vi khuẩn chiếm tỉ lệ 70% 

ThS.BS. BÙI MAI HƯƠNG

Xem tiếp…