Việc chăm sóc “vùng kín” của phụ nữ trước và sau khi sinh đặc biệt quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới sự phát triển của thai nhi cũng như sức khỏe của người mẹ. Vâỵ việc chăm sóc vùng kín trước và sau khi sinh cần chú ý những điểm gì? 

Trước khi sinh: Ở giai đoạn mang thai, cơ thể người phụ nữ có những thay đổi rõ rệt về mặt sinh lý. Các nội tiết tố trong cơ thể thay đổi kéo theo sự thay đổi về hoạt động và chức năng của các cơ quan sinh sản. Âm đạo tiết dịch nhiều hơn. Môi trường ẩm ướt trong âm đạo là điều kiện thuận lợi cho sự xuất hiện và phát triển của vi khuẩn và nấm, gây nên các bệnh phụ khoa thường gặp ở phụ nữ như: ngứa ngáy, viêm nhiễm, nhiễm trùng âm đạo... 

Vùng kín bị viêm nhiễm gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe của bà mẹ và sự phát triển của thai nhi. Ngoài ra còn có thể làm tăng nguy cơ sinh non, nhiễm trùng ối hoặc các bệnh hậu sản khác. Do vậy, việc chăm sóc “vùng kín” trước khi sinh là rất quan trọng. 

Cần đặc biệt chú ý những điểm sau: 

- Vệ sinh sạch sẽ cơ thể và “vùng kín” hàng ngày. 

- Không tắm bằng bồn quá lâu, ngâm mình trong nước ao hồ hoặc những vùng nước bẩn khác. 

- Vệ sinh, thay quần lót ít nhất 2 lần/ngày để giữ “vùng kín” luôn khô ráo, ngăn ngừa sự hình thành và phát triển của các loại nấm và vi khuẩn. 

- Tuyệt đối không thụt rửa sâu trong âm đạo vì dễ gây tổn thương cho vùng âm đạo và xuất huyết tử cung. 

- Sử dụng các dung dịch vệ sinh phụ nữ để làm sạch “vùng kín”. Tuy nhiên, không nên dùng quá thường xuyên vì các hóa chất trong dung dịch sẽ tiêu diệt các vi khuẩn có lợi, làm mất độ pH tự nhiên trong môi trường âm đạo, dễ gây khô rát, khó chịu. 

- Sau khi đi vệ sinh hoặc đi tiểu, cần làm sạch “vùng kín” bằng cách lau khô bằng khăn bông chuyên dụng. Khăn bông cần được thay giặt hàng ngày. 

- Tránh giao hợp ở những tuần đầu mang thai và tháng cuối cùng vì sẽ nguy hiểm tới thai nhi, có thể dẫn tới sinh non. 

- Nếu khí hư ra nhiều và có mùi hôi bất thường, cần đi khám bác sỹ ngay để có được lời khuyên hợp lý cho việc vệ sinh “vùng kín”. 

Sau khi sinh: Sau khi sinh, tử cung của người phụ nữ co lại. Sản dịch khi ra ngoài sẽ dễ bị nhiễm trùng. Vùng kín của phụ nữ ở giai đoạn hậu sản trở nên đặc biệt nhạy cảm. Nếu không vệ sinh đúng cách, sản phụ sẽ dễ bị nhiễm trùng hậu sản, rong huyết. 

Để “làm mẹ an toàn”, hãy chăm sóc “vùng kín” theo các cách sau: 

- Dùng khăn bông sạch thấm dịch chảy ra từ âm đạo để giữ “vùng kín” luôn khô ráo. Không dùng khăn hoặc giấy vệ sinh, đặc biệt là các loại giấy có mùi thơm vì chất hóa học tạo mùi thơm có thể làm tăng nguy cơ viêm nhiễm âm đạo. 

- Không nên tiếp xúc quá nhiều với nước vì dễ gây cảm lạnh hoặc nhiễm trùng “vùng kín”. 

- Vệ sinh “vùng kín” sạch sẽ bằng nước ấm. Hoặc có thể đun sôi nước, cho thêm chút muối. Dùng nước này xông âm đạo khi còn nóng. 

- Tránh đi lại và vận động quá mạnh. 

- Cẩn thận với việc sử dụng các sản phẩm dung dịch vệ sinh phụ nữ. Cần có chỉ dẫn của bác sỹ trước khi dùng. 

- Tuyệt đối không giao hợp trong 2 tháng đầu sau khi sinh vì âm đạo và các cơ quan sinh sản chưa kịp phục hồi và nghỉ ngơi sẽ dễ bị tổn thương. 

BS. Nguyễn Thị Phương

Xem tiếp…

Vệ sinh vùng kín đúng cách không chỉ giúp phòng ngừa viêm nhiễm phụ khoa mà còn có ý nghĩa quan trọng với sức khỏe sinh sản của phụ nữ. 

Nguyên nhân của viêm nhiễm phụ khoa là do bộ phận sinh dục ngoài của phụ nữ có vị trí gần cơ quan bài tiết phân và nước tiểu, khiến cho vùng kín (âm hộ) luôn ẩm ướt, kết hợp với cấu trúc mở hẳn ra ngoài nên vùng kín rất dễ bị nhiễm bẩn, nhiễm khuẩn nếu không được vệ sinh hằng ngày. 

Nếu không được điều trị kịp thời, viêm nhiễm phụ khoa sẽ gây ra các hậu quả nặng nề với sức khỏe, nhất là sức khỏe sinh sản, dẫn đến tình trạng vô sinh, thậm chí có nguy cơ phát triển thành ung thư như ung thư cổ tử cung, ung thư buồng trứng... Do đó, phụ nữ cần nhận thức đúng đắn về việc vệ sinh vùng kín hằng ngày. Sau đây là những gợi ý chăm sóc vùng kín khỏe mạnh cho chị em. 

Vệ sinh trong ngày “đèn đỏ” 

Trung bình, ngày “đèn đỏ” ở phụ nữ xảy ra trong 3 - 5 ngày, với lượng máu từ 50 – 70 ml. Thành phần của máu kinh gồm máu và các nội mạc được bong ra, cùng các chất tiết từ các tuyến cổ tử cung và âm đạo, là môi trường rất tốt cho các vi khuẩn có hại trong âm đạo phát triển. 

Tỉ lệ viêm nhiễm trong ngày đèn đỏ tăng gấp 16 lần so với ngày thường. Bởi vậy, chị em cần lưu ý chỉ sử dụng băng vệ sinh mềm, sạch, trong thời gian từ 4 – 6 tiếng, không để lâu hơn vì sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn gây bệnh. 

Cần tắm rửa và vệ sinh vùng kín thường xuyên mỗi khi thay băng. Ngoài ra trong kì kinh, cổ tử cung hé mở nên dễ dàng có sự xâm nhập của vi khuẩn khi giao hợp. Do đó, nên tránh quan hệ nam nữ trong những ngày hành kinh. 

Vệ sinh trước và sau khi quan hệ 

Trong quá trình quan hệ tình dục, niêm mạc thành âm đạo và vùng tiền đình âm hộ, lỗ niệu đạo ngoài bị va đập, khiến vi khuẩn có cơ hội di chuyển từ ngoài vào sâu trong âm đạo và cổ tử cung, làm gia tăng nguy cơ viêm nhiễm. Do đó, cần vệ sinh vùng kín của cả nam và nữ giới trước và sau khi quan hệ. 

Ngoài ra, chị em nên đi tiểu ngay sau khi quan hệ để đẩy bớt vi khuẩn có hại ra ngoài, tránh viêm nhiễm. 

Vệ sinh vùng kín hàng ngày 

Chị em nên vệ sinh âm hộ, âm đạo hàng ngày và sau mỗi lần tiểu tiện, đại tiện. Cần lưu ý sử dụng nước sạch, không dùng nước bẩn có chứa nhiều vi sinh vật như nước ao hồ, kênh rạch… để tắm rửa. 

Không nên rửa xối bằng vòi nước mạnh thẳng vào sâu vùng kín vì sẽ vô tình đẩy nước tiểu và các vi khuẩn bên ngoài đi vào trong niệu đạo, đồng thời khiến các vi khuẩn có lợi bị đánh bật ra khỏi môi trường âm đạo. Chỉ nên dùng vòi xịt hoặc vòi hoa sen có tia nước nhỏ để rửa nhẹ nhàng bên ngoài vùng kín. 

Chị em cũng cần giữ cho bộ phận sinh dục ngoài luôn khô, sạch, không đưa vật lạ vào trong âm đạo. Tránh mặc quần chật, thay quần lót thường xuyên. Không ngâm vùng kín trong nước, không tự thụt rửa âm đạo nếu không có chỉ định của bác sỹ. 

Các chuyên gia khuyến cáo: phụ nữ từ độ tuổi 18 trở lên nên đi khám phụ khoa ít nhất mỗi năm 2 lần để phát hiện sớm các dấu hiệu viêm nhiễm hay tiền ung thư, từ đó có biện pháp điều trị kịp thời. 

Sử dụng sản phẩm vệ sinh an toàn, phù hợp 

Chị em không nên dùng xà phòng hay các chất tẩy rửa mạnh để vệ sinh vùng kín vì sẽ làm mất cân bằng pH âm đạo, gây viêm nhiễm. Khi có các dấu hiệu viêm, ngứa, nên sử dụng dung dịch vệ sinh để diệt khuẩn, khử mùi hôi, hỗ trợ điều trị viêm nhiễm phụ khoa. Khi lựa chọn sản phẩm vệ sinh vùng kín hàng ngày, chị em cần đọc kỹ thành phần hoặc hỏi ý kiến của bác sĩ. 

Sản phẩm phù hợp, an toàn phải đáp ứng các tiêu chí: không gây kích ứng da, làm sạch nhẹ nhàng mà không ảnh hưởng đến sự cân bằng pH của âm đạo, hỗ trợ phòng ngừa và điều trị các bệnh phụ khoa. Tốt nhất, nên lựa chọn dung dịch vệ sinh có thành phần gần gũi với tự nhiên, được các bệnh viện lớn nghiên cứu và khuyến cáo sử dụng.

Xem tiếp…

Dung dịch vệ sinh có ý nghĩa quan trọng trong việc phòng tránh viêm nhiễm phụ khoa và đảm bảo sức khỏe sinh sản cho chị em, tuy nhiên nhiều người lại chưa biết lựa chọn và sử dụng đúng cách. PGS.TS Vũ Bá Quyết - Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương sẽ giải đáp về vấn đề này. 

Câu hỏi: Thưa bác sĩ, tôi năm nay đã hơn 40 tuổi. Vùng kín của tôi thường hay ra dịch màu vàng, đôi lúc vón cục. Tôi cũng đã từng mua dung dịch vệ sinh về rửa nhưng sau khi rửa lại bị ngứa ở vùng ngoài da. Mong bác sĩ giải đáp giúp tôi. Tôi cảm ơn! (Trần Hồng Hà, Hà Nội) 

Trả lời: Chào chị, Như tình trạng chị chia sẻ thì chị thường hay ra dịch màu vàng, đôi lúc vón cục, đó là biểu hiện của việc viêm nhiễm phụ khoa,có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục của vợ chồng. 

Viêm nhiễm vùng kín là một thực trạng rất phổ biến ở chị em phụ nữ. Theo thống kê, tỷ lệ mắc bệnh viêm nhiễm phụ khoa ở phụ nữ Việt Nam trong độ tuổi sinh đẻ lên tới 90%. Bệnh còn xảy ra cả ở những phụ nữ trẻ, những đối tượng chưa lập gia đình. Đặc biệt phụ nữ có thai nếu bị viêm nhiễm phụ khoa sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe cả bà mẹ và thai nhi. 

Nguyên nhân của viêm nhiễm phụ khoa là do bộ phận sinh dục ngoài của phụ nữ có vị trí gần cơ quan bài tiết phân và nước tiểu, khiến cho vùng kín (âm hộ) luôn ẩm ướt, kết hợp với cấu trúc mở hẳn ra ngoài nên vùng kín rất dễ bị nhiễm bẩn, nhiễm khuẩn nếu không được vệ sinh hằng ngày. 

Vùng kín bị viêm nhiễm sẽ có mùi hôi và gây ngứa ngáy, khó chịu, khiến chị em phụ nữ thiếu tự tin. Nếu không được điều trị kịp thời, viêm nhiễm phụ khoa sẽ gây ra các hậu quả nặng nề với sức khỏe, nhất là sức khỏe sinh sản, dẫn đến tình trạng vô sinh, thậm chí có nguy cơ phát triển thành ung thư như ung thư cổ tử cung, ung thư buồng trứng.... Do đó, chị nên đến bệnh viện để kiểm tra, soi cấy tổng thể, các bác sĩ sẽ xét nghiệm và đưa ra lời khuyên cụ thể cho chị. 

Trong một số trường hợp, có thể sẽ phải điều trị cho cả bạn tình của chị. Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ từ độ tuổi 18 trở lên nên đi khám phụ khoa ít nhất mỗi năm 2 lần. Việc thăm khám rất đơn giản, không gây đau và rất hiệu quả trong việc phát hiện các dấu hiệu viêm nhiễm hay tiền ung thư. 

Ngoài ra, chị em cần nhận thức đúng đắn về việc vệ sinh vùng kín hằng ngày. Cần tắm rửa thường xuyên (đặc biệt trong thời kỳ kinh nguyệt), vệ sinh âm hộ hằng ngày và sau mỗi lần tiểu tiện, đại tiện. Luôn giữ cho bộ phận sinh dục ngoài khô, sạch, không sử dụng khăn, vật lạ đưa vào trong âm đạo để lau âm đạo. Tránh mặc quần chật, thay quần lót thường xuyên. 

Khi có các dấu hiệu viêm, ngứa, chị em có thể sử dụng dung dịch vệ sinh để diệt khuẩn, khử mùi hôi, hỗ trợ điều trị viêm nhiễm phụ khoa. Thế nhưng, lựa chọn dung dịch không phù hợp lại trở thành có hại. 

Theo chia sẻ của chị thì chị sử dụng dung dịch vệ sinh nhưng lại bị ngứa ở vùng ngoài da. Các dung dịch vệ sinh chứa rất nhiều thành phần khác nhau, nếu chị bị mẩn ngứa thì rất có thể là chị bị dị ứng với một thành phần nào đó của loại dung dịch vệ sinh đang sử dụng. Do đó, lời khuyên dành cho chị là nên ngừng sử dụng loại dung dịch vệ sinh đó ngay. 

Khi lựa chọn sản phẩm vệ sinh vùng kín hàng ngày, chị nên đọc kỹ thành phần hoặc hỏi ý kiến của bác sĩ. Sản phẩm phù hợp, an toàn phải đáp ứng các tiêu chí: không gây kích ứng da, làm sạch nhẹ nhàng mà không ảnh hưởng đến sự cân bằng PH của âm đạo, hỗ trợ phòng ngừa và điều trị các bệnh phụ khoa. Chị nên lựa chọn dung dịch vệ sinh có thành phần gần gũi với tự nhiên, được các bệnh viện lớn nghiên cứu và khuyến cáo sử dụng. 

Chúc chị sớm điều trị dứt điểm bệnh phụ khoa.

Xem tiếp…

Ước tính có khoảng gần 70% phụ nữ từng bị trướng bụng khi “đến tháng”. Đến khoảng ngày thứ 2-3 của kỳ kinh, buồng trứng bắt đầu sản sinh hàm lượng hormone hỗ trợ. Nhờ đó tình trạng này có thể giảm. Trước khi điều này xảy ra, bạn có thể thực hiện những cách sau để giảm triệu chứng trướng bụng: 

1. Ăn thực phẩm chứa nhiều protein và kali 

Những loại thực phẩm giàu kali như chuối, dưa đỏ, cà chua và măng tây giúp cân bằng dịch tốt. Những thực phẩm chứa chất béo lành mạnh như các loại hạt, cá hồi cũng có tác dụng tương tự. Những thực phẩm này giúp giảm prostaglandin, nhóm hormone gây trướng bụng và co cơ. 

Protein là một giải pháp an toàn khác. Vì vậy hãy ăn nhiều thịt gà, cá và đậu. Những loại thực phẩm đóng vai trò như thuốc lợi tiểu như cần tây, dưa chuột, dưa hấu, nước chanh, tỏi và gừng sẽ làm cho bạn cảm thấy dễ chịu trong kỳ kinh. 

Tránh xa thực phẩm gây đầy hơi 

Súp lơ xanh và cải bruxen có lợi cho sức khỏe nhưng chúng cũng chứa một loại đường phức hợp gọi là raffinose. Những người thiếu enzyme giúp tiêu hóa loại đường này có thể bị trướng bụng, đầy hơi. Thủ phạm khác gây trướng bụng đầy hơi là đậu, cải bắp, súp lơ trắng, rau diếp. 

Duy trì tập luyện thường xuyên 

Các chuyên gia cho biết nhịp tim tăng lên là một trong những cách tốt nhất làm giảm các triệu chứng thời kỳ kinh nguyệt trong đó có trướng bụng. Những người có lối sống ít vận động có xu hướng tiêu hóa chậm hơn. Đổ mồ hôi cũng có thể giúp giảm táo bón. Tập luyện nhẹ nhàng như tập yoga tốt hơn cho bạn. Những bài tập cường độ cao có thể kích thích viêm làm tăng triệu chứng trướng bụng. 

Giảm caffeine và rượu 

Uống rượu trước khi có kinh có thể làm tăng các triệu chứng của hội chứng thời kỳ tiền kinh nguyệt như cương đau ngực, thay đổi tâm trạng, trướng bụng. 

Cà phê có thể gây quá kích đường tiêu hóa và kích thích ruột, tất cả những điều này khiến cơ thể bị giữ nước. 

Uống thuốc giảm đau không kê đơn 

Ibuprofen và Naprosyn (tên thương mại Aleve và Midol) ức chế các hóa chất gây viêm và do vậy giảm trướng bụng. Vài ngày trước khi có kinh, hãy dùng 200-400 miligram cách 6 tới 8 tiếng. 

Tránh đồ uống có ga và có đường 

Đồ uống có ga có thể tạm thời khiến bạn cảm thấy tốt hơn, nhưng chúng sẽ khiến bạn bị trướng bụng hơn trước. Đồ uống có đường cũng vậy. Thay vì uống những loại này, hãy uống đủ 8 cốc nước lọc mỗi ngày. Uống một số loại trà như trà xanh, trà bạc hà giúp loại bỏ các yếu tố trung gian gây viêm. 

Ngủ đủ giấc 

Giấc ngủ thường bị ảnh hưởng bởi các triệu chứng như đau, trướng bụng…kỳ kinh nguyệt. Giờ ngủ rất quan trọng vì dịch dư thừa trong bụng có thể di chuyển trong cơ thể và bị loại bỏ. Ngủ đủ 8 tiếng một đêm giúp bạn giảm triệu chứng. 

Cân nhắc dùng thuốc tránh thai 

Thuốc tránh thai không chỉ có tác dụng ngừa thai mà còn làm giảm đáng kể đau bụng kinh nguyệt và ổn định nội tiết tố. Trên thực tế, các nghiên cứu y học chỉ ra rằng thuốc tránh thai làm giảm 50% ảnh hưởng của hội chứng tiền kinh nguyệt.

Xem tiếp…

Ngày nay, các phương tiện truyền thông được phổ biến rộng rãi trong cộng đồng và trong trường học về giới tính, tình dục và các vấn đề tâm sinh lý của tuổi dậy thì. 

Tuy nhiên, nói đến sự biến đổi sinh lý của lứa tuổi này, không ít em gái đã rất lo lắng và lúng túng trong kỳ kinh đầu tiên khi thấy máu chảy qua đường sinh dục. Do các em chưa hiểu gì về kinh nguyệt nên vai trò của người mẹ là quan trọng nhất để chia sẻ với con về vấn đề này, giúp con giữ vệ sinh và dạy con cả những ý tứ cần thiết. 

Kinh nguyệt, một biểu hiện sinh lý bình thường của cơ thể 

Kỳ kinh đầu - một hiện tượng đánh dấu sự chuyển tiếp giữa tuổi ấu thơ sang giai đoạn thiếu nữ trưởng thành. Kinh nguyệt là hiện tượng máu chảy từ tử cung ra ngoài do niêm mạc tử cung bị bong theo chu kỳ dưới ảnh hưởng của các hormon buồng trứng. 

Kinh nguyệt có chu kỳ tùy theo từng cơ thể, từ 22 ngày đến 35 ngày (chu kỳ kinh là khoảng thời gian từ ngày đầu của kỳ kinh này đến ngày cuối cùng trước khi có kinh lần sau). Thời gian ra máu mỗi kỳ kinh khoảng 3-5 ngày, tối đa đến 1 tuần. Thông thường ngày đầu máu kinh ra ít, ngày thứ 2 máu ra nhiều hơn; những ngày sau ít dần và hết hẳn.

Bình thường trong những ngày có kinh, có khi con chỉ có cảm giác tức nhẹ ở bụng dưới, hơi đau gọi là đau bụng kinh thì con chỉ cần nằm nghỉ khi đau, có thể chườm ấm vùng bụng dưới. Nếu đau nhiều, thực sự khó chịu thì có thể uống viên thuốc giảm đau loại paracetamol (500mg) nhưng tốt nhất là nên đi khám để thầy thuốc phân tích và giải thích chọn loại thuốc phù hợp. 

Trường hợp các em bị rong kinh, máu kinh ít một nhưng kéo dài nhiều ngày gây khó chịu ảnh hưởng đến sức khỏe, có khi thiếu máu cũng nên đi khám để thầy thuốc tư vấn và điều trị. 

Giữ vệ sinh khi kinh nguyệt 

Trong những ngày có kinh, người mẹ nên dạy con cách đặt băng vệ sinh thế nào cho đúng, nhắc nhở con cần giữ vệ sinh cơ thể, đặc biệt vệ sinh bộ phận sinh dục bằng cách đóng băng vệ sinh và thường xuyên thay băng. Mỗi lần thay băng cần phải rửa sạch bộ phận sinh dục bên ngoài bằng nước sạch và xà phòng; không được xịt nước vào bên trong cửa mình hoặc cho ngón tay vào rửa trong đó. 

Cần chú ý rửa bộ phận sinh dục trước rồi rửa vùng hậu môn sau và không dùng tay đã rửa ở phía sau (hậu môn) để rửa vùng sinh dục phía trước nhằm tránh đưa vi khuẩn vào vùng sinh dục. Nên dùng vòi tia nước hay gáo dội, không nên rửa bằng cách ngâm trong chậu. Sau khi rửa dùng khăn sạch thấm khô rồi mới đóng băng vệ sinh. 

Hiện nay, một số em dùng loại băng vệ sinh đặt sâu trong âm đạo để cuộn băng hút máu và dịch, sẽ thuận tiện hơn vì máu không chảy ra ngoài và ít bị vướng nhưng cần hết sức cẩn thận nếu không rút ra thay kịp thời hoặc bỏ quên trong đó. Không phải ai cũng hợp loại băng vệ sinh này, nhắc con nhớ thay băng thường xuyên, Nhắc con nên mang băng vệ sinh dự phòng... 

Bạn cũng nên tìm hiểu xem con gái nghe được gì từ bạn bè về kinh nguyệt để kịp thời giải thích và uốn nắn. Ngoài việc gìn giữ vệ sinh khi có kinh, thời gian này con nên vận động nhẹ nhàng, không tập các môn thể thao có cường độ cao, không bơi lội, ăn uống đủ chất dinh dưỡng, tinh thần thoải mái, không để những việc không vui tác động gây khó chịu, dễ nổi cáu. 

Khi hướng dẫn con gái vệ sinh kinh nguyệt bạn cũng trao đổi với con về một số diễn biến sinh lý bình thường khác trong chu kỳ kinh (ở vú, tại bộ phận sinh dục); những bệnh thường gặp (viêm âm đạo do nấm, vi khuẩn, trùng roi); phân biệt thế nào là sự xuất tiết âm đạo bình thường và bệnh lý. 

Khi bình thường âm đạo luôn xuất tiết đó là sự xuất tiết để bảo vệ (chỉ có hai cơ quan có khả năng tự làm sạch là mắt và âm đạo, đẩy ra ngoài dịch tiết và vi khuẩn); dịch xuất tiết này thay đổi theo từng thời kỳ trong chu kỳ kinh. Dịch xuất tiết bình thường ở âm đạo tạo ra môi trường toan có độ dính hầu như không có mùi hôi khi không bị nhiễm khuẩn. 

Giúp con gái hiểu biết về kinh nguyệt, ý thức vệ sinh kinh nguyệt và vệ sinh nói chung là khởi đầu một chặng đường với nhiều biến đổi về thể chất, tâm lý để con phát triển tốt, có kỹ năng chăm sóc và bảo vệ sức khỏe. 

BS. Lê Thị Hương

Xem tiếp…

Kinh nguyệt lần đầu của vị thành niên thường từ 11-13 tuổi. Thời gian trung bình 3-5 ngày. Khi có kinh cơ thể thường mệt mỏi, khó chịu, có cảm giác tức nặng và đôi khi thấy đau nhói vùng bụng dưới... là những biểu hiện sinh lý bình thường của cơ thể. 

Tuy nhiên, chu kỳ kinh ở trẻ vị thành niên có thể hay gặp một số tình trạng bất thường như kinh không đều, rong kinh, băng kinh, vô kinh, đau bụng kinh. 

Nguyên nhân gây bất thường về kinh nguyệt tuổi vị thành niên 

Cũng như kinh nguyệt của phụ nữ trưởng thành, chu kỳ kinh nguyệt của vị thành niên là sự kết hợp bởi hoạt động buồng trứng (sự phát triển nang noãn, sự rụng trứng, hình thành hoàng thể, tiết estradiol và progesteron) và tử cung (sự phát triển có chu kỳ và bong tróc của nội mạc tử cung). 

Nếu có bất thường ở bất kỳ hệ thống nào đều có thể gây rối loạn kinh nguyệt, vô kinh hoặc kinh thưa. Tuy vậy, các trường hợp bất thường về kinh nguyệt của vị thành niên người ta cho rằng do vòng kinh có thể không có rụng trứng. 

Sự điều chỉnh nội tiết của vỏ não xuống buồng trứng hay sự hoạt động của buồng trứng chưa ổn định. Hay nói cách khác, ở tuổi vị thành niên sự phát triển nhanh chóng, mạnh mẽ về cơ thể nhưng sự phát triển và điều hòa về thần kinh và thể dịch ở các em lại không theo kịp vì thế nên thường có trục trặc trong một hai năm đầu thấy kinh. 

Những bất thường về kinh nguyệt ở tuổi vị thành niên

Kinh nguyệt không đều: Kinh nguyệt không đều là tình trạng thường thấy nhất ở lứa tuổi này. Chu kỳ kinh không ổn định. Có kinh khi ít hơn 3 ngày, khi nhiều hơn 7 ngày. Sau lần có kinh đầu có thể ngay sau đó hoặc sau vài chu kỳ diễn ra bình thường thì xuất hiện kinh không đều, tháng có tháng không, có khi bẵng đi vài tháng mới có trở lại và mỗi lần như thế máu kinh thường ra nhiều về số lượng hoặc kéo dài nhiều ngày. 

Có nhiều nguyên nhân làm kinh nguyệt không đều như sự căng thẳng, mệt mỏi; rối loạn tiêu hóa (ăn quá nhiều, hay chế độ ăn uống kiêng khem bất thường); lao động hoặc luyện tập thể thao quá sức, sụt cân; những em hay bị táo bón, thường xuyên phải dùng kháng sinh... Ngoài ra là một số nguyên nhân khác ít gặp hơn như bệnh lý ở tuyến nội tiết, bệnh về máu, bệnh giảm tiểu cầu... 

Đau bụng kinh: Đau bụng kinh còn gọi là thống kinh thường gặp ở tuổi vị thành niên. Đau bụng kinh thường âm ỉ râm ran ở bụng dưới. Đa số các em có thể chịu đựng được nhưng cũng có em đau vã mồ hôi, nhức đầu, buồn nôn hoặc nôn, ảnh hưởng đến sinh hoạt và học tập. Đau có thể lan ra sau lưng, lan xuống đùi và bộ phận sinh dục. 

Nguyên nhân là do chất nội tiết prostaglandin có đặc tính gây co bóp cơ tử cung để đẩy máu kinh thoát ra ngoài dễ dàng - nhưng chất nội tiết này chỉ tiết ra khi chu kỳ kinh có rụng trứng (có phóng noãn). Cũng có khi, kỳ kinh nguyệt ở các em không có phóng noãn (không rụng trứng) thì kỳ kinh đó không bị đau bụng. Trường hợp đau bụng kinh các em nên nghỉ ngơi, ăn uống đủ chất dinh dưỡng, tinh thần thoải mái. Có thể chườm nóng bụng dưới và dùng thuốc giảm đau paracetamol.

Rong kinh: Kinh có thể kéo dài trên 7 ngày thì gọi là rong kinh. Sau 1-3 ngày đầu máu không còn ra nhiều nhưng cứ rả rích, ít một, kéo dài. Nguyên nhân là do rối loạn hoạt động nội tiết sinh dục, hormon của buồng trứng tiết ra ít không đáp ứng được ngưỡng cầm máu nên cứ ra huyết kéo dài và ra ít một. 

Hậu quả của việc ra máu kéo dài có thể dẫn đến chứng thiếu máu cấp tính. Trong trường hợp này, bạn nên cho con đi khám bác sĩ chuyên khoa để được chỉ dẫn và điều trị đúng, không nên tự ý dùng các thuốc điều kinh, vì hầu hết các thuốc này đều là thuốc nội tiết, dùng không đúng cách sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe cũng như khả năng sinh sản sau này. 

Băng kinh: Trường hợp bị băng kinh là khi số lượng máu trong mỗi kỳ kinh ra quá nhiều dẫn đến tình trạng thiếu máu cấp tính, đôi khi phải truyền máu. Thiếu máu sẽ làm ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ đồng thời sẽ có triệu chứng suy nhược cơ thể đi kèm. 

Mặt khác, trong giai đoạn này, cơ thể rất nhạy cảm, vi khuẩn dễ dàng tấn công gây nên những bệnh viêm nhiễm “vùng kín” như: viêm âm đạo, u màng trong tử cung, viêm buồng trứng... Vì vậy, khi bị băng kinh hay lượng máu mất đi trong những ngày có kinh quá nhiều, bạn hãy đưa con đi khám ngay để được bác sĩ chuyên khoa tư vấn và điều trị kịp thời. Nếu để quá lâu sẽ gây hại cho sức khỏe. 

Vô kinh: Vô kinh là hiện tượng chưa bao giờ có kinh hoặc đã có kinh rồi nhưng lại bị mất kinh trong nhiều tháng. Nếu em gái đã hết 18 tuổi mà chưa có kinh lần nào thì gọi là vô kinh nguyên phát. Nếu đã có kinh từ một lần trở lên nay lại kéo dài tới 6 tháng liền không có kinh (tất nhiên là không phải có thai) thì gọi là vô kinh thứ phát. 

Với người trưởng thành thì thời gian không có kinh trong 3 tháng đã gọi là vô kinh thứ phát. Trường hợp vị thành niên bị vô kinh thì dù do bất kỳ nguyên nhân nào, tiên phát hay thứ phát thì bạn nên cho con đi khám để tìm nguyên nhân điều trị, đồng thời hướng dẫn con nên thường xuyên theo dõi chu kỳ kinh nguyệt của mình. 

ThS. Nguyễn Tố Ngân

Xem tiếp…

Kinh nguyệt không đều là một chứng bệnh ở nữ giới khi đến tuổi phát dục đã có hành kinh nay bị rối loạn không theo chu kỳ bình thường. Chu kỳ ngắn quá hoặc dài quá theo chu kỳ chung (một tháng một lần) hoặc thất thường khi có khi mất. 

Kinh nguyệt khi đến sớm trước kỳ (kinh sớm) , đến sau kỳ (kinh muộn). Kinh nguyệt khi nhiều khi ít hoặc ngày hành kinh quá dài, quá ngắn…không theo hằng định của mỗi cơ thể. 

Nguyên nhân kinh nguyệt không đều do thể trạng vốn có âm hư huyết nhiệt, hoặc cảm nhiễm khí hậu nóng, nội nhiệt hiệp với ngoại tà mà gây ra bệnh. Do công năng sơ tiết của Can không được bình thường, làm cho việc tang trữ huyết không tốt, can khí và can huyết mất thăng bằng, làm cho khí huyết ứ trệ; Hoặc sau hành kinh hoặc sau đẻ, huyết dư (huyết hôi) không ra hết lưu lại ở bào cung lâu ngày kết hợp với các yếu tố ngoại tà làm tổn thương đến Xung nhâm gây rối loạn kinh nguyệt… 

Tuỳ theo từng thể bệnh mà dùng bài thuốc phù hợp như sau 

Kinh trước kỳ (kinh sớm, kinh trồi): 

Thể huyết nhiệt: Kinh nguyệt ra trước kỳ sắc đỏ tươi hoặc đỏ sẫm, lượng nhiều, không có máu hòn, máu cục người hay choáng váng, ngũ tâm phiền nhiệt, khát nước; chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng, mạch sác. 

Bài thuốc: Đan bì 12g, địa cốt bì 12g, bạch thược 12g, bạch linh 12g, hoàng bá 10g, thạch cao 12g, sinh địa 16g, đào nhân 8g, hồng hoa 8g, hoàng cầm 10g. Ngày sắc 1 thang, uống chia đều 3 lần. 

Thể can uất: Kinh nguyệt ra trước kỳ, sắc kinh đỏ tươi, hoặc đỏ sẫm, có khí lẫn máu cục, lượng nhiều, ít không nhất định, ngực sườn đầy tức, hay đau hai bên mạng sườn, bụng trướng trước khi hành kinh, người hay choáng váng. Chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng. Mạch huyền sác. 

Bài thuốc: Bạch thược 12g, bạch linh 12g, bạch truật 12g, đương quy 12g, sài hồ 10g, đan bì 10g, bạc hà 8g, cam thảo 6g, đào nhân 8g, hồng hoa 8g, hoàng cầm 10g, hương phụ 10g . Ngày sắc 1 thang, uống chia đều 3 lần. 

Thể huyết ứ: Kinh nguyệt ra trước kỳ, có khi tháng 2 kỳ, mỗi kỳ một vài ngày, sắc kinh đỏ tươi, hoặc đỏ sẫm, có khi lẫn máu cục, lượng ít hay đau bụng vùng thiểu phúc trước khi hành kinh, người mệt mỏi; chất lưỡi đỏ, có khi thấy nốt tím trên lưỡi. Mạch tế sắc. 

Bài thuốc: Xuyên khung 12g, xuyên quy 12g, bạch thược 12g, sinh địa 16g, cam thảo 6g, đào nhân 8g, hồng hoa 8g, hương phụ 10g, ô dược 12g, huyền hồ sách 8g. Ngày sắc 1 thang, uống chia đều 3 lần. 

Kinh sau kỳ (kinh muộn, kinh sụt) 

Chu kỳ kinh nguyệt chậm hơn 7 ngày, thậm chí có khi đến 40 – 50 ngày. Cơ chế sinh kinh sau kỳ chủ yếu là do khí huyết vận hành không thong suốt, Xung, Nhâm bị trở ngại. 

Thể hư hàn: Sắc mặt xanh bạc hoặc vàng úa, sợ lạnh, thích nóng ấm, uể oải, hồi hộp, ít ngủ, kinh nguyệt trễ, sắc nhạt, lượng ít, mạch trần trí. 

Bài thuốc: Đảng sâm 12g, thục địa 12g, hoàng kỳ 12g, đương quy 12g, bạch linh 12g, bạch thược 12g, bạch truật 12g, xuyên khung 12g, đại táo 5 quả. gừng tươi 3 lát. Sắc ngày uống 1 thang. 

Thể huyết hư: Kinh trễ, sắc nhạt, lượng ít, ù tai, hoa mắt, chóng mặt tay chân lạnh, đại tiên bón, khô, mạch hư tế. 

Bài thuốc: Sinh địa 12g, Thục địa 12g, bạch thược 12g, mạch môn đông 12g, cam thảo 6g, ngưu tất 12g, đan sâm 16g, tri mẫu 8g, địa cốt bì 12g, đại táo 3 quả. Sắc uống ngày 1 thang. 

Thể huyết nhiệt: Kinh trễ, lượng ít, màu đen sẫm có cục nhỏ (huyết khối), bụng dưới đau, miệng khát, bứt rứt trong ngực, mạch sác. 

Bài thuốc: Đương quy 12g, xuyên khung 12g, bạch thược 12g, thục địa 12g, hoàng liên 8g, hương phụ 12g, đại táo 5 qủa. Sắc uống ngày 1 thang. 

Thể huyết ứ: Kinh đến trễ, bụng dưới sình đau, đè vào lại đau hơn, màu kinh tím đen, có cục (huyết khối), cục xuống thì bớt đau, lưỡi tím sẫm, mạch tế sác. 

Bài thuốc: Ích mẫu 16g, ngải cứu 16g, hương phụ 8g, xích thược 10g, hồng hoa 8g, đào nhân 6g, đương quy 12g, xuyên khung 12g, bạch thược 12g, đại táo 5 quả, cam thảo 6g. Sắc uống ngày 1 thang. 

Thể khí uất: Kinh trễ, trước khi có kinh và sắp có kinh bụng dưới sình đau, đau lan đến hông, sườn, tinh thần bứt rứt, bực dọc, lưỡi trắng ợt, mạch huyền sác. 

Bài thuốc: Hương phụ 10g, đương quy 12g, nga truật 12g, đan bì 12g, ngải diệp 16g, ô dược 8g, xuyên khung 12g, diên hồ sách 10g, tam lăng 10g, sài hồ 12g, hồng hoa 8g, đại táo 5 quả, cam thảo 6g. Sắc uống ngày 1 thang. 

Thể đàm trở: Kinh đến trễ, có khi vài tháng mới có một lần, sắc nhạt và đặc ra nhiều bạch đới, rêu lưỡi trắng nhớt, mạch huyền hoạt. 

Bài thuốc: Thương truật 10g, hương phụ 10g, trần bì 8g, chỉ xác 12g,bán hạ 8g, thiên nam tinh 12g, cam thảo 6g. Sắc uống ngày 1 thang. 

Lương y Vũ Quốc Trung

Xem tiếp…

Với những triệu chứng đầy hơi, co thắt, thèm ăn và thay đổi tâm trạng, những ngày “đèn đỏ” trong tháng quả không hề là khoảng thời gian dễ dàng cho các bạn gái. Các triệu chứng tiền kinh nguyệt (PMS) khiến cho chế độ ăn uống bị chệch hướng. 

Việc tối ưu hóa năng lượng và giúp cho cơ thể cảm thấy thoải mái trước sự thay đổi tâm trạng sẽ rất đơn giản nếu bạn có chế độ ăn uống lành mạnh và hợp lý. 

Phụ nữ thường có xu hướng ăn vặt trước và trong thời gian kinh nguyệt do sự biến động của các hormone. Nồng độ estrogen, testosterone và progestrogen (các hormone sinh sản) đi xuống, và giữ mức thấp trong chu kỳ kinh nguyệt. Những thay đổi này chính là tác nhân khiến cho sự thèm ăn của bạn trở nên dữ dội hơn, báo hiệu cần có sự thay đổi giữa những thức ăn không tốt với các chất dinh dưỡng cụ thể cần thiết cho cơ thể. 

Natalie Stephens, chuyên gia dinh dưỡng của ủy ban điều hành Học viện dinh dưỡng Ohio gợi ý rằng chúng ta nên quay trở lại với chế độ ăn cơ bản. Bà cho rằng: “Nên có chế độ ăn uống cân bằng mỗi ngày (bổ sung tất cả các nhóm dinh dưỡng), ăn trái cây và hoa quả càng nhiều bữa càng tốt, làm đa dạng menu của mình với các nhóm thực phẩm phù hợp trong mùa hoặc mua những đồ đông lạnh chất lượng tốt để bổ sung vitamin cũng như khoáng chất hàng ngày”. 

Để ngăn chặn và đối phó với các triệu chứng PMS, hãy nghiêm túc thay đổi chế độ ăn uống không lành mạnh bằng cách thêm những loại thực phẩm sau đây để có lượng dinh dưỡng cần thiết. 

1. Cá hồi: Axit béo Omega-3 

Cá hồi cũng như các loại cá khác là thực phẩm chứa nhiều axit béo omega-3 không chỉ tốt cho tim mạch mà còn có nhiều lợi ích trong thời kỳ kinh nguyệt. 

Một nghiên cứu năm 1996 cho biết người phụ nữ bổ sung 6gram dầu cá mỗi ngày sẽ được cung cấp 1080 miligram (mg) EPA và 720 mg DHA, giúp giảm đau đáng kể trong những ngày “đèn đỏ”. Việc bổ sung axit béo lành mạnh như omega-3 được khuyến cáo bởi các bác sĩ như Tiến sĩ Jennifer Burns thuộc trung tâm Bienetre, Phoenix. 

“Omega-3 giúp giảm caffeine, vitamin b6 giảm lượng đường cùng nhiều cacbon hiđrat phức tạp, và sử dụng các loại thảo mộc như cây kê, cây bồ công anh là những thực phẩm lý tưởng để điều trị triệu chứng PMS”. Ngoài ra, những chất béo còn được tìm thấy trong bơ, các loại hạt và dầu oliu. 

2. Bông cải xanh: Giàu chất xơ 

Loại rau xanh này có hàm lượng chất xơ cao, giúp giảm bớt sưng. Bông cải xanh chứa canxi, vitamin A, B6, E, C, kali và magie – các chất dinh dưỡng có thể làm giảm triệu chứng PMS. 

Với 91% tổng trọng lượng là nước, bông cải xanh giúp giảm chướng hơi, bọng mắt và giảm mệt mỏi. Stephen cũng khuyên rằng nên tránh xa muối và các đồ ăn mặn. Bà nói: “Muối gây đầy hơi và giữ nước, vì thế muối có thể khiến các triệu chứng PMS trầm trọng hơn”. 

3. Chuối và hạt bí: Magie 

Hạt bí không chỉ là món ăn ngon theo mùa, nó còn giúp làm giảm sự tích tụ nước, thay đổi tâm trạng nhờ hàm lượng magie và có khả năng điều chỉnh nồng độ serotonin. 

Chuối được biết đến là nguồn giàu kali, đồng thời cũng chứa lượng magie cao. Trái cây này cũng là trợ thủ đắc lực giúp giấc ngủ tuyệt vời hơn vì nó chứa melatonin giúp điều chỉnh nhịp điệu tự nhiên của cơ thể. Cơn đau phá đi giấc ngủ ngon là một vòng tuần hoàn khiến chất lượng giấc ngủ của phụ nữ giảm đi trông thấy, ăn chuối sẽ giúp cải thiện điều đó rất nhiều. 

4. Diêm mạch Quinoa: Vitamin B 

Hạt diêm mạch Quinoa gần đây đã trở thành ngôi sao trong các loại thực phẩm tốt cho sức khỏe vì nó chứa tất cả 9 axit amin thiết yếu, và chứa gấp đôi hàm lượng chất xơ so với các loại ngũ cốc khác. 

Các cacbon hiđrat phức tạp có thể giúp điều chỉnh thay đổi tâm trạng, kích thích sản xuất năng lượng từ sắt và vitamin B12. Một nghiên cứu công bố năm 2010 trong Archives of Internal Medicine cho biết những người ăn kiêng theo chế độ low-carb dễ bị chán nản, lo lắng hoặc cáu giận hơn những người ăn ngũ cốc hàng ngày. 

5. Sữa và trứng: Canxi, vitamin D 

Canxi và vitamin D là cặp đôi hoàn hảo giúp giảm triệu chứng tiền kinh nguyệt. Một nghiên cứu được công bố năm 2005 trong Archives of Internal Medicine tìm ra rằng một lượng lớn canxi và vitamin D có thể làm giảm nguy cơ PMS. 

Các nhà nghiên cứu khuyên chúng ta nên dùng sữa ít béo, nước cam hoặc thực phẩm từ sữa ít chất béo như sữa chua để có đủ lượng Vitamin D (400 đơn vị quốc tế) mỗi ngày. Vitamin D có khả năng làm tăng hệ miễn dịch, giảm các tế bào ung thư. Thực phẩm chứa Vitamin D bao gồm cá, nấm và lòng đỏ trứng… 

Tương tự như vitamin D, canxi có thể hoạt động như thuốc giãn cơ trơn, theo Burns, điều đó rất tốt cho những ai có triệu chứng PMS. Thực phẩm giàu canxi bao gồm rau xanh, phô mai, hạnh nhân, đậu nành, hạt vừng, và sữa. 

Mức độ cao của vitamin D và canxi cùng nhau giúp tránh khỏi các triệu chứng PMS. Điều quan trọng nhất là bạn nên dần dần thêm những thực phẩm này vào chế độ ăn uống để không bị bối rối giữa việc giữ một chế độ ăn uống cân bằng và giảm đau trong kỳ kinh nguyệt.

Xem tiếp…

Ước tính có khoảng gần 70% phụ nữ từng bị trướng bụng khi “đến tháng”. Đến khoảng ngày thứ 2-3 của kì kinh, buồng trứng bắt đầu sản sinh hàm lượng hormone hỗ trợ. Nhờ đó tình trạng này có thể giảm. 

Trước khi điều này xảy ra, bạn có thể thực hiện những cách sau để giảm triệu chứng trướng bụng: 

Ăn thực phẩm chứa nhiều protein và kali 

Những loại thực phẩm giàu kali như chuối, dưa đỏ, cà chua và măng tây giúp cân bằng dịch tốt. Những thực phẩm chứa chất béo lành mạnh như các loại hạt, cá hồi cũng có tác dụng tương tự. Những thực phẩm này giúp giảm prostaglandin, nhóm hormone gây trướng bụng và co cơ. 

Protein là một giải pháp an toàn khác. Vì vậy hãy ăn nhiều thịt gà, cá và đậu. Những loại thực phẩm đóng vai trò như thuốc lợi tiểu như cần tây, dưa chuột, dưa hấu, nước chanh, tỏi và gừng sẽ làm cho bạn cảm thấy dễ chịu trong kỳ kinh. 

Tránh xa thực phẩm gây đầy hơi 

Súp lơ xanh và cải bruxen có lợi cho sức khỏe nhưng chúng cũng chứa một loại đường phức hợp gọi là raffinose. Những người thiếu enzyme giúp tiêu hóa loại đường này có thể bị trướng bụng, đầy hơi. Thủ phạm khác gây trướng bụng đầy hơi là đậu, cải bắp, súp lơ trắng, rau diếp. 

Duy trì tập luyện thường xuyên 

Các chuyên gia cho biết nhịp tim tăng lên là một trong những cách tốt nhất làm giảm các triệu chứng thời kỳ kinh nguyệt trong đó có trướng bụng. Những người có lối sống ít vận động có xu hướng tiêu hóa chậm hơn. Đổ mồ hôi cũng có thể giúp giảm táo bón. Tập luyện nhẹ nhàng như tập yoga tốt hơn cho bạn. Những bài tập cường độ cao có thể kích thích viêm làm tăng triệu chứng trướng bụng. 

Giảm caffeine và rượu 

Uống rượu trước khi có kinh có thể làm tăng các triệu chứng của hội chứng thời kỳ tiền kinh nguyệt như cương đau ngực, thay đổi tâm trạng, trướng bụng. Cà phê có thể gây quá kích đường tiêu hóa và kích thích ruột, tất cả những điều này khiến cơ thể bị giữ nước. 

Uống thuốc giảm đau không kê đơn 

Ibuprofen và Naprosyn (tên thương mại Aleve và Midol) ức chế các hóa chất gây viêm và do vậy giảm trướng bụng. Vài ngày trước khi có kinh, hãy dùng 200-400 miligram cách 6 tới 8 tiếng. 

Tránh đồ uống có ga và có đường 

Đồ uống có ga có thể tạm thời khiến bạn cảm thấy tốt hơn, nhưng chúng sẽ khiến bạn bị trướng bụng hơn trước. Đồ uống có đường cũng vậy. Thay vì uống những loại này, hãy uống đủ 8 cốc nước lọc mỗi ngày. Uống một số loại trà như trà xanh, trà bạc hà giúp loại bỏ các yếu tố trung gian gây viêm. 

Ngủ đủ giấc 

Giấc ngủ thường bị ảnh hưởng bởi các triệu chứng như đau, trướng bụng…kỳ kinh nguyệt. Giờ ngủ rất quan trọng vì dịch dư thừa trong bụng có thể di chuyển trong cơ thể và bị loại bỏ. Ngủ đủ 8 tiếng một đêm giúp bạn giảm triệu chứng. 

Cân nhắc dùng thuốc tránh thai 

Thuốc tránh thai không chỉ có tác dụng ngừa thai mà còn làm giảm đáng kể đau bụng kinh nguyệt và ổn định nội tiết tố. Trên thực tế, các nghiên cứu y học chỉ ra rằng thuốc tránh thai làm giảm 50% ảnh hưởng của hội chứng tiền kinh nguyệt.

Xem tiếp…

Trong một chu kỳ kinh nguyệt, sự thay đổi nội tiết trong cơ quan sinh sản của phụ nữ dễ gây các cơn đau bụng dưới cho chị em. Dựa vào thời điểm xuất hiện cơn đau sẽ biết đau vì nguyên nhân nào, ảnh hưởng ra sao. 

Các cơn đau liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt thông thường gồm: 

 

Đau trước khi hành kinh: là một dấu hiệu “hội chứng tiền kinh nguyệt”. Đau kèm với căng tức vú, đôi khi nhức nửa đầu, tính tình trở nên nóng nảy, dễ bực dọc, tăng cân nhẹ, cảm giác bụng to ra và như có khối gì nén xuống…

Nguyên nhân của hội chứng này là sau khi trứng rụng có sự giảm tiết progesteron - một hormon có vai trò chuẩn bị niêm mạc để trứng được thụ tinh làm tổ và giúp cho trứng phát triển. Các triệu chứng kể trên đều mất đi khi bắt đầu hành kinh. 

Xuất hiện cơn đau giữa chu kỳ kinh: là hiện tượng sinh lý bình thường. Đó là cơn đau bụng do rụng trứng. Nang trứng phình to trước thời điểm phóng noãn. Vì nang noãn lớn lên ở cả 2 buồng trứng cho nên đau có thể xảy ra đồng thời ở cả 2 bên hoặc chỉ 1 bên. Hơn nữa do vỏ buồng trứng phải rách để noãn thoát ra, vì thế, chính sự phóng noãn đã gây đau ở một số phụ nữ. 

Đôi khi cơn đau này kèm ra nhiều chất xuất tiết âm đạo có màu trắng hay lẫn máu, thường gọi là “hành kinh ngày thứ 15”. Chỉ cần nghỉ ngơi là sẽ khỏi đau, nếu nghỉ ngơi mà không đỡ thì có thể đau do nang ở buồng trứng, cần đi khám phụ khoa. 

Cơn đau trong khi hành kinh: hay còn gọi là thống kinh. Đau có tính chất lan tỏa xuống âm hộ, đôi khi ra vùng thắt lưng hay khắp vùng bụng, có thể đau cấp tính, kèm buồn nôn hay nôn. Đó là cơn đau liên quan đến hiện tượng tăng co bóp của lớp cơ ở thành tử cung. Với trường hợp có u xơ tử cung nằm ở lớp cơ thành tử cung thì cơn đau càng dữ dội và sẽ hết sau khi sạch kinh. 

Cơn đau xuất hiện sau khi sạch kinh: Phải nghĩ ngay đến bệnh lạc màng trong của tử cung (lạc nội mạc tử cung). Trong lòng tử cung có xuất hiện lạc chỗ các mô như các ống tuyến, mô liên kết và một số sợi cơ trơn. Cơn đau này thường xuất hiện ở các phụ nữ trẻ. 

Đau trước khi hành kinh, hay đôi khi trong lúc rụng trứng và chỉ mất đi ở cuối kỳ kinh nguyệt: Đó là cơn đau trong bệnh loạn dưỡng buồng trứng. Bệnh này gây nên những biến đổi chức năng của buồng trứng, làm rối loạn hiện tượng tiết hormon. 

Các cơn đau bụng liên quan chu kỳ kinh nguyệt thường gây khó chịu cho chị em nhưng không nguy hiểm và nghỉ ngơi hoặc làm việc nhẹ nhàng thì sẽ hết đau. Nếu các cơn đau có tính chất dồn dập với mức độ ngày càng tăng, kèm ra máu thì chị em cần đi khám bệnh ngay, bởi có thể liên quan bệnh lý nghiêm trọng hơn, cần được điều trị kịp thời. 

BS. Song Nhi

Xem tiếp…

Dịch âm đạo là hiện tượng bình thường của phụ nữ, có chức năng làm sạch và bảo vệ âm đạo, nó xuất hiện thường xuyên và liên tục suốt chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ, thường có màu trắng, trong như lòng trắng trứng, thường không có mùi hoặc mùi hơi tanh nồng. 

Vào tuổi dậy thì, bé gái bắt đầu xuất hiện dịch tiết âm đạo, nó thường xuất hiện nhiều hơn trước thời điểm rụng trứng, trước kỳ kinh nguyệt, hoặc trong lúc giao hợp, dịch tiết âm đạo có tác dụng bôi trơn đường sinh dục của phụ nữ. 

Ngoài tác dụng bôi trơn, duy trì độ pH ở đường sinh dục, dịch tiết âm đạo còn có tác dụng ngăn chặn sự phát triển của các vi khuẩn. Tuy nhiên không phải lúc nào dịch tiết âm đạo cũng có thể chống chọi với mọi sự xâm nhập của vi khuẩn, virus. 

Khi bị nhiễm trùng ở đường sinh dục, dịch tiết âm đạo có màu bất thường hoặc mùi hôi. Nó thường có nguyên nhân là do sự tấn công của nấm hoặc vi khuẩn. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường dưới đây, bạn nên đến gặp các bác sĩ phụ khoa để được chẩn đoán và điều trị bệnh. 

Màu trắng đục 

Khi dịch âm đạo có màu trắng, đục ở đầu hoặc cuối chu kỳ kinh nguyệt là bình thường, nhưng nếu dịch âm đạo loại này kèm theo ngứa, đau khi giao hợp, dịch âm đạo trắng đục, lổn nhổn như váng sữa, rất có thể đây là dấu hiệu của viêm âm đạo do nấm Candida. 

Loại nấm này thường tồn tại trong đường sinh dục nhưng khi gặp điều kiện thuận lợi nó sẽ phát triển và gây bệnh ở âm đạo. Các xét nghiệm soi tươi đơn giản sẽ tìm ra chính xác căn bệnh rất phổ biến này ở chị em phụ nữ. 

Dịch trong và nhiều nước 

Đây là loại dịch âm đạo hoàn toàn bình thường, có thể xảy ra ở bất kỳ thời gian nào trong tháng. Nó có thể xuất hiện nhiều hơn sau khi tập thể dục. Dịch âm đạo thường trong như lòng trắng trứng và rất dai, dịch ra nhiều nhất vào thời điểm phụ nữ rụng trứng, đây cũng là biểu hiện rất bình thường của dịch tiết âm đạo. 

Âm đạo có dịch màu nâu, có máu 

Dịch âm đạo có máu là bình thường nếu nó xảy ra trong hoặc ngay sau kỳ kinh nguyệt của bạn. Tuy nhiên khi dịch âm đạo xuất hiện vào cuối kỳ nguyệt san nhưng có màu nâu hoặc dịch âm đạo có máu vào giữa chu kỳ bạn cần phải cẩn thận. 

Nếu trong thời gian này bạn có quan hệ tình dục không được bảo vệ, rất có thể đây là dấu hiệu cho thấy bạn mang thai. Ra máu ở giai đoạn đầu thai kỳ báo hiệu thai nhi của bạn đang gặp nguy hiểm, bạn cần đến bác sĩ ngay. 

Nếu loại bỏ các khả năng này, dịch âm đạo có màu nâu hoặc máu là dấu hiệu sớm của một căn bệnh nguy hiểm như ung thư cổ tử cung, đây là loại ung thư gây tử vong cao ở phụ nữ. Đó là lý do tại sao phụ nữ trên 35 tuổi được khuyến cáo khám phụ khoa định kỳ 6 tháng và làm xét nghiệm PAP để kiểm tra bất thường ở cổ tử cung. 

Dịch âm đạo có màu vàng hoặc xanh 

Khi dịch âm đạo ra màu vàng hoặc hơi xanh lá, nhất là khi dịch ra nhiều, có mùi hôi sủi bọt là báo hiệu có thể bạn đã bị nhiễm trùng roi trichomonas. Bệnh này thường lây nhiễm qua quan hệ tình dục, nếu không được chữa trị có thể gây viêm buồng trứng, cổ tử cung và là nguyên nhân gây vô sinh ở phụ nữ. 

Dưới đây là một số nguyên nhân gây viêm đường âm đạo ở phụ nữ lây theo đường tình dục 

Do vi khuẩn Vaginosis 

Đây là viêm âm đạo do nhiễm vi khuẩn khá phổ biến. Nó gây tăng tiết dịch âm đạo, dịch có màu trắng, xám, có mùi hôi hoặc tanh, nhiều trường hợp không có triệu chứng. Những phụ nữ quan hệ tình dục bằng miệng hoặc những người có nhiều bạn tình có nguy cơ bị lây bệnh này. 

Do trichomonas 

Đây là một dạng nhiễm trùng do một sinh vật đơn bào gây ra. Nhiễm trùng này lây qua đường tình dục, nhưng cũng có thể do mặc chung quần lót, dùng chung chậu rửa... Khi bị viêm âm đạo do trichomonas, âm đạo thường có dịch màu vàng hoặc màu xanh lá cây có mùi hôi. Bệnh nhân đau khi quan hệ tình dục, ngứa cũng là triệu chứng phổ biến của bệnh, mặc dù một số người không có bất kỳ triệu chứng nào. 

Nhiễm trùng do nấm men 

Nhiễm nấm âm đạo là bệnh phổ biến, phụ nữ nào cũng ít nhất 1 lần trong đời nhiễm nấm. Nấm men vốn tồn tại ở đường tiêu hóa, âm đạo. Bình thường vi khuẩn trong cơ thể kiểm soát nấm men, nhưng khi nấm phát triển quá nhanh, hoặc cơ thể mất cân bằng hệ vi khuẩn là điều kiện để nấm phát triển và sinh bệnh. 

Một số lý do dưới đây có thể là nguyên nhân khiến bạn có nguy cơ cao nhiễm nấm: Bệnh tiểu đường, làm đường xuất hiện trong nước tiểu và âm đạo; Sử dụng thuốc kháng viêm, dị ứng, thuốc kháng sinh sẽ tiêu diệt các loại vi khuẩn có lợi; Mang thai làm thay đổi hormon. 

Do lậu và Chlamydia 

Đây là 2 bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể làm cho dịch âm đạo có dấu hiệu bất thường như có màu vàng, xanh, hoặc trắng đục. Do virut HPV: Human Papillomavirus (HPV) là nguyên nhân hàng đầu dẫn tới ung thư cổ tử cung. Khi bị nhiễm HPV dịch âm đạo thường đặc, có máu, màu nâu, có mùi hôi. 

Khi nào cần đi khám 

Nếu dịch âm đạo của bạn có bất thường kèm theo các triệu chứng khác như sốt, đau bụng, sụt cân không giải thích được, mệt mỏi, hay đi tiểu nhiều, bạn nên gặp bác sĩ càng sớm càng tốt. 

Bác sĩ chuyên khoa sẽ hỏi bạn về các triệu chứng, chu kỳ kinh nguyệt và hoạt động tình dục của bạn. Sau đó bác sĩ có thể cho người bệnh làm một số xét nghiệm chẩn đoán như kiểm tra HPV hoặc tế bào bất thường ở cổ tử cung có thể là nguyên nhân gây ung thư tử cung, các loại nấm, vi khuẩn có ở dịch tiết âm đạo sẽ xác định chính xác bạn mắc bệnh gì và từ đó lựa chọn phương án điều trị. 

Chăm sóc âm đạo thế nào cho đúng 

Để ngăn ngừa nhiễm trùng âm đạo, bạn nên thực hành vệ sinh tốt và mặc đồ lót thoáng khí, bằng chất cotton. Không thụt rửa âm đạo. Nên quan hệ tình dục an toàn bằng cách sử dụng bao cao su để tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục. 

TS. Nguyễn Mai Hoàng

Xem thêm các viết liên quan:

>>> Khí hư, vấn đề cần biết về khí hư sinh lí và bệnh lí

 >>> Vùng kín có mùi hôi, cảnh báo bệnh gì?

Xem tiếp…

Một câu hỏi đặt ra là tại sao trong những ngày đèn đỏ thường khó ngủ và bạn đừng nghĩ đây là trường hợp ngoại lệ. Khó ngủ là một trong những rắc rối khó chịu mà chị em dễ gặp phải trong những ngày đèn đỏ. 

Theo Hiệp hội Giấc ngủ Quốc tế cho biết có đến 23% phụ nữ có những rối loạn giấc ngủ vào tuần trước ngày hành kinh và khoảng 30% trong ngày hành kinh.Theo Tiến sĩ Karen Denton- Chuyên gia Sản khoa- New York đã đưa ra 5 lý do chính khiến phụ nữ mất ngủ trong những ngày đèn đỏ và cách dự phòng. 

1- Nhiệt độ cơ thể tăng trong thời kỳ kinh. Điều này gây khó chịu vì sự giảm nhiệt độ cơ thể vào buổi tối là một trong những cơ chế sinh học chính giúp có được giấc ngủ ngon !!sự thay đổi tưởng chừng rất nhỏ nhưng thực sự đã ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn. Trong những ngày này nên giũ nhiệt độ phòng khoảng 16-19 độ. Tạo một không gian ngủ thoái mái. Nên tắm nước ấm vì khi tắm xong bạn trở về trong căn phòng mát mẻ sẽ giúp giảm nhiệt độ cơ thể. 

2- Thay đổi tâm trạng khiến bạn lo lắng và đôi khi gây trầm cảm. Hormon estrogen và progesteron giảm ngay trước khi hành kinh, và điều này đôi khi ảnh hưởng ít nhiều đến cảm xúc của bạn. Rõ ràng lo âu và trầm cảm cũng ảnh hưởng đến giấc ngủ. Bạn có thể tập yoga, thiền hay những bài tập thở để thư giãn trước khi đi ngủ. 

3- Buồn nôn, khó tiêu, tiêu chảy và các vấn đề tiêu hóa khác khiến bạn khó chìm vào giấc ngủ hoặc tỉnh dậy nửa chừng. Theo Tiến sĩ Denton tránh các bữa ăn quá no trước khi đi ngủ. Thay vào đó hãy ăn mẫu bánh mì, trái cây sấy khô hoặc cơm trắng… 

4- Đau đầu, đau bụng, đau cơ… và những điều này khiến cơ thể không được thoải mái. Nhiều phụ nữ có các dấu hiệu trên trong thời gian hành kinh, nếu không điều trị cũng có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ. 

Khắc phục tình trạng này, nên ngủ ở các tư thế khác nhau, có thể nằm gối hoặc không, chườm nóng. Có thể dùng thuốc giảm đau nhẹ như Tylénol hay Advil nhưng cần thận trọng. Đau đầu có thể dùng caféine liều thấp nhưng nếu lạm dụng sẽ gây tác dụng ngược lại và không nên dùng vào buổi chiều tối. 

5- Chu kỳ kinh gây mất ngủ. Trong thời kỳ hành kinh lượng progesteron sụt giảm đáng kể, progesteron được xem là « hormon gây buồn ngủ », có tác dụng an thần nhẹ.Tuy nhiên lượng progesteron cao bất thường cũng làm cho bạn buồn ngủ vào tuần trước hành kinh. 

Các chuyên gia khuyên vài giờ trước khi đi ngủ không nên uống cà phê. Nên nhớ rằng tuần trước khi hành kinh lượng progesteron tăng cao khiến bạn cảm thấy buồn ngủ vì vậy cố gắng ngủ sớm hơn nửa giờ hoặc có giấc ngủ trưa khoảng 20 phút để « dự trữ ». Bạn nên đi ngủ vào giờ tương đối nhất định và lưu ý các biến động của các tháng tiếp theo. 

Bs Ái Thủy

Xem tiếp…

Có một số phụ nữ cảm thấy căng tức và đau vùng bụng dưới vào thời điểm rụng trứng giữa chu kỳ kinh nguyệt nhưng ở một số phụ nữ khác lại không. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường nhưng cũng khiến nhiều chị em lo lắng. 

Nguyên nhân đau là gì? 

Trong chu kỳ kinh nguyệt, hormon nữ estrogen làm cho nội mạc tử cung dày lên hàng tháng để tạo ra môi trường dinh dưỡng cho trứng đã thụ tinh. Ngay sau đó, một nang trứng (túi nhỏ trên buồng trứng chứa 1 trứng) vỡ và rụng trứng. Nếu trứng được thụ tinh trực tiếp với 1 tinh trùng trên đường tới tử cung, trứng làm tổ trong nội mạc tử cung. 

Tuy nhiên, trứng không được thụ tinh thường qua tử cung và ra khỏi cơ thể. Ngay sau đó, tử cung của bạn bong lớp niêm mạc này, và chu kỳ kinh bắt đầu.

Triệu chứng đau bụng giữa chu kỳ kinh nguyệt xảy ra trong thời gian rụng trứng, khi nang trứng vỡ và rụng trứng. Đa số phụ nữ cảm thấy đau ngay trước khi trứng rụng, do hormon LH đạt tới đỉnh cao làm tăng prostaglandine tạo ra các cơn co ở vòi trứng, tử cung và đường ruột. 

Nang trứng phình to trước thời điểm phóng noãn. Vỏ buồng trứng phải rách để noãn thoát ra, vì thế, chính sự phóng noãn đã gây đau ở một số phụ nữ. Sau khi phóng noãn, vòi trứng co thắt giống như sự nhu động của thực quản và gây đau. Cũng có thể máu hoặc dịch thoát ra từ nang vỡ kích thích nội mạc tử cung gây đau. 

Nhận biết cơn đau do rụng trứng 

Vào thời điểm rụng trứng, chị em cảm thấy đau bên bụng dưới chứa buồng trứng. Do nang noãn lớn lên ở cả 2 buồng trứng cho nên đau có thể xảy ra đồng thời ở cả 2 bên hoặc chỉ 1 bên. 

Khả năng trước đây đã bị đau tương tự và có thể cảm thấy đau chuyển sang bên kia của bụng vào tháng khác hoặc lần đau khác. Cũng có thể cảm thấy đau cùng bên trong vài tháng. 

Đau thường kéo dài vài phút tới vài giờ, nhưng cũng có thể kéo dài sang ngày thứ 2. Có thể đau đột ngột, hoặc âm ỉ, có tính chất lan tỏa xuống âm hộ, âm đạo đôi khi ra vùng thắt lưng hay khắp vùng bụng. Hiếm khi đau nghiêm trọng. Ngoài ra có thể có chảy ít máu ở âm đạo, có thể do giảm nhanh estrogen tại thời điểm rụng trứng.

Có cần điều trị không? 

Phần lớn các trường hợp đau bụng khi rụng trứng thường tự khỏi mà không cần can thiệp. Nếu chị em cảm thấy khó chịu có thể uống thuốc giảm đau hoặc ngâm mình trong nước ấm hoặc chườm nóng trên bụng ở bên đau sẽ giúp giảm đau. 

Tuy nhiên nếu thấy đau tăng lên kèm theo buồn nôn hoặc sốt có thể đã có vấn đề nghiêm trọng của các chứng bệnh khác cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời. 

Bác sĩ Thu Lan

Xem tiếp…

Ngày đèn đỏ tới chậm có thể là điều vui mừng nhưng cũng có khi là sự ngoài mong đợi. Tuy vậy, sự chậm trễ kinh nguyệt ngoài nguyên nhân có thai còn do stress, giảm cân quá nhiều, luyện tập thể dục quá sức, mãn kinh sớm... 

Vì vậy nếu chu kỳ hàng tháng này của bạn tự dưng thay đổi bất thường, cần tìm hiểu rõ nguyên nhân để sớm điều chỉnh vì nó liên quan mật thiết tới sức khỏe của bạn.

Giảm cân quá nhiều hoặc luyện tập thể thao quá sức 

Theo bác sĩ Dweck chia sẻ trên Women’s Health, trễ kinh là vấn đề phụ nữ thường gặp. Nếu chỉ số BMI của bạn đột ngột giảm xuống dưới 18 hoặc 19, bạn có thể sẽ bị mất kinh. Thói quen chán ăn, ăn uống vô độ, những sự kiện thể thao yêu cầu bạn phải luyện tập nhiều hơn bình thường cũng gây tình trạng này. 

Cơ chế tự nhiên cơ thể có khả năng ngăn cản việc mang thai khi bạn đang căng thẳng cực độ. Cơ thể sẽ ngăn sự rụng trứng, không sản sinh nhiều estrogen, không thể làm dày thành tử cung. Kết quả là bạn sẽ không có kinh. Ngoài ra stress: một biến cố làm chấn động cuộc sống của bạn có thể dẫn đến vô kinh. 

Tuyến giáp bất thường 

Nếu bạn đang bị mất cân bằng tuyến giáp, dù đó là sự suy giảm hoặc tăng cường hoạt động của tuyến này cũng ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt. 

Triệu chứng đa nang buồng trứng 

PCOS (hội chứng buồng trứng đa nang) là sự mất cân bằng nội tiết tố làm thay đổi hàm lượng estrogen, progesterone, testosterone gây hạn chế rụng trứng. Trường hợp phụ nữ mất kinh do đa nang buồng trứng ngày càng nhiều và với những mức độ khác nhau. Nó có thể khiến bạn mất kinh hoàn toàn hoặc có nhưng không đều đặn. 

Những triệu chứng khác của PCOS bao gồm sự phát triển lông ở những vùng ngoại lệ như mặt và ngực, tăng cân và tiềm ẩn những vấn đề về việc sinh sản. Hãy đến gặp bác sĩ để được tư vấn một kế hoạch điều trị kịp thời. 

Những bệnh mạn tính 

Bất cứ căn bệnh mạn tính nào cũng gây căng thẳng cho hệ thống chung của cơ thể và có thể gây mất kinh, ví dụ như bệnh dị ứng celiac... 

Áp dụng biện pháp tránh thai 

Một số loại thuốc tránh thai liều thấp sẽ làm chậm chu kỳ kinh nguyệt. Điều này không hề nguy hiểm và nhiều khi còn là một tác dụng phụ tốt. 

Các phương pháp như dùng vòng tránh thai chứa nội tiết, que cấy tránh thai dưới da hoặc thuốc tiêm cũng mang lại kết quả tương tự. Nếu bạn ngừng sử dụng biện pháp tránh thai thì trong vài tháng, chu kỳ kinh nguyệt sẽ trở lại như bình thường mà không có vấn đề gì. 

Mãn kinh sớm 

Khi phụ nữ dưới 40 tuổi bị thiếu hụt một lượng hormon đáng kể có thể bị mãn kinh sớm, còn được gọi là suy buồng trứng sớm. Khoảng 85% phụ nữ có kinh nguyệt đều trải qua một số triệu chứng tiền kinh nguyệt vài ngày trước khi bắt đầu chu kỳ kinh nguyệt. 

Theo Hội Sản khoa Mỹ, nếu phụ nữ gặp các triệu chứng này sau 5 ngày khi kỳ kinh cuối và trước 4 ngày khi đến kỳ kinh mới liên tiếp trong 3 tháng thì có thể khẳng định đó là những dấu hiệu của hội chứng tiền kinh nguyệt. Hội chứng tiền kinh nguyệt xảy ra sớm là do mức độ hormonestrogen và progesterone có sự thay đổi trong cơ thể. 

Các dấu hiệu có thể gặp 

Sốt nhẹ; đau vùng bụng dưới; căng tức, đau vú; mất ngủ hoặc khó ngủ; da mặt nhờn, nổi mụn; tâm trạng bực bội dễ cáu giận; khí hư nhiều; thời gian trước khi có kinh, lượng chất nhày ở cổ tử cung sẽ tăng nhiều và bạn có thể cảm nhận được vì chất nhầy thoát ra ngoài âm hộ đổi về lượng và tính chất. 

Bình thường chất nhày trong kỳ phóng noãn giống như lòng trắng trứng gà. Đây là dấu hiệu rất bình thường. Nhưng nếu khí hư có màu vàng, xanh, đen và có mùi hôi thì đó là dấu hiệu của viêm nhiễm âm đạo, cần phải điều trị. 

ThS.BS. Trần Thị Kim Xuyến

Xem tiếp…

Mất kinh là khi bạn không vướng mắc thời kỳ kinh nguyệt. Thời kỳ thứ nhất mất kinh là lúc bạn không bị kinh nguyệt ở độ tuổi 16 hoặc lớn hơn. Thời kỳ thứ hai mất kinh là khi bạn đang trong thời kinh nguyệt bình thường nhưng sau đó bạn không có kinh 1-3 tháng liên tục. Bạn nên khám bác sĩ nếu bạn nghĩ rằng bạn bị mất kinh nguyệt. 

Nguyên nhân mất kinh nguyệt 

Nguyên nhân mất kinh nguyệt lần thứ nhất bởi: 

- Vấn đề liên quan não điều khiển thân nhiệt, chính là vùng não tác động lên tuyến yên điều hòa chu kỳ kinh nguyệt hàng tháng. 

- Nhiễm sắc thể khác thường. 

- Bệnh tuyến yên, ảnh hưởng tuyến yên. Tuyến yên định vị ngay phía dưới não bộ và giúp điều hòa chu kỳ kinh nguyệt. 

- Gây tắc nghẽn vùng âm đạo, như màng gây trở ngại lưu lượng kinh nguyệt. 

Bạn có thể bắt đầu bị mất kinh lần thứ hai do: 

- Thai nghén. 

- Sử dụng thuốc tránh thai đường miệng hoặc thuốc tránh thai do tiêm như viên thuốc sinh đẻ có kế hoạch. 

- Quá căng thẳng. 

- Một số loại dược phẩm nào đó, như thuốc chống trầm cảm, dược phẩm chữa trị hóa học và dược phẩm chống loạn thần kinh. 

- Cơ thể giảm cân nghiêm trọng.

- Vấn đề liên quan tuyến giáp, tuyến khác khiến cho hormone thay đổi kinh nguyệt. 

- Điều chỉnh tập luyện, như chạy việt dã. Rèn luyện để duy trì sức khỏe 

Chữa trị mất kinh nguyệt 

Điều trị phụ thuộc nguyên nhân làm mất kinh. Có lẻ đơn giản thay đổi chế độ ăn uống và chương trình tập luyện. Bạn có thể cần đến dược phẩm. Hiếm khi phẫu thuật. 

Ngăn ngừa tình trạng mất kinh 

- Trao đổi với bác sỹ nếu bạn bị mất kinh nguyệt 3 lần hoặc nhiều hơn liên tục. Nếu bạn có thai nghén, nên kiểm tra thai nghén tại nhà. 

- Nếu kinh nguyệt của bạn không giống nhau mỗi tháng, ghi lại ngày đầu và kéo dài bao lâu. Sau đó cung cấp thông tin cho bác sĩ. 

- Duy trì trọng lượng cơ thể khỏe mạnh với chế độ ăn uống hàng ngày và rèn luyện. 

- Tìm ra nếu thành viên trong gia đình bạn có vấn đề kinh nguyệt tương tự như vậy. 

- Ghi nhớ rằng khả năng có thai thậm chí bạn không có kinh nguyệt đều đặn mỗi tháng. 

BS. THU PHƯƠNG

Xem tiếp…

Theo Đông y, bạch đồng nữ có vị đắng nhạt, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, lương huyết, giải độc, khu phong, trừ thấp, tiêu viêm... Đây là vị thuốc dùng chủ yếu chữa đau bụng kinh, kinh nguyệt không đều, khí hư bạch đới, mụn nhọt, mẩn ngứa ngoài da... 

Bạch đồng nữ còn có tên gọi khác là mò trắng, mò hoa trắng, bấn trắng. Là loại cây nhỏ, cao khoảng 1m, lá đơn mọc đối, hình tim, mép khía răng nhỏ thưa, màu xanh nhạt, mặt trên màu sẫm hơn, mặt dưới nhạt màu hơn, có lông ở cả hai mặt lá, có cuống dài, có vảy tròn. Cuống lá dài khoảng 8cm. Khi vò nát lá có thấy mùi hôi. 

Hoa màu trắng ngà vàng, mọc thành sim, nhị dài thò ra ngoài hoa. Quả mọng hình cầu. Hoa nở tháng 7 - 8 và quả chín tháng 9 - 10. Cây mọc hoang ở nhiều nơi, ở vùng núi lẫn đồng bằng. Bộ phận dùng làm thuốc là rễ, lá và hoa. Thu hái vào lúc cây đang và sắp ra hoa, sấy khô phơi âm can (phơi khô trong mát, nơi có nhiều gió không phơi ra nắng), hoặc có thể rửa sạch, phơi khô, bảo quản nơi thoáng mát dùng dần. 

Một số đơn thuốc thường dùng 

Chữa đau bụng kinh: (do khí huyết không thông, khí bị cản trở, làm huyết ứ tắc lại mà gây đau bụng vùng hạ vị, thường xuất hiện trước, trong hoặc sau khi hành kinh). 

Lá bạch đồng nữ, hương phụ, ích mẫu, ngải cứu, mỗi vị 6g; nước 300ml, sắc trong nửa giờ, chia 2-3 lần uống trong ngày, khi uống có thể cho thêm ít đường cho dễ uống. Uống trước khi có kinh khoảng 10 ngày, sau đó có thể uống liền từ 2-3 tháng, giúp cho khí huyết lưu thông. 

Chữa khí hư bạch đới (biểu hiện là khí hư có màu trắng, đôi khi vàng, vàng xanh, đôi khi có mùi hôi... kèm theo là các triệu chứng đau mỏi lưng, hông, mệt mỏi toàn thân): Bạch đồng nữ, ích mẫu, ngải cứu, hương phụ, trần bì, mỗi vị 10g. Sắc uống ngày 1 thang. Uống liền 3-4 tuần sau chu kỳ kinh nguyệt. Dùng nhắc lại liệu trình hai vào sau kỳ kinh tháng sau. 

Hoặc dùng bài: Rễ cây bạch đồng nữ 16g, dừa cạn 12g, biển đậu 16g, đan sâm 16g, cây chó đẻ 16g, lá bạc sau 16g. Sắc uống ngày 1 thang. 10 ngày là một liệu trình. Trị mụn nhọt, ngứa ngoài da: Hoa bạch đồng nữ 30g hoa, sắc nước rửa, ngày một lần đến khi khỏi. 

Bác sĩ Nguyễn Thị Nga

Xem tiếp…

Chu kỳ kinh quá dài hay quá ngắn cũng gây khó khăn cho việc thụ thai và có thể dẫn đến hậu quả chung là vô sinh, hiếm muộn. 

Kinh nguyệt vốn được coi là tấm gương phản ánh sức khỏe, sinh sản của nữ giới. Tuy nhiên, chỉ những thay đổi nhỏ trong cuộc sống cũng có thể ảnh hưởng tới chu kỳ kinh nguyệt của chị em. 

Hiện tượng này có thể ảnh hưởng đến phụ nữ từ độ tuổi sinh sản đến trung niên hoặc mãn kinh. Những vấn đề dễ nhận biết nhất là đau bụng kinh, kinh nguyệt không đều, hội chứng tiền kinh nguyệt... 

Mỗi biểu hiện của rối loạn kinh nguyệt thường đem đến cho phụ nữ những phiền toái nhất định trong cuộc sống, nguyên nhân chủ yếu là do nội tiết tố, bệnh lý và lối sống không lành mạnh gây ra. 

Đau bụng kinh: Đau bụng kinh xảy ra do sự co thắt của tử cung. Prostaglandin - một hoạt chất giống như hormone do các tế bào niêm mạc tử cung sản sinh và tuần hoàn trong máu là thủ phạm gây ra sự co thắt này. 

Kinh nguyệt không đều: Được biểu hiện ở từng giai đoạn khác nhau trong cuộc sống của phụ nữ, từ lần đầu tiên xuất hiện kinh nguyệt tới thời kỳ tiền mãn kinh (40 - 50 tuổi). Nguyên nhân chủ yếu là do trứng không rụng thường xuyên, cơ thể sản xuất quá nhiều hoặc không đủ estrogen, progesterone. Tuy nhiên, có thể còn do biểu hiện của một số bệnh lý như: tuyến giáp gặp vấn đề, rối loạn đông máu, u xơ tử cung, thai ngoài tử cung... 

Vô kinh: Vô kinh được chia ra làm ba loại với những nguyên nhân gây bệnh khác nhau. Vô kinh nguyên phát có thể là do dị tật sinh dục bẩm sinh như: không có tử cung, không có âm đạo, buồng trứng không phát triển, màng trinh bịt kín. 

Còn suy buồng trứng sớm, dính buồng tử cung sau nạo hút thai, rối loạn nội tiết, stress, tập thể dục quá sức, sụt cân đột ngột làm ảnh hưởng đến nồng độ estrogen trong cơ thể sẽ dẫn đến vô kinh thứ phát. Vô kinh sinh lý là tình trạng mãn kinh khi buồng trứng đã ngưng hoạt động. 

Hội chứng tiền kinh nguyệt: Là những thay đổi về sinh lý và cảm xúc xuất hiện khoảng 5-7 ngày trước khi có kinh. Biểu hiện thường thấy là đầy hơi, đau ngực, mệt mỏi, tay chân vụng về, dễ nổi giận, tâm trạng thất thường, mất tập trung... 

Nguyên nhân chủ yếu là do sự mất cân bằng hormone trong cơ thể trước ngày hành kinh và một số tác nhân như thiếu vitamin, ăn quá mặn hay uống rượu bia, cà phê. Vì vậy, cơ thể phát triển bình thường, vòng kinh đều đặn và ổn định là yếu tố rất quan trọng đối với khả năng sinh sản của phụ nữ. 

Chu kỳ kinh quá dài hay quá ngắn cũng gây khó khăn cho việc thụ thai và có thể dẫn đến hậu quả chung là vô sinh, hiếm muộn. Tuy nhiên, vô sinh - hiếm muộn không hoàn toàn do rối loạn kinh nguyệt gây ra mà là do một hoặc một số bệnh trong cơ thể như noãn sinh trưởng bất thường, tắc ống dẫn trứng, viêm nhiễm âm đạo, u xơ tử cung… khiến cho kinh nguyệt không đều và cản trở trứng thụ tinh làm tổ. 

Nói cách khác, rối loạn kinh nguyệt mà điển hình là việc hành kinh không đều chính là tín hiệu không thể thụ thai, dẫn đến hiếm muộn, thậm chí là vô sinh ở nữ giới. 

Cách thông thường nhất có thể giúp các chị em sớm phát hiện những bất thường về cơ quan sinh dục, rối loạn nội tiết tố hay biểu hiện của rối loạn kinh nguyệt là đi khám phụ khoa định kỳ (một lần một năm nếu chưa lập gia đình). 

Bên cạnh đó, khám phụ khoa định kỳ còn giúp phụ nữ tầm soát được những nguy cơ mắc bệnh nguy hiểm do rối loạn kinh nguyệt gây ra. Ngoài ra, bạn có thể chủ động phòng tránh rối loạn kinh nguyệt bằng cách áp dụng lối sống lành mạnh, ăn ngủ đầy đủ, đúng giờ, chăm tập thể dục và thư giãn để giảm căng thẳng... 

Bên cạnh đó, bạn còn có thể dùng thêm sản phẩm được chiết xuất từ các loại thảo dược như: ích mẫu, ngải cứu, hương phụ… để giúp ổn định chu kỳ kinh nguyệt.

Xem tiếp…