Thuốc tránh thai khẩn cấp đang được sử dụng rộng rãi ở Việt Nam. Tuy nhiên, trên thực tế, nhất là thời gian gần đây, nhiều trường hợp gây bàn cãi trong dư luận bởi “đã uống thuốc vẫn có thai”. Vậy thuốc tránh thai khẩn cấp sử dụng như thế nào để có hiệu quả? 

Sử dụng trong trường hợp nào? 

Viên thuốc tránh thai khẩn cấp là một biện pháp tránh thai cho phụ nữ sau khi quan hệ tình dục không được bảo vệ. Thuốc được chỉ định dùng khi hai người nam nữ mới có quan hệ tình dục với nhau không sử dụng biện pháp tránh thai hoặc có sử dụng bao cao su nhưng bao cao su bị thủng hay bị rách. 

Một số trường hợp khác cũng có thể sử dụng khi người phụ nữ đang sử dụng thuốc uống ngừa thai mà quên uống từ 2 ngày trở lên, đang sử dụng thuốc tiêm tránh thai mà thời gian tiêm bị chậm kỳ quy định. Ngoài ra, viên thuốc tránh thai khẩn cấp cũng được dùng khi đối tượng nữ bị cưỡng bức quan hệ tình dục. 

Thuốc tránh thai khẩn cấp hoạt động như thế nào? 

Loại thuốc tránh thai này cũng tương tự như thuốc viên tránh thai hàng ngày, nó có chứa hoóc-môn nữ progestin hormone. Tuy nhiên, hàm lượng kích thích tố progestin trong thuốc tránh thai khẩn cấp cao hơn nên ngay lập tức nó có tác dụng ngăn cản sự rụng trứng, tránh dẫn tới thụ thai.

Thuốc tránh thai khẩn cấp có an toàn không? 

Ngày nay, biện pháp tránh thai khẩn cấp được coi là rất phổ biến và cũng khá an toàn nếu sử dụng theo đúng quy định và chỉ dẫn của thuốc cũng như của bác sĩ. Mặc dù có những bất lợi nhỏ khi dùng thuốc nhưng hầu như không có biến chứng nào trở nên nghiêm trọng. 

Một số tác dụng phụ có thể gặp khi uống thuốc tránh thai khẩn cấp: 

- Buồn nôn: tác dụng phụ phổ biến nhất. 

- Chảy máu âm đạo bất thường. 

- Đau dạ dày. 

- Đau đầu. 

- Chóng mặt.

- Đau ngực. 

- Kinh nguyệt thất thường hoặc rong kinh. Trong trường hợp, chậm kinh kéo dài, bạn nên đi khám hoặc dùng que thử để loại bỏ khả năng có thai. 

Dùng thế nào để đạt hiệu quả? 

Loại viên thuốc chuyên dụng cho tránh thai khẩn cấp là loại thuốc có progestine liều cao, nó có tác dụng ngăn cản hoặc làm chậm quá trình rụng trứng, có thể ngăn chặn việc làm tổ của trứng, làm biến đổi lớp nội mạc tử cung và có khả năng ngăn ngừa sự thụ thai. 

Tác dụng của thuốc cũng làm cho dịch nhầy ở cổ tử cung bị đặc lại và dày lên để ngăn tinh trùng xâm nhập vào tử cung hoặc gây cản trở cho đường đi của tinh trùng hoặc trứng trong vòi trứng của tử cung. 

Viên thuốc tránh thai khẩn cấp được uống càng sớm càng tốt, tốt nhất là trong vòng 72 giờ (3 ngày) sau khi có quan hệ tình dục không được bảo vệ. Đến ngày thứ 5 sau khi có quan hệ tình dục vẫn có thể sử dụng viên thuốc tránh thai khẩn cấp nhưng theo nguyên tắc nếu uống càng sớm thì hiệu lực tác dụng của thuốc sẽ càng cao và có thể làm giảm nguy cơ mang thai đến 85%. 

Trên thị trường hiện nay, có hai loại viên thuốc tránh thai khẩn cấp thường được sử dụng là loại 2 viên và loại 1 viên. Loại 2 viên có chứa Levonorgestrel 0,75mg, có thể uống cùng một lúc 2 viên hoặc uống viên thứ hai sau viên thứ nhất 12 giờ. Loại 1 viên có chứa Levonorgestrel 1,5mg uống một lần. 

Sử dụng viên thuốc tránh thai khẩn cấp đôi khi có một số phản ứng phụ xảy ra như: gây buồn nôn, nôn mửa; một vài trường hợp bị đau đầu, chóng mặt, đau bụng, mệt mỏi, căng vú... Các tác dụng phụ này sẽ tự biến mất đi sau một vài ngày mà không cần can thiệp biện pháp y tế. 

Ngoài ra, viên thuốc tránh thai khẩn cấp cũng có thể gây ra chảy máu bất thường cho tới tận chu kỳ kinh nguyệt sau và kinh nguyệt có thể có sớm hoặc chậm. Các bác sĩ cũng khuyến cáo, không nên sử dụng quá 2 liều viên tránh thai khẩn cấp trong vòng một tháng. 

Trong một số trường hợp nếu không có kinh nguyệt trở lại trong vòng 4 tuần sau khi sử dụng viên thuốc tránh thai khẩn cấp thì có khả năng đã mang thai, vì vậy phải đến ngay cơ sở y tế nhất để được tư vấn kịp thời. 

BS. LÊ KHÁNH VÂN

Xem tiếp…

Cũng giống như bất cứ loại thuốc nào, thuốc ngừa thai loại uống cũng có 2 mặt: lợi và hại. Do có phần hại nên nếu sử dụng thuốc ngừa thai không đúng sẽ gây ra tai biến cho người dùng thuốc. 

Bên cạnh phần hại hoàn toàn có thể khắc phục được bằng cách sử dụng đúng, thuốc ngừa thai loại uống có phần lợi rất nhiều. Vấn đề đặt ra là mọi người cần có cái nhìn đúng đắn về thuốc ngừa thai, về lợi và hại, có sự lựa chọn đúng để phát huy cái lợi và hạn chế cái hại của thuốc. 

Thuốc ngừa thai loại uống gồm 3 loại: thuốc ngừa thai phối hợp (TNTPH), thuốc ngừa thai dành cho phụ nữ đang cho con bú, thuốc ngừa thai khẩn cấp (TNTKC).

Bài viết xin đề cập đến thuốc tránh thai khẩn cấp, là loại dùng sai rất nhiều hiện nay. 

Thuốc ngừa thai khẩn cấp là thuốc gì? 

TNTKC còn gọi là thuốc ngừa thai sau giao hợp hoặc thuốc ngừa thai ngày hôm sau, vì uống ngay sau giao hợp hay vào ngày hôm sau của cuộc giao hợp đó. Thuốc đang thông dụng hiện nay có tên biệt dược là Postinor. 

Thuốc dùng để uống và được xem là một biện pháp an toàn khá hiệu quả giúp tránh thai ngoài ý muốn sau trường hợp khẩn cấp như sau: có quan hệ tình dục đột xuất mà không sử dụng biện pháp tránh thai nào, quên uống thuốc tránh thai loại tránh thai phối hợp uống hàng ngày, tính sai ngày an toàn, sau cuộc giao hợp không được bảo vệ ngoài ý muốn (bị cưỡng hiếp dâm) hoặc gặp sự cố dùng bao cao su bị tuột hay bị rách, thủng.

Uống thuốc tránh thai khẩn cấp như thế nào? 

Nếu dùng Postinor, phải uống 2 liều: Liều thứ nhất: uống 1 viên ngay sau giao hợp hoặc trong vòng 72 giờ sau cuộc giao hợp không được bảo vệ (thật ra, sau giao hợp uống thuốc càng sớm càng tốt, tuy nhiên nếu lỡ để chậm đến 3 ngày sau giao hợp, uống thuốc vẫn có hiệu quả tránh thai nhưng thấp hơn so với uống sớm). 

Liều thứ hai: uống thêm 1 viên nhắc lại sau khi uống viên thứ nhất sau 12 giờ. Ta thấy Postinor được bán với vỉ gồm 2 viên là muốn người dùng dùng 2 viên cho một cuộc giao hợp. 

Nếu dùng thuốc ngừa thai phối hợp loại uống hằng ngày để thay thế Postinor: Cần lưu ý, trong trường hợp không có Postinor (loại thuốc chỉ chứa liều cao hoóc-môn progesteron), có thể dùng thuốc ngừa thai phối hợp uống hằng ngày (gọi là phối hợp vì chứa hai hoóc-môn estrogen và progesterone) như New Choice, Marvelon, Mercilon, Rigevidon... 

Cách uống: liều thứ nhất uống 4 viên tránh thai phối hợp trong vòng 72 giờ sau giao hợp không được bảo vệ, liều thứ hai uống cùng một liều như trên, nhắc lại sau liều thứ nhất 12 giờ. Trường hợp dùng TNTPH thay cho Postinor phải xem là bất đắc dĩ, mua dùng Postinor thì tiện hơn. 

Nên thay thế bằng thuốc tránh thai phối hợp dùng hàng ngày

Có thể uống thuốc tránh thai khẩn cấp thường xuyên hay không? 

Dùng TNTKC là dùng biện pháp tránh thụ thai ngoài ý muốn trong trường hợp khẩn cấp, vì vậy, chỉ dùng nó khi gặp trường hợp khẩn cấp thật sự, chứ không được dùng thường xuyên như loại dùng hằng ngày. 

Do thuốc loại này chứa hoóc-môn liều cao (1 viên chứa đến 750mcg levonorgestrel là một progesteron) nên có khuyến cáo chỉ nên dùng 4 viên trong một tháng (tức chỉ cho 2 cuộc giao hợp trong một tháng) do nguy cơ cao gây tác dụng phụ có hại (kinh nguyệt không đều, rong huyết, xuất huyết đột ngột hoặc hai, ba ngày sau khi uống, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn và nôn, mệt mỏi, căng vú…). 

Hơn nữa, hiệu quả tránh thai của TNTKC không cao (75% so với TNTPH uống đúng cách hiệu quả 99% ), trong một tháng không nên dùng quá 2 lần vì càng dùng nhiều thì hiệu quả tránh thai càng giảm. 

Xin nhấn mạnh, nếu sự giao hợp không thường xuyên phù hợp với việc dùng TNTKC đúng 4 viên trong một tháng thì mới nên dùng TNTKC, còn giao hợp quá thường xuyên (tức có sự giao hợp nhiều hơn 2 lần trong một tháng) thì nên dùng TNTPH uống hằng ngày 1 viên. 

Ở nước Úc, các bậc phụ huynh đã phải lo ngại vì tình trạng các cô bé tuổi 15 - 16 thường dùng Postinor ngày càng nhiều và dùng thường xuyên rất nhiều lần trong một tháng. Ở nước ta có tình trạng sử dụng sai như vậy rất đáng báo động (báo chí đăng tin có thiếu nữ ở ta một đêm uống đến 3 lần TNTKC!). 

Nên lưu ý, người bị bệnh tim mạch, đái tháo đường, ung thư vú, cho con bú 6 tháng sau khi sinh, đang mang thai, không được sử dụng TNTKC. 

Uống TNTKC mà lỡ có thai sẽ sinh quái thai? 

Cho tới nay, không có tài liệu y học chính thức cho rằng đang dùng thuốc ngừa thai nói chung, trong đó có TNTKC mà lỡ có thai là sẽ bị quái thai hoặc thai nhi bị dị dạng. 

Đã có nhiều trường hợp có thai ngay sau khi ngưng thuốc hoặc có thai ngay trong khi dùng thuốc (trường hợp dùng TNTPH) hoặc uống TNTKC đúng cách vẫn có thai, hoàn toàn không có trường hợp nào vừa kể sinh quái thai hoặc dị dạng bẩm sinh. 

Thuốc ngừa thai đã được dùng khá lâu và người ta theo dõi kỹ vấn đề này. Nếu có vấn đề nguy hiểm cho phụ nữ đương nhiên thuốc ngừa thai đã bị ngưng sử dụng. 

PGS.TS. NGUYỄN HỮU ĐỨC

Xem tiếp…

Thuốc tránh thai khẩn cấp là một biện pháp tránh thai dễ sử dụng, có tác dụng bảo vệ bạn không mang thai ngoài ý muốn. Tuy nhiên, biện pháp này chỉ được sử dụng trong giới hạn và nếu lạm dụng quá mức có thể dẫn đến suy giảm phản ứng của cơ thể với thuốc, kéo theo nhiều hệ lụy sức khỏe tiêu cực khác. 

Bên cạnh đó, ngay cả khi đây là biện pháp tránh thai này được nhiều người sử dụng thì vẫn có nhiều phụ nữ không hiểu rõ về thuốc, dẫn đến dùng sai hoặc phản tác dụng. Dưới đây là 8 điều liên quan đến thuốc tránh thai mà tất cả phụ nữ cần biết, cho dù có sử dụng nó hay không. 

1. Không giống như viên thuốc phá thai 

Thuốc tránh thai khẩn cấp là thuốc ngừa thai khẩn cấp hoặc thuốc giúp làm chậm quá trình rụng trứng và sẽ lần lượt ngăn cản sự thụ tinh. Nó không thể kết thúc một thời kỳ mang thai, mặc dù nó có thể ngăn chặn nó.

2. Không cần phải uống vào buổi sáng sau 

Hầu hết mọi người tin rằng các viên thuốc ngừa thai khẩn cấp chỉ có thể được uống vào buổi sáng sau như cái tên của nó (Morning After Pill). Đây không phải là sự thật. Bạn có thể uống nó trong đêm hoặc thậm chí sau khi "quan hệ" hai ngày. 

Nhưng khuyến cáo của các bác sĩ dành cho người dùng thuốc tránh thai khẩn cấp là nên uống càng gần thời điểm quan hệ là tốt nhất. Tuy nhiên, nó cũng có công dụng tới 72 giờ sau khi có quan hệ tình dục không an toàn. 

3. Không phải là biện pháp tránh thai hiệu quả nhất 

Đây có thể là lựa chọn dễ dàng nhất để tránh mang thai ngoài ý muốn, nhưng chắc chắn nó không phải là đáng tin cậy nhất. Đáng tin cậy nhất sẽ là biện pháp đặt vòng vì nó giúp ngăn ngừa mang thai tới 10 năm. 

4. Thuốc có thể gây ra các hiệu ứng phụ 

Bạn có thể sẽ nhận thấy buồn nôn, đau đầu, chóng mặt, nôn mửa và thậm chí cả chuột rút cùng với rong kinh hoặc rối loạn kinh nguyệt trong thời gian uống thuốc tránh thai khẩn cấp. Điều này là bình thường và dễ gặp ở nhiều phụ nữ vì nó là các tác dụng phụ do thuốc ảnh hưởng đến lượng hormone gây ra.

5. Trọng lượng cơ thể ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc 

Trọng lượng cơ thể của bạn không ảnh hưởng đến hiệu quả của các thuốc này. Nó hoạt động liên quan đến chu kỳ của bạn và có hiệu quả với ngay cả phụ nữ thừa cân. 

6. Thuốc không giúp bảo vệ bạn với nguy cơ khác từ tình dục không an toàn 

Đúng vậy, mặc dù có tác dụng tránh thai ngoài ý muốn nhưng thuốc tránh thai khẩn cấp không giúp bảo vệ bạn khỏi các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Hơn nữa, bạn chỉ được dùng 2 lần/tháng, vì vậy, đây cũng không phải là biện pháp áp dụng liên tục được. 

7. Bạn vẫn có thể có thai 

Không có phương pháp tránh thai nào có tác dụng 100%, kể cả thuốc tránh thai khẩn cấp. Vì vậy, nếu chu kỳ của bạn lbị chậm, bạn cần kiểm tra xem mình có thai hay không. 

8. Nó có thể làm rối loạn chu kỳ kinh nguyệt của bạn 

Nếu bạn sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp quá nhiều, kinh nguyệt của bạn có thể trở nên khó dự đoán hơn (có thể bị nhanh hoặc chậm) và dễ bị rong kinh giữa chu kì. 

Theo Bình Minh - Phụ nữ TPHCM

Xem tiếp…

Bạn gái mua thuốc tránh thai 2 viên, uống một viên ngay sau khi quan hệ, viên thứ 2 thì chiều 3 ngày sau mới sực nhớ uống. Xin hỏi uống thuốc tránh thai như thế có hiệu quả không? Tỷ lệ đậu thai có cao không? Có nên mua thêm thuốc tránh thai hàng ngày uống không? 

Bác sĩ trả lời: 

Chào em, Thuốc ngừa thai khẩn cấp loại một vỉ 2 viên mà bạn dùng có lẽ là Postinor. Mỗi viên nén Postinor chứa 0,75 mg levonorgestrel. Postinor có tác dụng ngăn chặn hoặc trì hoãn sự rụng trứng, có thể làm thay đổi môi trường nội mạc tử cung để thai không làm tổ được. Đây là loại thuốc tránh thai khẩn cấp được dùng như biện pháp tình thế. 

Theo hướng dẫn, bạn gái nên uống một viên ngay sau khi quan hệ tình dục, viên thứ hai uống cách viên đầu tiên 12 giờ, tuyệt đối không uống chậm sau 72 giờ, càng uống chậm thì hiệu quả thuốc càng giảm. Không dùng thuốc quá 2 lần trong một tháng. Trường hợp người yêu của bạn đã dùng thuốc chưa đúng cách nên có khả năng dính thai. 

Các thuốc tránh thai khác đều không có tác dụng gì nếu thai đã được hình thành, khi đó bạn gái uống thêm các thuốc tránh thai hàng ngày hay khẩn cấp cũng không có tác dụng nữa. Do đó trong các ngày sắp tới bạn nên theo dõi và đến khám bác sĩ chuyên khoa nếu có các triệu chứng: trễ kinh 7 ngày, đau bụng dưới, ra huyết âm đạo. Thân ái. 

Bác sĩ chuyên khoa 1 Trần Thị Châu 

Chuyên Sản Phụ Khoa

Xem tiếp…

Em 24 tuổi, quan hệ với bạn trai 8 tháng. Trong thời gian đó, mỗi tháng em uống 2 viên thuốc tránh thai khẩn cấp loại 72 giờ, cao điểm một tháng 3 viên. 

Như vậy có phải em dùng quá liều không? Tổng cộng em uống 15 viên trong 8 tháng. Xin hỏi như thế có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sau này không? Em sợ nên bây giờ không dám uống nữa. (Doc gia).

Bác sĩ Trả lời: 

Chào em, Sử dụng thuốc tránh thai là một biện pháp ngăn cản sự tiếp xúc của tinh trùng với trứng. Thuốc có chứa hormon ngăn cản sự rụng trứng của phụ nữ, làm co thắt cổ tử cung, khiến trứng không thể làm tổ. 

Việc sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp giống như tên gọi của nó là để phòng tránh có thai ngoài ý muốn. Hiện nay, chưa có một tài liệu nào khẳng định việc dùng thuốc tránh thai ảnh hưởng đến khả năng sinh sản sau này, do đó em không nên quá lo lắng. 

Thuốc tránh thai có nhiều lợi ích như điều hòa kinh, giảm thống kinh, giảm thiếu máu, thiếu sắt, giảm nang buồng trứng cơ nang… Tuy nhiên, lạm dụng thuốc tránh thai quá nhiều lại mang đến nhiều tác dụng phụ nguy hiểm như: Chóng mặt, buồn nôn, nôn đau đầu; chảy máu giữa chu kỳ kinh nguyệt; giảm ham muốn yêu; tăng nguy cơ ung thư vú, ung thư buồng trứng… 

Theo khuyến cáo, chỉ nên uống không quá 2 viên thuốc tránh thai khẩn cấp trong một tháng. Có tháng em uống đến 3 viên tức là đã vượt quá số lượng quy định. Nếu em cứ lạm dụng thuốc tránh thai thường xuyên sẽ khiến bản thân bị ngộ độc thuốc và đau bụng. 

Em có thể tìm hiểu và lựa chọn phương pháp tránh thai khác thay thế cho thuốc tránh thai khẩn cấp chẳng hạn như dùng bao cao su, kiêng giao hợp âm đạo, xuất tinh ngoài, tính vòng kinh… Đồng thời, em cũng nên đi khám chuyên khoa nếu có dấu hiệu đau bất thường để biết được tình trạng sức khỏe của mình và có hướng điều trị kịp thời. Chúc em luôn vui vẻ và hạnh phúc.

Xem tiếp…