Hội chứng tiền kinh nguyệt nặng, dùng thuốc gì?

Ở phụ nữ sau khi rụng trứng (giai đoạn hoàng thể) một số người có cảm giác khó chịu, căng thẳng và cảm thấy mình bất hạnh. Người ta gọi đây là hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS = premenstrual syndrome). 

Các triệu chứng này cũng có thể xuất hiện trong giai đoạn mãn kinh, sau sinh thường chỉ xuất hiện vào tuần cuối của giai đoạn hoàng thể và mất đi ngay khi bắt đầu hành kinh, thường nhẹ nên ít người chú ý đến việc khám và điều trị. 

Trong số này có khoảng 3-8% có một số triệu chứng trầm trọng gọi là rối loạn hoảng loạn hay rối loạn nặng tiền kinh nguyệt (PMPD = premenstrual disphoric disorder) với các triệu chứng kích thích, hoảng loạn, khó chịu, cáu giận, đối kháng, chỉ trích (thường với người gần gũi), căng thẳng lo âu, thờ ơ (với người khác, với các hoạt động hay các mối quan hệ), có cảm giác buồn bã hay tuyệt vọng sâu sắc, khóc lóc, mệt mỏi, tính khí thay đổi, khó tập trung, rối loạn giấc ngủ, nổi bật là các biểu hiện trầm cảm. 

Đối với rối loạn tiền kinh nguyệt nặng có thể dùng một số thuốc sau: 

Nhóm thuốc ức chế chọn lọc tái hấp thu serotonin (SSRI ) 

Trong rối loạn tiền kinh nguyệt nặng biểu hiện nổi bật nhất là trầm cảm (đây chỉ là triệu chứng chứ không phải là bệnh trầm cảm). Vì vậy, nhóm thuốc chống trầm cảm SSRI làm tăng lượng serotonin trong não nên dùng để làm giảm các biểu hiện này như fluoxetin, sertralin, paroxetin và ecitalopram. 

Trong đó, fluoxetin được ưu tiên sử dụng nhiều hơn vì giảm ngay được các biểu hiện trầm cảm. Do là biểu hiện trầm cảm nhất thời nên chỉ dùng các thuốc này trong thời gian ngắn mà không dùng kéo dài như trong điều trị bệnh trầm cảm. 

Fluoxetin có tích lũy, thải trừ chậm nên chỉ dùng liều vừa đủ trong thời gian vừa đủ do thầy thuốc chỉ định. Không được dùng chung SSRI với thuốc chống trầm cảm IMAO (vì tương tác này gây độc), thuốc ngủ diazepam (vì fluoxetin làm chậm sự thanh thải của diazepam, tăng nồng độ diazepam máu, gây độc)... 

L-tryptophan 

L-tryptophan là acid-amin, một tiền chất để tạo ra serotonin (yếu tố quyết định trạng thái) và melatonin (một yếu tố gây ngủ). Dùng L-tryptophan là gián tiếp dùng serotonin (yếu tố làm giảm các triệu chứng trầm cảm). 

Một số thực phẩm giàu L-tryptophan, tính trong 100g thực phẩm thì trứng khô có1g, tảo khô có 0,93g, thịt bò, thịt lợn có 0,25g, thịt cá hồi có 0,22g. Dùng L-tryptophan không hiệu quả nhanh như dùng SSRI và đòi hỏi dùng một lượng lớn. 

Vitamin B6 

Vitamin B6 có tác động trên tiền đình, được chứng minh là làm giảm một số triệu chứng của rối loạn tiền kinh nguyệt nặng. 

DS.Bùi Văn Uy