Mắc đái tháo đường thai kỳ, thai phụ được bác sĩ chỉ định nhập viện, nhưng chị không tuân thủ. Khoảng 10 tuần sau chị trở lại bệnh viện thì thai nhi bị chết lưu. Bác sĩ cảnh báo, đái tháo đường thai kỳ là bệnh lý nội khoa thường gặp song rất nguy hiểm. 

Thai phụ mất con vì chủ quan 

Tiền căn gia đình có mẹ bị tiểu đường nên khi mang thai lần đầu chị Trịnh Thị T. (25 tuổi, quê Tiền Giang) được bác sĩ thực hiện các bước tầm soát. Khoảng tuần 24 của thai kỳ, chị đến phòng khám Sản, bệnh viện Đại học Y Dược thì được bác sĩ chỉ định xét nghiệm. 

Kết quả cho thấy đường huyết lúc đói của bệnh nhân là là bình thường, tuy nhiên chỉ số đường huyết 1 giờ sau uống đường lại tăng cao, và 2 giờ sau uống đường tăng rất cao. Sau chẩn đoán thai phụ bị đái tháo đường, bác sĩ đã cảnh báo mối nguy hiểm và đề nghị người bệnh đến ngay chuyên khoa Nội tiết để điều chỉnh lượng đường. Tuy nhiên, do chủ quan chị đã không điều trị. 

Khi thai được khoảng 35 tuần, cơ thể có những biểu hiện bất thường, thai phụ quay lại bệnh viện. Qua kết quả kiểm tra, bác sĩ phát hiện bệnh nhân bị đa ối, thai to với những diễn tiến rất nặng của đái tháo đường thai kỳ, đe dọa trực tiếp đến sinh mạng bệnh nhi. Ngay lập tức, bác sĩ nội tiết chỉ định sử dụng Insulin đường tiêm để điều chỉnh lượng đường. 

Tuy nhiên, giải pháp hỗ trợ không mang lại kết quả, người mẹ không còn cảm nhận được độ máy của thai, kết quả siêu âm cho thấy thai đã bị chết lưu. Các bác sĩ phải nhanh chóng thực hiện phẫu thuật lấy thai lưu, tránh những diễn tiến nguy hiểm đến với người mẹ. 

Cùng với trường hợp trên, một bệnh nhân khác là chị Nguyễn Anh T. (35 tuổi, ngụ tại TPHCM) mang thai lần 2, tiền sử gia đình có cha bị tiểu đường. Qua quá trình khám thai định kỳ từ tuần thứ 20 đến tuần 24 chị gặp phải tình trạng tăng cân đột ngột với trọng lượng khoảng 4kg mỗi tháng. 

Chị Anh T. bệnh được bác sĩ chỉ định xét nghiệm tầm soát thì phát hiện tình trạng đường huyết cao bất thường. Nhờ tuân thủ chỉ định điều trị và chế độ ăn uống phù hợp theo thực đơn của bác sĩ đường huyết của chị sớm trở về ngưỡng bình thường, cuộc vượt cạn của hai mẹ con diễn ra thuận lợi. 

Bệnh thường gặp nhưng nguy hiểm 

Theo BS.CKII Lê Thị Kiều Dung, Trưởng khoa Phụ sản, Bệnh viện Đại học Y Dược, hiện nay rất nhiều thai phụ mắc các bệnh lý kết hợp, trong đó đái tháo đường thai kỳ là bệnh lý nội khoa thường gặp nhất. Theo thống kê của Hiệp hội Sản phụ khoa Thế giới (FIGO, 2015) tỷ lệ mắc đái tháo đường trong thai kỳ ngày càng gia tăng, chiếm khoảng 16% trên tổng số các bà mẹ mang thai. 

Phân tích chuyên môn của BS Kiều Dung chỉ ra, đái tháo đường là hội chứng liên quan đến rối loạn chuyển hóa chất đường trong cơ thể, dẫn đến tăng lượng đường huyết. Nguyên nhân là do tuyến tụy không sản xuất hay sản xuất không đủ Insulin, hoặc do tăng các chất đề kháng với Insulin làm giảm tác dụng sinh học của Insulin lên tế bào đích. 

Hiện nay, đái tháo đường đang gia tăng nhanh chóng do lối sống ít vận động và tiêu thụ nhiều thức ăn giàu năng lượng như đường, tinh bột và chất béo. Đái tháo đường trong thai kỳ là bệnh lý nội khoa thường gặp nhất khi có thai, thường do thay đổi nội tiết của cơ thể mẹ trong thai kỳ đưa đến tăng đề kháng với Insulin làm cơ thể không thể điều chỉnh được lượng đường trong máu. 

Bệnh có thể gây nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Đối với thai phụ bệnh sẽ gây ra tình trạng tăng cân quá mức (trên 2kg mỗi tháng); gây béo phì; nguy cơ găp tình trạng đa ối với tỷ lệ từ 27 đến 30%, lượng ối quá nhiều làm tử cung to nhanh có thể gây rối loạn tuần hoàn và hô hấp cho mẹ. 

Đái tháo đường gia tăng nguy cơ sảy thai, sinh non; tăng nguy cơ cao huyết áp, tiền sản giật, sản giật gấp 4 lần; Nhiễm trùng trên thai phụ đái tháo đường dễ xảy ra và thường nặng nề hơn, nhất là viêm thận, bể thận; khi vượt cạn, quá trình chuyển dạ kéo dài, sinh khó, tăng nguy cơ sang chấn và băng huyết sau sinh; tỷ lệ sản phụ đái tháo đường mổ lấy thai cao hơn và những nguy cơ do phẫu thuật cũng tăng, quá trình hậu phẫu có thể khiến lượng đường trong máu nặng có thể đưa đến hôn mê. 

Bệnh lý đái tháo đường trong thai kỳ trở nên nguy hiểm hơn với thai nhi, gia tăng tỉ lệ dị tật thai nếu mẹ bị đái tháo đường từ trước khi có thai nhưng không được điều trị đúng cách. Thai nhi dễ bị rối loạn tăng trưởng (hoặc quá to, hoặc quá nhỏ). Thai to gây sinh khó và sang chấn lúc sinh như trật khớp vai, gãy xương đòn, liệt đám rối thần kinh cánh tay. Thai nhi có thể bị chết lưu đột ngột do đường huyết tăng quá cao. Tỷ lệ tử vong chu sinh tăng gấp 2 đến 5 lần so với bình thường. 

Trẻ sơ sinh dễ bị suy hô hấp do phổi chậm trưởng thành khi có tình trạng tăng đề kháng với Insulin; trẻ cũng dễ bị hạ đường huyết, hạ calci, vàng da nặng và có thể hôn mê. Khi lớn trẻ dễ bị béo phì, đái tháo đường, cao huyết áp. Để tránh nguy hiểm xảy đến với mẹ và bé, bác sĩ khuyến cáo việc tầm soát đái tháo đường là đặc biệt quan trọng. 

Tất cả phụ nữ có thai từ tuần 24 đến tuần 28 đều nên thực hiện xét nghiệm tầm soát. Nếu thai phụ có yếu tố nguy cơ cần thực hiện xét nghiệm tầm soát ở lần khám thai đầu tiên. Nếu kết quả xét nghiệm bình thường, vẫn phải thực hiện lại xét nghiệm vào tuần thứ 24 đến tuần thứ 28 của thai kỳ. 

Khi có thai, người mẹ nên ăn đủ chất, không nên ăn nhiều. Các loại thực phẩm như thịt, cá, trứng, sữa, rau quả tươi v.v… sẽ cung cấp đủ chất dinh dưỡng. Thai phụ cần hạn chế ăn nhiều đường, tinh bột, chất béo, đặc biệt là không nên uống nhiều nước mía có nguy cơ làm tăng chỉ số đường huyết trong thai kỳ.

Xem tiếp…

Uống cà phê mỗi ngày bao nhiêu là vừa, vệ sinh âm đạo bằng cách thụt rửa có an toàn không, nuôi mèo, nhuộm tóc, chụp X-quang khi khám răng có ảnh hưởng sức khỏe... Khi mang thai, bà bầu thường có nhiều băn khoăn lo lắng, trong đó 10 câu hỏi thường gặp nhất như sau: 

1. Thích uống cà phê nhưng sợ ảnh hưởng đến thai, nên uống bao nhiêu mỗi ngày thì được? 

Nhiều thai phụ không dám uống cà phê vì sợ cà phê liên quan đến sảy thai, sinh non, trẻ nhẹ cân. Nếu không thích cà phê, việc kiêng khem khá dễ dàng. Song đó là thói quen và vốn yêu thích thức uống mê hoặc này, thai phụ sẽ khó lòng cưỡng lại. Thực tế những nghiên cứu về lượng cà phê tiêu thụ mỗi ngày và ảnh hưởng lên thai kỳ còn nhiều kết quả trái ngược. 

Một vài nghiên cứu kết luận dùng lượng caffein hơn 200 mg mỗi ngày (tương đương cốc cà phê 350 ml) sẽ tăng nguy cơ sảy thai lên gấp đôi. Một số nghiên cứu lại cho rằng cà phê vô can trong chuyện sảy thai. Chính vì kết quả nghiên cứu còn mâu thuẫn nên không thể khuyến cáo mỗi ngày uống bao nhiêu cà phê là tốt nhất. 

Lời khuyên là bạn nên hạn chế tối thiểu vì một vài nguyên do sau: 

- Cà phê làm bạn khó ngủ. Có thai đã mệt rồi, mất ngủ nữa thì càng bi kịch hơn. 

- Cà phê làm hồi hộp, đau đầu nhẹ, buồn nôn. 

- Caffeine có tính lợi niệu, tức đi tiểu nhiều hơn. Nôn ói, đi tiểu nhiều do bàng quang bị kích thích, giờ thêm cà phê làm đi tiểu nhiều hơn sẽ bất lợi với bà bầu. Cũng cần hạn chế trà, nước ngọt có ga, chocolate, nước tăng lực… 

2. Vệ sinh âm đạo bằng cách thụt rửa âm đạo khi mang thai có an toàn? 

Có thai hay không cũng không nên vệ sinh bằng cách thụt rửa âm đạo. Dù là máu kinh, tinh dịch, hay dịch âm đạo thì tự bản thân âm đạo cũng có thể làm sạch, can thiệp nhiều khi gây hại thêm. 

3. Tắm hơi (sauna) hay tắm bồn nước nóng có an toàn khi mang thai không? 

Mối lo ngại khi tắm hơi là tăng thân nhiệt trung tâm ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi. Hiệp hội sản phụ Mỹ khuyến cáo mỗi lần tắm hơi không quá 15 phút, ngâm bồn nước nóng không quá 10 phút. Thai phụ không nên lặn trong nước, không ngâm mình quá vai để hạn chế vùng tiếp xúc với nhiệt độ cao. 

4. Khi có thai, đi massage được không? 

Massage giúp thư giãn, giảm đau mỏi cơ, giảm căng thẳng và mệt mỏi. Chỉ cần có tư thế nằm thoải mái, không lo té ngã là được. Nên nói với người massage là mình đang có thai. Hiện nay một số nơi spa còn có nhân viên chuyên nghiệp được huấn luyện bài bản để massage cho thai phụ. Nếu có điều kiện, có thể sử dụng loại hình dịch vụ này. 

5. Nuôi mèo được không? 

Có thể bạn nghe đâu đó rằng nuôi mèo sẽ bị nhiễm toxoplamosis (một loại ký sinh trùng) từ phân mèo. Đừng lo lắng đến mức phải đem cho con vật yêu thích. Nguy cơ nhiễm bệnh chủ yếu khi mèo nhà thường bỏ đi hoang. 

Nếu mèo được nuôi quanh quẩn trong nhà, ăn thức ăn nhà làm thì nguy cơ cực kỳ thấp. Cẩn thận hơn có thể nhờ ai khác trong gia đình dọn dẹp phân mèo. Nếu phải tự làm, cần đeo găng tay bảo vệ, rửa sạch tay. Ngoài ra khi làm vườn, xới đất, trồng cây cũng nên mang găng tay. Hạn chế ăn thịt sống, thịt tái vì đây cũng có thể là nguồn lây nhiễm.

6. Khi mang thai nhuộm tóc được không? 

Thuốc nhuộm tóc có nhiều loại, nhuộm ngắn ngày, dài ngày, nhuộm vĩnh viễn... Thử nghiệm trên động vật cho thấy không gây tác hại đến thai nhi. Hơn nữa chỉ một lượng nhỏ hóa chất có thể thấm qua da đầu vào máu. Vì vậy chưa có bằng chứng cho thấy không nên nhuộm tóc trong thai kỳ. 

7. Chụp X-quang khi khám răng trong thai kỳ có an toàn không? 

An toàn. Lượng tia xạ trong chụp X-quang hàm mặt thấp, do vậy nguy cơ ảnh hưởng đến thai sẽ ít. Chỉ cần nói với bác sĩ nha khoa về tình trạng mang thai để bác sĩ lưu ý. Trong một số trường hợp cần thiết, bác sĩ sẽ che chắn bụng, vùng chậu hay cổ (vì cổ là vị trí của tuyến giáp) để bảo vệ em bé. 

8. Tôi hay bị dị ứng, có thể tự mua thuốc uống hay không? 

Một số người rất dễ bị dị ứng và gần như không thể sống thiếu thuốc chống dị ứng. Thuốc này một số loại không cần kê toa, và nhiều người uống hoài nên nghĩ rằng không sao. Thật ra thuốc nào cũng vậy, khi sử dụng nên cần tham khảo ý kiến bác sĩ hay dược sĩ.

9. Ăn sushi được không? 

Được, với điều kiện ăn loại rau củ hay thịt cá được nấu chín. Lý do bạn cần tránh cá sống, thịt tái là vì nguy cơ nhiễm khuẩn. 

10. Đau lưng khi có thai có nguy hiểm không? 

Một số trường hợp cần lưu ý khi đột nhiên đau lưng tăng dần. Đôi khi bạn thấy đau từng cơn trong hay sau cơn gò, nguyên nhân do đầu thai chèn ép. Vì vậy hãy thông báo bác sĩ khám thai nếu có dấu hiệu bất thường. Ngoài ra cần hạn chế ưỡn người, đứng hay ngồi quá lâu để hạn chế đau lưng khi có thai. 

Bác sĩ Lê Tiểu My 

Bệnh viện Đa Khoa Mỹ Đức

Xem tiếp…

Tiền sản giật là nguyên nhân của nhiều tai biến sản khoa như đẻ non, thai chết lưu, nhau bong non… có thể đe dọa tính mạng cả mẹ và con. 

Các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản TP Cần Thơ giải thích tiền sản giật là một chứng bệnh nghiêm trọng trong thời kỳ thai nghén, thường gặp nhất ở ba tháng cuối thai kỳ. Đây là nguyên nhân của nhiều tai biến sản khoa nguy hiểm như đẻ non, thai chết lưu, nhau bong non, HELLP (hội chứng thiếu máu tán huyết, tăng men gan, giảm tiểu cầu) đe dọa tính mạng cả thai phụ và thai nhi. 

Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Hữu Dự, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản TP Cần Thơ, HELLP là viết tắt tên của ba dấu hiệu ở thai phụ bao gồm: Thiếu máu tán huyết (Hemolytic anemia), tăng men gan (Elevated Liver enzymes) và giảm tiểu cầu (Low Platelet count). Hội chứng này xảy ra với tần suất khoảng 0,5 đến 0,9% trên tổng số phụ nữ mang thai, chiếm từ 10 đến 20% các trường hợp tiền sản giật. 

Đây là một biến chứng sản khoa được xem là biến thể của tiền sản giật. Cả hai bệnh lý này thường xảy ra trong giai đoạn cuối của thai kỳ hoặc sau sinh. 

Bác sĩ Dự cho biết để đề phòng những tai biến nguy hiểm như trên, tất cả thai phụ đến khám tại bệnh viện đều được các bác sĩ theo dõi tiền sản giật bằng cách kiểm tra huyết áp và làm xét nghiệm protein trong nước tiểu. Đặc biệt, các xét nghiệm máu hiện đại cho phép phát hiện sớm nguy cơ tiền sản giật ở 20 tuần tuổi thai. 

Kết quả các chỉ số này sẽ giúp dự đoán nguy cơ gây tiền sản giật, từ đó các bác sĩ kịp thời đưa ra các phương hướng theo dõi và điều trị thích hợp trong thai kỳ nhằm làm giảm gánh nặng cho người bệnh. 

Từ đầu năm đến nay, Bệnh viện Phụ Sản thành phố Cần Thơ đã tiếp nhận, phát hiện sớm và cấp cứu kịp thời nhiều ca tiền sản giật nặng. Trong đó có thai phụ 32 tuổi mang thai 38 tuần được chuyển viện từ một bệnh viện ở Bạc Liêu đến với các triệu chứng tiền sản giật nặng tiến triển sang hội chứng HELLP kèm rối loạn đông máu. 

Ê kíp hội chẩn và quyết định phẫu thuật ngay. Suốt thời gian mổ, bệnh nhân được gây mê và truyền 4 đơn vị tiểu cầu. Ca điều trị thành công tốt đẹp, sản phụ hạ sinh được một bé trai 2,6 kg. Hiện sức khỏe của mẹ và bé đã ổn định. 

Một trường hợp khác là nữ bệnh nhân sinh năm 1978 sống tại Quận Bình Thủy, TP Cần Thơ. Chị này nhập viện vào ngày 4/8 trong tình trạng co giật, mắt mờ, phù, huyết áp cao, mạch nhanh trên thai 35 tuần. Các bác sĩ lập tức xử trí để bệnh nhân an thần, sau đó mổ lấy thai. Sản phụ đã sinh được con trai nặng 2 kg. Hiện hai mẹ con đều khỏe, bé đang được theo dõi thêm tại khoa Sơ sinh. 

Qua các trường hợp này, bác sĩ khuyên phụ nữ mang thai nên cẩn trọng đề phòng tiền sản giật, đặc biệt là bà bầu có tiền sử bị cao huyết áp, chỉ số BMI cao, mang thai lần đầu, mang thai khi đã lớn tuổi. Tốt nhất nên thăm khám thai hợp lý suốt thai kỳ, trong đó đo huyết áp là bước cơ bản và bắt buộc trong quá trình khám thai, nhờ vậy có thể phát hiện sớm bệnh lý về huyết áp và đề phòng các tai biến sản khoa.

Xem tiếp…

Tắm nước ấm, chườm khăn nóng hoặc sử dụng các tia nước ấm của vòi hoa sen xịt vào những vùng bị đau sẽ giúp giảm bớt cơn đau lưng trong thời gian mang thai. 

Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Trần Thị Minh Nguyệt, hầu hết phụ nữ mang thai thời kỳ đầu đều bị đau lưng, tùy cơ địa mà mức độ đau khác nhau. Bà bầu không nên xem đây là chuyện hiển nhiên và cố gắng chịu đựng. Đau thắt lưng hông có thể ảnh hưởng đến tâm trạng cũng như sinh hoạt và công việc hằng ngày. 

Đau lưng khi mang thai do nhiều nguyên nhân: 

- Các loại hormone trong thai kỳ, như relaxin giúp khung chậu giãn nở để chuẩn bị cho bé ra đời sẽ ảnh hưởng đến các khớp và dây chằng của cơ thể. Vùng chậu, cả cơ và dây chằng vùng lưng dưới lúc này thường không đủ mạnh để hỗ trợ nên bạn bị đau. 

- Phần cột sống bị đau nhức nhất, đặc biệt là vùng trên xương cùng, nơi bà bầu thường chống tay khi di chuyển. Nếu trước khi có thai bạn đã bị đau vùng này thì khi mang thai sẽ đau nặng hơn. 

- Tư thế sai, không phù hợp, đứng hoặc cúi xuống quá lâu cũng là nguyên nhân gây ra cơn đau hoặc làm tình trạng nặng thêm. 

- Mang thai làm tăng nguy cơ đau lưng dưới vì có sự thay đổi trọng tâm cơ thể. Để tránh cảm giác bị ngã chúi về trước, các bà bầu có xu hướng ngửa nhẹ ra sau, dẫn đến đau hông lưng. 

- Đau thắt lưng hông trong lúc mang thai ngày càng nhiều hơn khi thai nhi lớn dần cũng như hormone của bà bầu tăng. 

Cách khắc phục đau lưng khi mang thai 

Khi thai nhi dần phát triển, trọng tâm của cơ thể bà bầu dồn về phía trước nên thai phụ thường ưỡn ngực về phía sau để cơ thể không bị chồm trước quá nhiều. Điều này có thể làm phần cơ ở vùng phía dưới lưng bị kéo căng gây đau. Do vậy, bà bầu cần chỉnh sửa tư thế đúng bằng cách hạ mông xuống, kéo thẳng hai vai về phía sau và đứng thẳng, vươn người lên cao. 

Massage vùng lưng dưới cũng làm dịu cảm giác đau và mỏi. Bà bầu có thể ngồi áp mặt vào lưng ghế hoặc nằm nghiêng và nhờ người thân massage các cơ chạy dọc hai bên cột sống hoặc tập trung vào vùng lưng dưới. Tắm nước ấm, chườm khăn nóng hay sử dụng các tia nước ấm của vòi hoa sen xịt vào những vùng bị đau giúp giảm bớt cơn đau. 

Để hỗ trợ nâng đỡ bụng bầu, có thể sử dụng đai đeo bụng loại chuyên dùng cho phụ nữ mang thai. Nếu phải ngồi làm việc với máy tính, nên đảm bảo ghế ngồi êm và phân bố trọng lượng của bạn đều khắp mông. 

Không nên mang giày cao gót vì chúng làm ảnh hưởng dáng đi lẫn khiến bạn có xu hướng nghiêng người ra trước nhiều hơn tư thế bình thường. Tốt nhất là mang giày thấp và có hỗ trợ vòm chân. Khi ngủ nên nằm nghiêng, tốt nhất nghiêng sang trái, không được nằm ngửa khi ngủ. Có thể đặt thêm gối ở giữa hai đầu gối và vùng xung quanh bụng hoặc sử dụng gối ôm dài. 

Biện pháp này giúp bạn giảm cơn đau lưng khá hiệu quả. Bạn cũng nên kiểm tra xem tấm nệm đang nằm có hỗ trợ tư thế ngủ không. Nếu nệm lún và không thể giữ cột sống bạn thẳng thớm thì nên đổi tấm nệm khác. Hoặc bạn có thể đặt dưới nệm tấm gỗ phẳng để hỗ trợ. 

Khi ngồi nên ở tư thế thật vững sao cho hai chân có thể nâng lên nhẹ nhàng. Chọn ghế ngồi có phần tựa và đặt thêm chiếc gối nhỏ phía sau lưng. Chú ý thay đổi tư thế, vị trí thường xuyên, tránh đứng quá lâu. Nếu phải đứng, hãy lần lượt trụ trên một chân để chân còn lại nghỉ ngơi và đổi chân trụ thường xuyên. 

Những bài tập trên sàn dành cho vùng xương chậu và vùng bụng dưới giúp hạn chế các cơn đau lưng khi mang thai. Để việc luyện tập được an toàn và dễ dàng, bà bầu cần tham khảo sự tư vấn và làm theo hướng dẫn của bác sĩ sản khoa. Chú ý thư giãn các cơ thật chậm sau khi kết thúc luyện tập. 

Bà bầu cần rèn luyện chế độ sinh hoạt cân bằng giữa ăn uống, lao động và nghỉ ngơi, tránh để cơ thể mệt mỏi hay quá sức, đồng thời bổ sung canxi theo hướng dẫn của bác sĩ thì những triệu chứng đau sẽ giảm.

Xem tiếp…

Khi mang thai, hoóc môn trong cơ thể người phụ nữ có sự xáo trộn, đó chính là nguyên nhân mẹ bầu dễ bị mắc các bệnh viêm nhiễm, trong đó có viêm răng lợi. 

Viêm răng lợi thường xảy ra ở thời kỳ đầu mang thai. Nguyên nhân chủ yếu là do khi có thai, hai nội tiết tố là estrogen và prosestin tăng nhiều khiến mao mạch ở răng lợi phình to ra, gấp khúc, tính đàn hồi giảm yếu dẫn đến huyết dịch ứ trệ và tính thẩm thấu của thành mao mạch tăng thêm khiến lợi dễ bị viêm và chảy máu. Nếu không chú ý giữ vệ sinh răng miệng đúng cách cũng khiến tình trạng viêm răng lợi thêm trầm trọng. 

Viêm răng lợi có thể ngày một nặng thêm cùng với sự tiến triển của thai kỳ. Sau khi sinh, mức estrogen và prosestin hạ thấp, tình trạng viêm và chảy máu răng sẽ giảm hoặc không xuất hiện nữa. Để phòng ngừa, thai phụ cần chú ý giữ vệ sinh răng miệng thường xuyên, đánh răng ít nhất 2 lần/ngày. Nên chọn loại bàn chải mềm, đánh răng theo chiều từ chân răng dọc theo kẽ răng, chải nhẹ nhàng để không làm tổn thương lợi. 

Sử dụng thêm chỉ tơ nha khoa để lấy đi thức ăn thừa còn giắt trong kẽ răng mà bàn chải không làm sạch được. Súc miệng bằng nước muối sinh lý sau khi đánh răng. Ăn uống đủ chất dinh dưỡng, nếu lợi dễ bị chảy máu cần chú ý chọn thức ăn mềm hoặc nấu nhừ để ít phải nhai nhiều tránh tổn thương răng lợi và dễ tiêu hóa. 

Ăn nhiều rau xanh và trái cây tươi để tăng cường vitamin C cho cơ thể. Nếu bị viêm lợi thường xuyên chảy máu hoặc có vết trợt loét cần đến bác sĩ chuyên khoa răng để khám và điều trị phù hợp. 

BS. Nguyễn Thị Hoa

Xem tiếp…

Dứa tốt cho sức khỏe nhưng nhiều người vẫn truyền tai nhau rằng, khi mang thai, không nên ăn dứa bởi dứa nóng sẽ gây xảy thai. Vậy sự thật là như thế nào? 

Dứa có làm kích thích chuyển dạ không? 

Dứa có chứa bromelain. Viên uống có chứa bromelain không được khuyến nghị dùng khi đang mang thai bởi nó có thể phá vỡ protein trong cơ thể và dẫn đến chảy máu bất thường. Tuy nhiên, lượng bromelain trong một quả dứa không ảnh hưởng đến thai kỳ của bạn. 

Trên thực tế, để tạo ra ảnh hưởng đến thai kỳ, bạn phải ăn từ 7-10 trái dứa cùng một lúc, và điều này hầu như không thể xảy ra. Do vậy, bạn lưu ý nhé: Ăn dứa với mức độ vừa phải, như một trái cây sẽ không có tác động tiêu cực lên thai kỳ của bạn. 

Dứa có thể trở thành một phần của bữa ăn trong thai kỳ không? 

Bữa ăn lý tưởng trong thai kỳ sẽ được tạo nên từ các loại thực phẩm trong tháp dinh dưỡng. Cùng với việc uống nhiều nước, bạn nên cố gắng ăn đủ nhiều loại thực phẩm giàu dinh dưỡng và khỏe mạnh để có được sức khỏe tốt nhất. 

Thực phẩm thuộc các nhóm sau đây sẽ giúp em bé của bạn có thêm vitamin và chất khoáng để tăng trưởng và phát triển khỏe mạnh: 

- Ngũ cốc 

- Trái cây và rau xanh 

- Protein (thịt, thịt gia cầm, cá, trứng, các loại đậu) 

- Các chế phẩm từ sữa 

- Các yếu tố tuổi tác, chiều cao, cân nặng và các yếu tố dinh dưỡng khác sẽ quyết định lượng thức ăn bạn nên ăn là bao nhiêu. 

Ví dụ, với một người phụ nữ 25 tuổi, nặng khoảng 63kg, cao khoảng 1.63m thì nên ăn khoảng 250 gam trái cây và rau quả một ngày trong 3 tháng đầu tiên của thai kỳ. Trong 3 tháng giữa và 3 tháng cuối, lượng trái cây và rau quả khuyến nghị tăng lên khoảng 275gam. Một phụ nữ cao khoảng 1.75m có thể sẽ phải cần đến khoảng 300g rau quả một ngày. 

Vậy bạn nên ăn những gì? 

Phụ thuộc vào từng mùa, có rất nhiều loại trái cây và rau quả bạn có thể ăn. Các lựa chọn tốt nhất bao gồm: táo, cam, đậu xanh, mơ, xoài, dứa, khoai lang, rau cải, bí đỏ... Nếu bạn không có sẵn rau quả tươi, bạn có thể sử dụng rau quả đông lạnh, đóng hộp hoặc rau quả sấy khô để thay thế.

Đưa dứa vào bữa ăn của như thế nào? 

Mỗi trái dứa chứa hơn 100% lượng vitamin khuyến nghị bạn cần trong ngày. Dứa cũng là nguồn cung cấp rất tốt các chất sau: 

- Folate 

- Sắt 

- Magie 

- Mangan 

- Đồng 

- Vitamin B6 

Đây là những loại dinh dưỡng rất cần thiết cho sự phát triển của em bé nói riêng và rất tốt cho sức khỏe của bạn nói chung. 

Nếu bạn muốn bổ sung thêm dứa vào bữa ăn trong thai kỳ của bạn nhưng không biết nên bắt đầu từ đâu, bạn có thể thêm dứa bằng rất nhiều cách: 

Cắt các miếng dứa tươi và thêm vào món sữa chua để ăn sáng 

Chế biến dứa thành sinh tố 

Làm salad với dứa 

Làm kem dứa 

Kết hợp dứa với các món xào hoặc dùng để làm bánh pizza 

Nguy cơ của việc ăn dứa trong khi mang thai 

Ăn dứa có thể không nguy hiểm hoặc không làm bạn sinh non, nhưng nếu ăn một lượng dứa rất lớn (khoảng 7 - 10 quả cùng một lúc) có thể sẽ đem lại cho bạn ảnh hưởng không mong muốn như đã trao đổi ở trên. Nên thận trọng nếu dạ dày của bạn nhạy cảm. Axit trong dứa có thể làm bạn bị ợ nóng hoặc trào ngược axit. Tốt nhất, bạn nên ăn dứa với lượng vừa phải thôi nhé. 

Trong 3 tháng đầu của thai kỳ, nếu bạn bị nghén nhiều như nôn hoặc ợ nóng, hãy rất hạn chế loại quả này. Nếu bạn không thường xuyên ăn dứa nhưng lại xuất hiện các triệu chứng dị ứng sau khi ăn dứa, bạn nên hỏi bác sỹ hoặc đi khám ngay. 

Các triệu chứng dị ứng bao gồm: 

Ngứa hoặc sưng phù miệng 

Phản ứng dị ứng trên da 

Khó thở như kiểu hen suyễn 

Ngạt mũi, chảy nước mũi. 

Các phản ứng này thường sẽ xuất hiện sau khi ăn dứa vài phút đến vài giờ. Bạn sẽ dễ bị dị ứng với dứa hơn nếu bạn cũng dị ứng với phấn hoa hoặc cao su. 

Bạn cần nhớ điều gì? 

Ăn dứa trong khi mang thai không gây sảy thai hoặc sinh sớm. Bạn có thể thưởng thức dứa tươi với một lượng vừa phải. Nếu bạn lo lắng về việc ăn dứa, hãy trao đổi với bác sỹ về mối lo ngại của bạn để được tư vấn kịp thời về dứa cũng như các loại thực phẩm, hoa quả khác có thể giúp bạn đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng và an toàn cho thai nhi cũng như chính bạn. 

ThS.BS. Trần Thu Nguyệt - Viện Y học Ứng Dụng Việt Nam

Xem tiếp…

Thuật ngữ “làm răng” ở đây rất rộng, có thể bao gồm rất nhiều điều trị chuyên khoa răng hàm mặt: từ đơn giản như lấy vôi răng, trám răng, đến phức tạp như chữa tủy răng, nhổ răng hay phải thực hiện phẫu thuật. Vì vậy, cần phải phân biệt trong trường hợp nào thì “được làm”, trường hợp nào thì “không” 

Vì sao bà bầu phải làm răng? 

Công tác thăm khám định kỳ, điều trị dự phòng răng miệng ở tất cả mọi người mang ý nghĩa rất quan trọng, đặc biệt là đối với người phụ nữ mang bầu. Bởi vì, ở phụ nữ, trong giai đoạn này, các hormone Progesterone và Estrogen tăng lên, đẩy mạnh tuần hoàn và đưa nhiều máu tới lợi. Do đó, lợi sẽ bị sưng lên và dễ phản ứng với vi khuẩn, làm tăng mảng bám. 

Trên thực tế, những phụ nữ mang bầu có nguy cơ cao mắc các bệnh về răng miệng do lượng can xi trong cơ thể thay đổi liên tục. Đối với những phụ nữ hoàn toàn khỏe mạnh, sự thay đổi này rất khó nhận thấy, còn đối với những phụ nữ sức khỏe yếu thì khi mang bầu lượng canxi trong cơ thể người mẹ sẽ giảm đi rất nhiều. 

Thai nhi ở 24 - 25 tuần tuổi là thời điểm hệ xương đang hình thành mạnh mẽ. Lượng canxi cần thiết để hình thành xương của trẻ được lấy từ cơ thể của mẹ. Trong máu của người mẹ khi ấy không đủ canxi và cơ thể đòi hỏi phải cung ứng thêm lượng canxi. Và 'sự hy sinh đầu tiên' cho quá trình này là các mô xương ở hàm trên và hàm dưới. 

Hơn nữa, khi mang bầu, tuyến nước bọt trong cơ thể người mẹ có sự thay đổi. Trong nước bọt chứa những chất làm chắc men răng, ngăn chặn sự xuất hiện của bệnh sâu răng. Trong thời gian mang bầu, lượng nước bọt tiết ra giảm và hậu quả là dễ bị sâu răng. Trong suốt thai kỳ, người mẹ nhiễm khuẩn ở bất cứ bộ phận nào thuộc cơ thể cũng gây những rủi ro tiềm ẩn cho cả bà mẹ và thai nhi. 

Phụ nữ mang thai nếu không được điều trị dứt điểm bệnh về răng lợi thì có nguy cơ đẻ non trước 35 tuần cao gấp 3 lần so với bình thường, đó là kết quả ghiên cứu của Hiệp hội nghiên cứu về răng miệng của Mỹ tiến hành với 160 phụ nữ mang thai từ 6 đến 20 tuần. 

Chỉ định và chống chỉ định điều trị cho bà bầu 

Với sự tiến bộ của kỹ thuật điều trị nha khoa, hầu hết những bệnh về răng miệng mà bà bầu gặp phải ở giai đoạn thai kỳ đều có thể điều trị được. Sau đây là những điều trị nên và không nên làm đối với bà bầu: 

- Lấy cao răng, vôi răng: Đây không phải là điều trị thực sự mà giống một lần điều trị phòng ngừa và khám tổng quát cho sức khỏe răng miệng. Lấy vôi răng đặc biệt có vai trò rất quan trọng đối với bà bầu. 

Chúng tôi thường khuyên các bà bầu nên đi lấy cao răng. Bởi vì, như đã phân tích ở trên, đây là thời kỳ có nhiều biến động về nội tiết tố của cơ thể gây ảnh hưởng không tốt cho sức khỏe răng miệng, là thời kỳ để vôi răng mảng bám hình thành nhiều hơn. Trong quá trình lấy cao răng, những răng sâu hoặc có nguy cơ sâu cũng được phát hiện sớm và được điều trị kịp thời. 

- Trám, hàn răng sâu: Khi răng bị sâu (ở mức độ vừa phải, chưa gây đau nhức), bà bầu hoàn toàn có thể thực hiện việc điều trị trám, hàn này mà không phải lo lắng bất kỳ điều gì (có thể ảnh hưởng đến thai nhi) 

- Chữa tủy: Khi răng bị đau nhức mà còn bảo tồn được thì bà bầu cũng hoàn toàn có thể điều trị chữa tủy răng. Tuy nhiên, ở việc điều trị này, cần phải áp dụng một vài thủ thuật nhất định để tránhđưa hóa chất vào cơ thể trong quá trình điều trị. 

- Nhổ răng: Nhổ răng lẽ đương nhiên là phải chích thuốc tê. Mà chích thuốc tê thì có nghĩa là hóa chất sẽ được đưa vào cơ thể. Hầu hết bác sĩ Sản khoa sẽ không khuyến khích hoặc có chỉ định cấm việc này trong thời gian mang bầu của người phụ nữ . Tuy nhiên, tùy vào từng giai đoạn của thai kỳ (ví dụ như ở ba tháng giữa), và có sự đồng ý của bác sĩ Sản khoa, việc nhổ răng cho thai phụ vẫn có thể được thực hiện. 

Lẽ đương nhiên là nha sĩ sẽ phải cân nhắc loại thuốc tê sử dụng, hàm lượng và số lượng được phép sử dụng, cũng như trong việc kê toa thuốc sau đó. Cân nhắc lợi ích của việc nhổ răng (giảm đau, tránh nhiễm trùng do răng hư gây ra) so với việc cố tình giữ lại răng hư gây đau đớn cho thai phụ hoặc có nguy cơ gây nhiễm trùng là điều cần thiết. 

- Chụp Xray: Không nên thực hiện ở bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ. Mặc dù tia X sử dụng trong nha khoa có mật độ rất thấp nhưng cũng không nên sử dụng. Bởi vì trên điều trị thức tế, nha sĩ có vẫn có thể điều trị mà không cần đến sự hỗ trợ của tia X. 

- Những phẫu thuật, tiểu phẫu cũng không nên thực hiện trong giai đoạn này. Chỉ thực hiện phẫu thuật khi gặp trường hợp phải cấp cứu. Và trong trường hợp này, phải có sự phối hợp của bác sĩ Sản khoa. Điều trị nha khoa, kể cả những điều trị đơn giản như lấy cao răng, là một trong những điều trị mà hầu hết mọi người đều “e ngại”. 

Vì… sợ đủ thứ. Từ tiếng máy móc hoạt động trong phòng khám đến sợ đau. Bà bầu lại càng gặp khó khăn hơn khi đi điều trị nha khoa. Bởi vì, ở giai đoạn này, miệng của thai phụ rất nhạy cảm, sẽ dễ phản ứng hơn khi nha sĩ đưa dụng cụ vào làm việc. 

Bụng lớn mà phải nằm lâu trên ghế điều trị cũng làm cho bà bầu tương đối khó chịu… Tuy nhiên, chúng tôi luôn khuyên thai phụ nên cố gắng thực hiện điều trị nha khoa, ít nhất là lấy cao răng trong giai đoạn này và trám hàn phòng ngừa những răng sâu và có nguy cơ bị sâu, để đảm bảo có một thai kỳ với sức khỏe răng miệng tốt nhất. 

Ths. Bs Nguyễn Bá Lân

Xem tiếp…

Mùa hè oi bức rất dễ lâm vào tình trạng ngủ không đẫy giấc, ăn không ngon, trong khi đối với phụ nữ mang thai thì ăn ngon ngủ yên là điều cực kỳ quan trọng. Vì vậy, vào mùa hè phụ nữ mang thai cần chú ý mấy vấn đề dưới đây. 

Kiêng ăn ngủ thất thường: Vì mùa hè nóng bức, mọi người thường ăn ngủ thất thường, thời gian nghỉ ngơi không theo quy luật, điều đó không có lợi cho cả mẹ và thai nhi. Trong thời kỳ này, phụ nữ mang thai cần thực hiện “đêm ngủ sáng dậy sớm, ban ngày hoạt động”. 

Buổi trưa cần có thời gian nghỉ ngơi thích hợp để xua đuổi mệt nhọc, bù đắp giấc ngủ không ngon trong đêm. Nhưng không nên ham ngủ quá dài để tránh tinh thần uể oải, nằm nhiều tổn thương nguyên khí không có lợi cho cả mẹ và thai nhi. Để thích ứng với khí hậu mùa hè, phụ nữ mang thai có thể tham gia một số hoạt động rèn luyện thân thể, tăng cường thể lực để thích ứng với sự thay đổi thời tiết, đảm bảo cho thai nhi phát triể khỏe mạnh.

Tránh buồn phiền, nôn nóng hay nổi cáu: Mùa hè nóng bức, lại cộng thêm một số thay đổi về sinh lý khi mang thai làm cho một số phụ nữ mang thai buồn phiền không yên, biểu hiện này không có lợi cho sức khỏe của cơ thể. Y học từ xa xưa đến nay rất coi trọng ảnh hưởng của tinh thần, ý chí đối với sức khỏe và bệnh tật. 

Vì vậy có câu nói rằng: “Tháng mùa hè lòng cần thanh thản, lòng dạ phải để nguội bớt, không để đã nóng lại làm nóng thêm, hơi một tý là nổi cáu”. Trong mùa hè nếu như phụ nữ mang thai nôn nóng, bực bội cũng sẽ làm thai nhi bị náo động, không có lợi cho sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. 

Tránh ham hóng mát mà nằm ngồi ở nơi không an toàn: Trong mùa hè, do thời tiết nóng bức, mọi người thường tìm nơi lộng gió để hóng mát, hoặc dùng quạt mạnh thẳng vào người suốt đêm. Y học cho rằng, phụ nữ khi mang thai, phần lớn khí huyết suy nhược, dễ bị nhiễm gió độc, từ đó sinh ra bệnh tật. 

Vì thế, khi hóng mát cần chú ý: không được ham mát quá, không nên bật quạt mạnh và xối thẳng vào người, không nằm ngồi ngoài trời lâu quá, đêm hè khi ngủ vẫn nên để sẵn một chăn mỏng để đắp nếu thấy lạnh. 

Tránh phơi người dưới ánh nắng gay gắt: Một số chị em khi mang thai do điều kiện lao động phải ở dưới nắng thời gian dài, cần hết sức chú ý để phòng tránh cảm nắng, say nắng nóng sẽ rất nguy hiểm đến thai nhi. Vì vậy, khi ra ngoài trời phụ nữ mang thai phải đội nón mũ hoặc che ô, mặc áo chống nắng... 

Tuyệt đối không để nắng gắt chiếu trực tiếp vào người trong thời gian dài. Hằng ngày cần thường xuyên uống một số đồ uống thanh nhiệt, giải khát như nước đỗ đen, nước nhân trần, chè thanh nhiệt. 

Ăn uống đủ dinh dưỡng: Mùa hè oi bức mọi người thường cảm giác chán ăn, ăn không ngon miệng, ăn qua loa cho xong bữa... Trong khi đó, phụ nữ mang thai, do nguyên nhân sinh lý thai nghén và nhu cầu của thai nhi nên việc ăn uống và dinh dưỡng phải hết sức chú ý, ăn uống hợp lý đủ 4 nhóm thức ăn, không được ăn uống quá đơn giản... nếu không sẽ làm cho thai bị suy dinh dưỡng bào thai. Tuy nhiên, cần ăn uống thanh đạm, đảm bảo dinh dưỡng cần thiết, giúp cho thai nhi phát triển khỏe mạnh.

Chú ý giữ vệ sinh: Do thời tiết oi bức, mọi người đều thích ngâm mình trong nước, thích bơi lội ở những bể bơi, đặc biệt là người dân sống ở vùng sông nước, vùng nông thôn thường có thói quen tắm ao, hồ... 

Nếu nguồn nước không sạch rất dễ lây truyền bệnh, đặc biệt là các bệnh lây qua âm đạo, như vậy sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và thai nhi. Vì vậy, phụ nữ mang thai không nên tắm ngâm mình mà nên dùng gáo để dội hoặc tắm bằng vòi sen. 

Phòng chứng tăng huyết áp: Đối với thai phụ, bệnh tăng huyết áp ở phụ nữ mang thai còn dẫn đến bệnh tim, suy tim, cản trở chức năng cầm máu, chức năng của thận cũng bị suy giảm dẫn đến hiện tượng chảy máu não, gan tạng bị tổn thương, tiểu cầu cạn kiệt, máu không đông... Ảnh hưởng lớn nhất là việc tác động của nó lên hệ tim mạch dẫn đến hiện tượng tiền sản giật và tăng nguy cơ tử vong. 

Về phía thai nhi, bệnh tăng huyết áp ở phụ nữ mang thai sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thai nhi. Thai có thể bị chết lưu trong tử cung, bị ngạt thở và chết do thiếu máu cục bộ hoặc đẻ thiếu tháng... Do vậy, thai phụ cần tránh làm việc hoặc đi nắng kéo dài; dành thời gian nghỉ ngơi; dinh dưỡng hợp lý; ăn nhạt hơn bình thường. Trường hợp thấy phù, đau đầu, hoa mắt chóng mặt cần đi khám thai (đo huyết áp tăng, xét nghiệm nước tiểu có albumin là bị nhiễm độc thai nghén cần điều trị tích cực). 

Kiêng đi du lịch ở 3 tháng đầu và 3 tháng cuối: Trong thời kỳ mang thai, tốt nhất không nên đi du lịch hoặc đi công tác, vì trên đường đi có thể sẽ gặp nhiều nhân tố bất lợi như đi xe bị lắc, xóc là nguyên nhân dễ dẫn đến sẩy thai. 

Cảm sốt, đi ngoài mất nước là căn bệnh hay gặp và đây cũng là nguyên nhân gây sẩy thai. Vì vậy, khi có việc đi xa cần chú ý phòng cảm cúm, phòng ngộ độc thực phẩm (không nên ăn ở những quán ăn ven đường dù có hấp dẫn mấy, uống nước mang sẵn, không mua các đồ uống của những hàng dong...). Ngoài ra, tránh đến những nơi đông người, nơi đang có bệnh truyền nhiễm. 

BS. Nguyễn Kim Dung

Xem tiếp…

Sức khỏe trong thời gian mang thai phụ thuộc rất nhiều vào giai đoạn chuẩn bị trước đó. Người phụ nữ trước khi có thai 1- 2 năm nên được tư vấn trước khi có thai và việc khám trước khi có thai giúp phát hiện những nguy cơ ảnh hưởng xấu tới thai kỳ. Qua tư vấn, người phụ nữ sẽ quyết định có mang thai hay không và thời điểm có thai thích hợp. 

Cần khám sức khỏe tư vấn trước khi mang thai 

Trước khi có thai chị em cần khám sức khoẻ tổng quát và phải tiến hành các xét nghiệm cận lâm sàng nhằm xác định các yếu tố di truyền do đột biến nhiễm sắc thể hoặc đột biến đơn gen,…đặc biệt ở các cặp vợ chồng lớn tuổi hoặc quá trẻ tuổi, những người tiếp xúc với môi trường hóa chất độc hại, nhiễm chất độc da cam, sử dụng dược phẩm (các thuốc an thần, chống co giật, chống sốt rét...), mẹ bị nhiễm virus, vi khuẩn, ký sinh trùng..... 

Khám sức khỏe tổng quát còn để phát hiện các bệnh mạn tính tiềm ẩn nhằm điều trị bệnh kịp thời (bệnh tim mạch, tăng huyết áp, thiếu máu, đái tháo đường, viêm gan, viêm thận, lao, động kinh, rối loạn tâm thần, bất thường về cấu trúc hoặc chức năng cơ quan sinh dục..... ngoài ra chị em phụ nữ còn được tẩy giun, tiêm vaccin phòng bệnh lây nhiễm nguy hiểm trong thai kỳ như: uốn ván, tiêm phòng cúm, rubella cho phụ nữ trước khi có thai ít nhất 3 tháng. 

Trước khi mang thai chị em phụ nữ cần hiểu và thực hiện chế độ lao động và nghỉ ngơi hợp lý, tránh tiếp xúc với các chất độc hại. Khám phụ khoa định kỳ 6 tháng và điều trị thích hợp các bệnh phụ khoa, viêm nhiễm đường sinh sản và lây nhiễm qua đường tình dục. 

Đối với phụ nữ thiếu vi chất dinh dưỡng, ăn uống kiêng khem có nguy cơ đẻ con nhẹ cân và người mẹ sẽ không an toàn trong khi mang thai và trong khi đẻ. Vì vậy, trước khi mang thai phụ nữ cần uống bổ sung sắt và acid folic dự phòng thiếu máu. Với acid folic là một dạng folat tổng hợp có thể làm giảm nguy cơ dị tật bẩm sinh ống thần kinh của thai nhi. 

Chăm sóc sức khỏe trước khi có thai 

Trước khi mang thai chị em cần chuẩn bị về tinh thần cũng như thể chất để sinh con khoẻ mạnh. Về chế độ ăn cần đảo đảm dinh dưỡng đầy đủ cho phụ nữ trước khi có thai. Thực hiện chế độ ăn hợp lý, đa dạng, đủ 4 nhóm thực phẩm (đạm, mỡ, đường, vitamin và muối khoáng) nhằm đạt chỉ số khối cơ thể (BMI) bình thường từ 18,5 - 24 hoặc có cân nặng ít nhất là trên 40 kg. 

Uống bổ sung viên sắt và acid folic 400 mcg hàng ngày ít nhất trong 3 tháng trước khi có thai và viên đa vi chất để đề phòng chống thiếu máu do thiếu sắt và thiếu vi chất. Điều lưu ý khi chế biến món ăn cần sử dụng muối iod, bột canh iod hàng ngày để không bị bướu cổ nhất là ở vùng nông thôn, vùng miền núi. 

Trước khi có thai chị em cần tìm hiểu có kiến thức làm mẹ và chăm sóc trẻ tránh tình trạng kiêng khem hoặc không có kiến thức chăm sức sức khoẻ bản thân cũng như em bé sau này. Điều đặc biệt, chị em muốn có thai nên xác định thời gian có khả năng thụ thai cao nhất theo chu kỳ kinh nguyệt, lập đồ thị biểu diễn nhiệt độ cơ thể, chú ý đến tiết chất nhầy âm đạo. Người chồng nên mặc những quần áo rộng rãi không bị chật hoặc không bị nóng để sản xuất tinh trùng của tinh hoàn được bình thường. 

BS Nguyễn Thị Thanh

Xem tiếp…

Phụ nữ mang thai rất cần môi trường sống và làm việc hợp lý, không bị mệt mỏi, căng thẳng. Khi tâm lý và sức khoẻ bà mẹ ổn định, thai nhi mới có thể phát triển toàn diện. 

Ảnh hưởng của căng thẳng đối với phụ nữ mang thai 

Đối với phụ nữ mang thai, khả năng đáp ứng đối với những thay đổi về áp lực công việc, tình cảm, đời sống sẽ kém hơn nhiều so với người bình thường. Do đó, nguy cơ bị căng thẳng trong thai kỳ là rất lớn. Nếu bà mẹ bị căng thẳng thường ảnh hưởng đến sức khoẻ bản thân và thai nhi. 

Người mẹ thường có tâm trạng buồn phiền, mất ngủ, chán ăn, không muốn giao tiếp, tăng huyết áp... Căng thẳng có thể làm tăng nguy cơ dọa sảy thai hoặc sảy thai, sinh non, sinh con nhẹ cân. Ngay ở giai đoạn hậu sản, người phụ nữ mang thai mà hay bị căng thẳng cũng dễ bị trầm cảm sau sinh. 

Các biện pháp phòng tránh

Để phòng tránh và giảm căng thẳng, phụ nữ mang thai cần thực hiện tốt các biện pháp sau: Ăn uống điều độ, đầy đủ chất dinh dưỡng, uống đủ nước, tăng cường chất xơ. Có chế độ làm việc hợp lý, cần dành nhiều thời gian nghỉ ngơi khi cảm thấy mệt mỏi. 

Chú ý phòng ngủ yên tĩnh, thoáng khí, tránh tiếng ồn, sắp xếp đồ đạc gọn gàng, vệ sinh chăn nệm thường xuyên. Có thể uống nước ấm hoặc một cốc sữa ấm trước khi ngủ. Khám thai tại các cơ sở y tế có đầy đủ phương tiện chăm sóc tiền sản, đảm bảo thai phụ và thai nhi phát triển khỏe mạnh. 

Tập thể dục thường xuyên, nên chọn những bài tập thể dục an toàn, nhẹ nhàng trong thời gian mang thai theo sự hướng dẫn của bác sĩ để tăng cường sức khỏe, cải thiện tâm trạng mệt mỏi và căng thẳng. 

Khi bạn mang thai, những người xung quanh bạn luôn có xu hướng bao bọc, chăm sóc và bảo vệ bạn. Vì vậy, nếu gặp khó khăn hoặc cảm thấy lo lắng về một điều gì đó, thai phụ nên chia sẻ với người thân, bạn bè, chuyên gia tâm lý hay bác sĩ để tìm ra phương pháp giải quyết phù hợp. 

Nếu có vấn đề về bệnh lý, bác sĩ sẽ cân nhắc cho dùng thuốc một cách an toàn nhất để không ảnh hưởng đến thai nhi. Sự hiểu biết và tâm lý an tâm sau khi được cung cấp đầy đủ thông tin là một trong những yếu tố quan trọng giúp bà mẹ không bị căng thẳng khi phải cần điều trị một bệnh lý nào đó trong thời gian mang thai. 

BS. Thu Lan

Xem tiếp…

Theo chuyên gia khoa sản, tiến sĩ Sarah Brewer: “Quan hệ tình dục đều đặn cứ khoảng 2-3 ngày một lần sẽ giúp thụ thai nhanh và hiệu quả nhất." 

Cho dù bạn mới bắt đầu cố gắng để có con hay đã mất khá nhiều thời gian để làm việc này mà chưa thành công, hãy dành thời gian nghe những lời khuyên của chuyên gia khoa sản. Từ những gì bạn ăn, tư thế “yêu” hay chính lối sống hàng ngày đều ảnh hưởng đến khả năng thụ thai của bạn. 

Hãy nghe 9 lời khuyên dưới đây, để các cặp đôi có thể thụ thai nhanh và hiệu quả nhất: 

Quan hệ tình dục thường xuyên 

Theo chuyên gia khoa sản, tiến sĩ Sarah Brewer: “Quan hệ tinh dục đều đặn cứ khoảng 2-3 ngày một lần là lý tưởng nhất để thụ thai. “Yêu” quá liên tục hoặc để dành “tinh trùng” đều là những cách sai lầm khi bạn muốn sớm có con.” 

Tiến sĩ Sarah cũng chia sẻ thêm, nếu các cặp đôi đã mất nhiều thời gian để cố gắng thụ thai, hãy chú ý hơn đến thời gian màu mỡ nhất của người phụ nữ (thời gian trứng rụng) và “yêu” đều đặn, thường xuyên hơn sẽ có kết quả như ý muốn.

Từ bỏ thuốc lá 

“Nếu bạn không bỏ được hoàn toàn, hãy hạn chế từ từ.”, tiến sĩ Sarah nói. Ông cũng cho biết phụ nữ hút 10 điếu thuốc/ngày sẽ khó thụ thai hơn các chị em bình thường đến 3 lần. 

Chọn tư thế “yêu” 

Chuyên gia khoa sản Emma Cannon chia sẻ, để muốn nhanh thụ thai, các cặp đôi cần biết chọn tự thế “yêu” để tinh trùng dễ dàng thâm nhập vào trứng nhất và đó chính là tư thế truyền thống, người phụ nữ nằm dưới, có kê một chiếc gối mềm, sẽ giúp tinh trùng nhanh chóng gặp gỡ trứng. 

Chú ý cân nặng 

Nếu trọng lượng của bạn chưa đạt chuẩn, hãy giảm cân hoặc tăng cân trước khi có ý định thụ thai. Quá gầy hoặc quá béo đều sẽ cản trở việc thụ thai thành công và tác động tiêu cực đến hệ thống sinh sản. 

Theo các chuyên gia, cơ thể lý lưởng nhất để thụ thai là chỉ số IBM đạt từ 18-25. Cách tính chỉ số IBM như sau: 

Giảm căng thẳng 

Đừng lo lắng quá nhiều đến việc liệu tháng này bạn có thể thụ thai hay không cho dù bạn đã mất khá nhiều thời gian cho việc này. 

Theo chuyên gia Sloan Sheridan-Williams, căng thẳng chính là một trong những nguyên nhân khiến việc thụ thai trở lên khó khăn hơn. Hãy cố gắng tạo tâm lý thoải mái, đến với cuộc yêu một cách hứng khởi sẽ giúp các bạn dễ dàng “lên đỉnh” và cơ hội thụ thai cũng cao hơn. 

Loại bỏ rượu 

“Một nghiên cứu mới đây cho thấy, phụ nữ uống rượu thường xuyên sẽ mất nhiều thời gian để cố gắng thụ thai hơn phụ nữ bình thường khoảng 6 tháng.”, tiến sĩ Sarah nói.

Lập chế độ ăn uống cân bằng 

Một chế độ ăn uống cân bằng cho cả hai vợ chồng là rất cần thiết trong việc thụ thai. Các cặp đôi nên ăn uống khoa học, chọn những thực phẩm giàu chất chồng oxy hóa, omega 3, protein và axit folic… sẽ giúp hỗ trợ quá trình thụ thai. 

Bổ sung dưỡng chất cần thiết 

Nếu mẹ không thể bổ sung đủ dưỡng chất trong chế độ ăn uống hàng ngày, tiến sĩ Sarah khuyên chị em nên uống thêm thuốc bổ, đặc biệt lalf aixt folic để hộ trợ quá trình thụ thai và ngăn ngừa dị tật cho thai nhi. 

Đọc nhiều những câu chuyện thụ thai thành công 

Những câu chuyện thụ thai này sẽ giúp các cặp đôi có thêm động lực để cố gắng, đặc biệt những người đã mất nhiều thời gian cố gắng mà chưa thành công, chuyên gia Sloan chia sẻ. Ngoài ra, các cặp đôi cũng cần chú ý giữ tâm lý thoải mái, tránh căng thẳng và đừng bi qua, đó là chìa khóa giúp con yêu sớm đến với bạn. 

(Theo Motherandbaby/ Khám phá)

Xem tiếp…

Mang thai là thiên chức của người phụ nữ. Chăm sóc sức khỏe khi mang thai lại là một việc cực kỳ quan trọng để đảm bảo cho cả mẹ và con đều khỏe mạnh. Nhưng nhiều khi việc không phát hiện các dấu hiệu sớm để biết chắc chắn mình mang thai thì những người phụ nữ sẽ bỏ qua cơ hội chăm sóc thai kỳ sớm nhất có thể. 

Những dấu hiệu sau đây sẽ giúp bạn để ý hơn nhằm làm các test chẩn đoán mình có mang thai hay không.

Chậm kinh: Dấu hiệu chỉ rõ ràng nhất của mang thai là chậm kinh. Tuy nhiên, việc căng thẳng, chế độ ăn uống hoặc đi lại thường xuyên cũng có thể là thủ phạm. Vì vậy, tốt nhất nên làm các xét nghiệm để chắc chắn trước khi kết luận mình có thai. 

Buồn nôn và nôn: Đây là một trong những dấu hiệu thường gặp nhất của thai kỳ. Nó gây ra bởi sự gia tăng nồng độ hormon (khoảng 80% phụ nữ bị ốm nghén trong suốt 3 tháng đầu của thai kỳ). Đối với nhiều người, buồn nôn và nôn không chỉ xuất hiện vào buổi sáng mà có khi kéo dài cả ngày. 

Ngực sưng và mềm: Dấu hiệu đau nhức và ngứa ở vú là một trong những dấu hiệu phổ biến nhất của thời kỳ mang thai. Đầu thai kỳ, ngực sẽ to lên và thay đổi hình dạng để chuẩn bị cho việc sản xuất sữa. Vú trở nên rất mềm và nhạy cảm. Tuy nhiên, đối với những người phụ nữ đã từng uống thuốc tránh thai thì ít xuất hiện những dấu hiệu này. 

Quầng thâm: Đối với nhiều phụ nữ, hormon là nguyên nhân chính gây ra quầng thâm ở đầu vú ngày càng rộng ra và tối màu hơn. 

Giọt máu tươi (hay còn gọi là giọt máu báo): Khoảng 10 ngày sau khi thụ thai, một số phụ nữ sẽ có dấu hiệu này khi phôi làm tổ trong tử cung. Vì vậy, nếu nếu bạn thấy có dấu hiệu này trong chu kỳ của mình, có thể bạn đã có tin vui đấy.

Tiểu nhiều lần hoặc táo bón: Khi mang thai, tử cung của bạn phát triển để nuôi dưỡng phôi thai nên sẽ ép vào bàng quang dẫn đến đi tiểu thường xuyên hơn. Các áp lực trong ổ bụng và thay đổi đường ruột cũng có thể gây táo bón. Và tất nhiên là khi em bé lớn dần lên thì càng ép mạnh vào bàng quang và các cơ quan khác. 

Mệt mỏi: Nhiều phụ nữ thấy mệt mỏi sớm trong thai kỳ (có thể do mất nhiều năng lượng để nuôi dưỡng một em bé). Trong thực tế thì mệt mỏi thường xuyên là một trong những dấu hiệu đầu tiên của thai kỳ. Thường thì bạn sẽ bớt mệt hơn khi thai được 12 tuần trở ra, khi nhau thai đã được hình thành đầy đủ. 

Đói hay thèm ăn: Đây là dấu hiệu bình thường của cơ thể nhằm đảm bảo cung cấp dinh dưỡng nuôi thai phát triển. Bạn cần khoảng hơn 300 calo mỗi ngày. 

Nhạy cảm với mùi vị: Nhiều phụ nữ tăng nhạy cảm với mùi vị trong quá trình mang thai. Dấu hiệu này là một những tín hiệu sớm phổ biến nhất mà bạn có thể mang thai. Có thể dấu hiệu này nhằm giúp cho người phụ nữ phát hiện và tránh khỏi việc ăn những đồ ăn đã bị hư hoặc thực phẩm bị ô nhiễm, bảo vệ bé khỏi bất kỳ độc tố gây hại. 

Tăng nhiệt độ cơ thể: Nếu bạn theo dõi nhiệt độ cơ thể, một dấu hiệu tích cực của thời kỳ mang thai là tăng khoảng 1 độ kéo dài hơn 2 tuần sau khi rụng trứng. 

Đau đầu: Tần suất của cơn đau nửa đầu có thể tăng khi mang thai. Nhiều phụ nữ xuất hiện đau đầu trong thời gian rất sớm của thai kỳ. 

Tính nết thay đổi: Nhiều phụ nữ thay đổi tâm trạng, cảm xúc trong quá trình mang thai. Đó có thể là kết quả của việc thay đổi hormon và thay đổi thể chất của người phụ nữ. 

Ngất hoặc chóng mặt: Nhịp tim nhanh hơn để bơm máu nhiều hơn thông qua nhau thai sang nuôi thai nhi có thể làm huyết áp giảm trong thai kỳ. Kết quả là nhiều phụ nữ sẽ cảm thấy chóng mặt hoặc đầu óc quay cuồng, thậm chí ngất. 

Vị như “kim loại” trong miệng: Một số phụ nữ phàn nàn có hương vị như “kim loại” trong miệng của mình khi mang thai. Trong khi không có lời giải thích khoa học nào cho dấu hiệu này và đối với một số phụ nữ thì nó có thể kéo dài suốt thai kỳ. 

Những giấc mơ sống động: Trong quá trình mang thai, các hormon tăng lên có thể làm cho xuất hiện nhiều hơn các giấc mơ sống động trong khi ngủ. 

BS. Trần Tất Đạt

Xem tiếp…

Tôi 24 tuổi, mới kết hôn và quyết định có con ngay. Tôi bị chậm kinh đã ba ngày, dùng que thử thai thì thấy lên một vạch. Hôm rồi, tôi thấy xuất hiện một ít máu. Tôi băn khoăn không biết đó có phải là kinh nguyệt hay không. 

Đến hôm nay, lượng máu vẫn ra rất ít không nhiều như kinh nguyệt. Tôi nghe nói, trong trường hợp có thai cũng có thể xuất hiện một ít máu làm nhiều người lầm tưởng là đến ngày "đèn đỏ". Bác sĩ cho tôi hỏi, máu báo có thai và kinh nguyệt khác nhau như thế nào? Hiền Lan (Nam Định) 

Bác sĩ trả lời:

Khi trứng được thụ tinh tạo thành phôi và làm tổ trong buồng tử cung, phôi thai làm tổn thương một ít niêm mạc tử cung, gây ra hiện tượng xuất huyết. Nhiều người vẫn gọi đây là máu báo thai. Hiện tượng ra máu này có thể xảy ra trong khoảng 8 ngày sau khi rụng trứng hoặc những ngày đầu chậm kinh. 

Trong trường hợp máu báo thai xuất hiện vào cuối kì kinh nguyệt hoặc khi chậm kinh 1- 2 ngày, nhiều người dễ bị nhầm lẫn với kinh nguyệt. Máu kinh nguyệt thường có màu đỏ sậm, không đông gồm máu và các mảnh vụn của niêm mạc tử cung, chất nhầy cổ tử cung. Thông thường máu kinh sẽ ra ồ ạt và kéo dài khoảng 3-5 ngày hoặc lâu hơn tùy từng người. 

Máu báo thai thường có dạng đốm nhỏ, là máu tươi và không kèm theo dịch nhầy. Máu báo thai cũng thường xuất hiện khi thai nhi 3-4 tuần tuổi. Lượng máu và thời gian ra máu báo thai có thể không giống nhau ở nhiều phụ nữ. 

Trong khi có những người không có dấu hiệu nào, thì có những người chỉ ra vài giọt, cũng có người ra một ít nhưng kéo dài 1-2 ngày. Đặc điểm chung của máu báo thai ở hầu hết phụ nữ là ít hơn rất nhiều so với kinh nguyệt. 

Tuy nhiên, khi hiện tượng máu báo thai có dấu hiệu bất thường như máu ra nhiều hoặc có kèm theo hiện tượng đau bụng, sốt… mà không phải là kinh nguyệt, bạn cần đi khám ngay vì đó có thể là dấu hiệu cảnh báo mang thai lưu, thai ngoài dạ con... 

Trong trường hợp của bạn, chưa thể nhìn vào máu báo thai mà kết luận bạn có thai hay không. Bạn cần theo dõi thêm tình trạng của mình. Để yên tâm hơn, bạn nên đi khám phụ khoa tại các cơ sở y tế có uy tín để được bác sĩ kiểm tra, làm các xét nghiệm nếu cần thiết và để biết bạn mang thai hay là đang mắc bệnh phụ khoa nào đó.

BS Liên Hồng/Báo Gia đình & Xã hội

Xem tiếp…